TP Hồ Chí Minh: Quyết liệt phòng, chống khai thác IUU, xây dựng nghề cá bền vững

Chú trọng tuyên truyền đi trước

Sáng sớm, tại khu vực neo đậu tàu thuyền, xã Cần Giờ (TP Hồ Chí Minh), Thiếu tá Trịnh Hữu Hùng, Phó đồn trưởng Đồn Biên phòng Cần Thạnh (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh) cùng cán bộ, chiến sĩ trực tiếp đến các tàu, thuyền của ngư dân trao đổi, phổ biến những quy định pháp luật liên quan đến hoạt động khai thác thủy sản trên biển, đặc biệt là các hành vi vi phạm IUU và những hệ lụy nghiêm trọng đối với kinh tế, uy tín quốc gia và sinh kế lâu dài của ngư dân.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cần Thạnh (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh) phát tờ rơi tuyên truyền pháp luật cho ngư dân.

Ngư dân Võ Văn Hải, ngụ xã Cần Giờ bày tỏ: “Với cách trình bày dễ hiểu, dẫn chứng cụ thể từ thực tiễn, kết hợp hỏi đáp sinh động, buổi tuyên truyền giúp chúng tôi nắm rõ trách nhiệm khi vươn khơi, như ghi chép nhật ký khai thác, bật thiết bị giám sát hành trình... Qua đó, chúng tôi thêm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, đồng hành cùng lực lượng biên phòng trong nỗ lực gỡ “thẻ vàng” IUU, góp phần xây dựng nghề cá bền vững, an toàn và phát triển lâu dài".

Cán bộ Đồn Biên phòng Cần Thạnh (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh) cùng cán bộ địa phương đến khu dân cư tuyên truyền pháp luật.

TP Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng công tác tuyên truyền, xác định đây là giải pháp căn cơ, lâu dài.

Thành phố phát huy vai trò Bộ đội Biên phòng phối hợp các đơn vị, địa phương ven biển tăng cường tuyên truyền “đến từng nơi, gõ cửa từng nhà”, trực tiếp đối thoại, thuyết phục từng chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân về tác hại, hậu quả và trách nhiệm pháp lý của hành vi vi phạm IUU.

Cán bộ, chiến sĩ Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh tặng cờ Tổ quốc và phát tờ rơi tuyên truyền cho ngư dân.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào quy định pháp luật, quy định việc không xâm phạm vùng biển nước ngoài, không tắt thiết bị giám sát hành trình, không khai thác trái phép; đồng thời làm rõ lợi ích lâu dài của việc tuân thủ pháp luật, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và sinh kế bền vững. Công tác tuyên truyền được triển khai đồng bộ trên hệ thống truyền thông cơ sở, mạng xã hội và kết hợp với hoạt động kiểm tra, giám sát thực tế.

Nhờ đó, số vụ vi phạm IUU của tàu cá của thành phố giảm rõ rệt qua các năm. Từ đầu năm 2025 đến nay, không có tàu cá của thành phố bị nước ngoài bắt giữ tại các vùng biển thuộc diện EC theo dõi.

Cán bộ Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh cùng đoàn thanh niên địa phương tặng cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ và kết hợp tuyên truyền pháp luật.

Phân công rõ trách nhiệm, siết chặt kỷ luật quản lý

TP Hồ Chí Minh xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị xuyên suốt, phải được triển khai với quyết tâm cao, hành động đồng bộ, không khoan nhượng, không có “vùng trống” quản lý.

Thành phố kiên trì mục tiêu phát triển ngành thủy sản bền vững, gắn với bảo vệ chủ quyền biển, đảo và lợi ích lâu dài của cộng đồng ngư dân. Thành phố phân công trách nhiệm cụ thể đến từng cấp, từng ngành, đặc biệt nhấn mạnh vai trò người đứng đầu.

Chiến sĩ Đồn Biên phòng Cần Thạnh (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh) giúp ngư dân ra khơi kết hợp tuyên truyền.

Thống kê đến nay, TP Hồ Chí Minh hiện có hơn 4.400 tàu cá. Trong đó, 95,6% số tàu đã được cấp giấy phép khai thác thủy sản; 4,4% số tàu còn lại không đủ điều kiện cấp hoặc gia hạn giấy phép. Hiện, thành phố có trên 50% tàu cá hoạt động đánh bắt xa bờ - nhóm tàu tiềm ẩn nguy cơ cao về vi phạm IUU nếu không được quản lý chặt chẽ.

Theo Thiếu tướng Trần Thanh Đức, Phó tư lệnh Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh, Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh: Nhằm phòng, chống khai thác IUU trong thời gian tới, chúng tôi chủ động phối hợp các ban, ngành tham mưu cho UBND TP Hồ Chí Minh triển khai nhiều biện pháp đồng bộ, sát thực.

Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh cải cách hành chính về cấp giấy phép và giám sát tàu, thuyền hoạt động.

Cụ thể, việc cấp phép, cập nhật thông tin tàu cá, xử lý mất kết nối thiết bị giám sát hành trình được ngành chức năng thực hiện đúng quy trình, đúng tiến độ, bảo đảm tính minh bạch, khả năng truy xuất và kiểm chứng.

Tất cả tàu cá phải được đăng ký, đăng kiểm, cấp phép đúng quy định; lắp đặt và duy trì hoạt động thiết bị hành trình; kiểm soát nghiêm ngặt việc ra vào cảng; cập nhật đầy đủ dữ liệu trên hệ thống quốc gia. Đối với tàu không đủ điều kiện hoạt động, các địa phương tiến hành rà soát, ghi nhận tọa độ, hình ảnh, địa chỉ neo đậu; khoanh vùng.

Thành phố cũng phối hợp với các lực lượng chức năng ngoài địa bàn để kiểm soát danh sách tàu đã xóa đăng ký, bảo đảm không tồn tại “tàu ma”.

Chủ tịch UBND các xã, phường ven biển và đặc khu phải chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra vi phạm. Đây là yêu cầu xuyên suốt nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực thủy sản.

Về lâu dài, thành phố xác định chống khai thác IUU phải gắn với tái cơ cấu ngành thủy sản và bảo đảm sinh kế cho ngư dân. Thành phố thúc đẩy phát triển nghề cá hiện đại, có trách nhiệm; chuyển đổi nghề đối với các tàu khai thác gây tác động lớn đến nguồn lợi; khuyến khích nuôi trồng thủy sản, dịch vụ hậu cần nghề cá và các ngành nghề biển khác. Thành phố có cơ chế hỗ trợ chuyển đổi tàu ven bờ, vùng lộng sang các nghề phù hợp.

Cùng với đó, TP Hồ Chí Minh đầu tư phát triển hệ thống cảng cá hiện đại, áp dụng 100% hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, ghi nhận đầy đủ dữ liệu tàu cập cảng, sản lượng và nguồn gốc thủy sản theo chuẩn quốc tế, đáp ứng yêu cầu của EU và các thị trường lớn. Thành phố kiên quyết, minh bạch; xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm IUU.

Bằng quyết tâm chính trị cao, cách làm khoa học và đồng bộ, TP Hồ Chí Minh thực hiện tốt việc tháo gỡ “thẻ vàng” IUU, hướng tới một ngành thủy sản phát triển bền vững, có trách nhiệm và hội nhập sâu rộng với quốc tế.