Tổng cộng đàn lợn có 21 con, dù biết rõ đàn lợn có biểu hiện bỏ ăn, nghi mắc dịch bệnh, nhưng 4 con đã bị giết mổ và bán cho các tiểu thương tại một số chợ dân sinh; 10 con đang chờ giết mổ trong khu vực chuồng nuôi; 7 con còn lại có dấu hiệu bệnh nặng hơn được giấu tại nhà người thân của một đối tượng. Kết quả từ Trung tâm Chẩn đoán và xét nghiệm thú y Trung ương I xác định số lợn lấy mẫu (7 con) dương tính với virus gây bệnh dịch tả lợn châu Phi.

Một số con lợn mắc dịch tả châu Phi tại cơ sở giết mổ. Ảnh: Công an Thanh Hóa 

Theo cơ quan chức năng, điểm đáng chú ý của vụ việc là các đối tượng không phải vô ý hay thiếu hiểu biết mà biết rõ đàn lợn có dấu hiệu mắc bệnh. Hành vi cũng không đơn lẻ mà có dấu hiệu tổ chức, câu kết giữa nhiều khâu từ thu gom đến giết mổ và phân phối. Trong thực tiễn xét xử, yếu tố “biết rõ” thường là căn cứ quan trọng để phân biệt giữa vi phạm hành chính thông thường và hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Về trách nhiệm hình sự, tùy tính chất, mức độ và hậu quả xảy ra, người vi phạm có thể bị về các tội danh liên quan đến vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, tội danh làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho động vật theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Ở góc độ xã hội, khi vật nuôi bị dịch bệnh, nhiều người có tâm lý cố bán chạy để gỡ gạc vốn liếng. Tuy nhiên, khoản tiền thu được từ vài con lợn bệnh thường rất nhỏ so với hậu quả pháp lý phải gánh chịu. Người chăn nuôi cần hiểu rằng, khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu mắc bệnh truyền nhiễm, việc đầu tiên là báo cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan thú y để được hướng dẫn xử lý. Việc che giấu, tự ý bán tháo hoặc tự ý vận chuyển vật nuôi ra khỏi khu vực dịch có thể khiến mầm bệnh lan rộng hơn, gây thiệt hại cho nhiều hộ chăn nuôi khác và ảnh hưởng đến cả ngành chăn nuôi địa phương. Đối với các thương lái, cơ sở giết mổ và người kinh doanh thực phẩm, tuyệt đối không vì lợi nhuận mà thu mua động vật có biểu hiện bệnh tật hoặc không rõ nguồn gốc. Mỗi mắt xích trong chuỗi cung ứng thực phẩm đều có trách nhiệm bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng. Chỉ cần một khâu buông lỏng hoặc cố tình vi phạm cũng có thể dẫn đến những hậu quả khó lường.

Vụ việc một lần nữa cho thấy công tác phòng, chống dịch bệnh và bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi người dân, mỗi hộ chăn nuôi, mỗi cơ sở kinh doanh thực phẩm cần ý thức rằng lợi ích kinh tế trước mắt không thể đánh đổi bằng sức khỏe cộng đồng và sự thượng tôn pháp luật. Bất kỳ hành vi nào cố tình đưa động vật mắc bệnh ra thị trường đều phải bị lên án và xử lý nghiêm minh để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và giữ gìn môi trường sản xuất, kinh doanh lành mạnh.