Khuyến công tạo sức bật cho công nghiệp nông thôn Ninh Bình

Thông qua các chính sách hỗ trợ thiết thực, chương trình không chỉ giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần gìn giữ, phát huy giá trị các làng nghề truyền thống, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Ninh Bình là vùng đất hội tụ nhiều làng nghề nổi tiếng, gắn với bề dày lịch sử và bản sắc văn hóa như thêu ren Văn Lâm, cói Kim Sơn, đá mỹ nghệ Ninh Vân hay gốm Bồ Bát... Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, không ít cơ sở sản xuất từng gặp khó khăn do công nghệ lạc hậu, quy mô nhỏ, sức cạnh tranh hạn chế và đầu ra sản phẩm chưa ổn định. Từ nguồn kinh phí khuyến công, nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn hoạt động trong các lĩnh vực gốm, cơ khí, thêu ren, đan cói, đúc đồng... đã được hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, từng bước thay thế phương thức sản xuất thủ công bằng quy trình sản xuất tiên tiến. Nhờ đó, năng suất và chất lượng sản phẩm được nâng lên, trong khi những giá trị tinh xảo, đặc trưng của nghề truyền thống vẫn được gìn giữ. Bên cạnh hỗ trợ đầu tư thiết bị, các hoạt động đào tạo nghề, tư vấn phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại cũng được triển khai đồng bộ, tạo điều kiện để các sản phẩm làng nghề mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để nhiều làng nghề truyền thống duy trì hoạt động, thích ứng với xu hướng phát triển mới và nâng cao giá trị sản phẩm.

Nghệ nhân Ưu tú Phạm Văn Vang giới thiệu về sản phẩm gốm Bồ Bát. Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG

Một trong những điển hình cho hiệu quả của chương trình khuyến công là làng gốm Bồ Bát. Từng phát triển rực rỡ từ thế kỷ 10 rồi mai một suốt nhiều thế kỷ, những năm gần đây, nghề gốm Bồ Bát đã được các nghệ nhân địa phương kiên trì phục dựng, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Năm 2015, sản phẩm của Công ty TNHH Bảo tồn và Phát triển gốm Bồ Bát được Bộ Công Thương công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, tạo dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng thương hiệu. Chia sẻ về hiệu quả của chương trình khuyến công, Giám đốc Công ty TNHH Bảo tồn và Phát triển gốm Bồ Bát, Nghệ nhân Ưu tú Phạm Văn Vang cho biết, không chỉ hỗ trợ nguồn vốn ban đầu để doanh nghiệp đầu tư máy móc, thiết bị, hoàn thiện cơ sở hạ tầng và nhà xưởng, chương trình khuyến công còn hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, tạo điều kiện tham gia các hội chợ, triển lãm, chương trình kết nối cung cầu và quảng bá sản phẩm. Thông qua các hoạt động này, sản phẩm gốm Bồ Bát có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng, đối tác và các kênh phân phối mới, đồng thời từng bước nâng cao nhận diện, khẳng định thương hiệu trên thị trường. Đây là nguồn hỗ trợ thiết thực giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ, đưa các sản phẩm gốm truyền thống đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

Sau sáp nhập tỉnh, Ninh Bình trở thành địa phương có hệ thống làng nghề phong phú với 171 làng nghề và làng nghề truyền thống được công nhận, gồm 117 làng nghề và 54 làng nghề truyền thống. Các làng nghề hoạt động trên nhiều lĩnh vực như chế tác đá mỹ nghệ, thêu ren, dệt lụa, gốm sứ, mây tre đan, đan cói, chạm khắc gỗ, rèn, đúc đồng, sơn mài, trồng hoa cây cảnh, sản xuất nước mắm... tạo nên không gian sản xuất giàu bản sắc, góp phần gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống và phát triển kinh tế địa phương.

Phát huy những kết quả đạt được, giai đoạn 2026-2030, tỉnh tiếp tục xác định khuyến công là một trong những giải pháp trọng tâm thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn theo hướng hiện đại và bền vững. Theo kế hoạch, trong giai đoạn này, tỉnh sẽ tổ chức 14 hội nghị, hội thảo, tập huấn về khởi sự doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp, sản xuất sạch hơn và sản xuất, tiêu dùng bền vững; xây dựng 5 mô hình trình diễn kỹ thuật; hỗ trợ triển khai 162 dự án ứng dụng máy móc, thiết bị và dây chuyền công nghệ tiên tiến vào sản xuất. Cùng với đó, tỉnh sẽ tổ chức 4 kỳ bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh và cấp xã; hỗ trợ các cơ sở tham gia hội chợ, triển lãm trong nước; xây dựng phòng trưng bày, giới thiệu sản phẩm cho 15 cơ sở có sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu; đồng thời tổ chức các chương trình trao đổi kinh nghiệm về xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm, các cuộc thi thợ giỏi và thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh, Ninh Bình cũng ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, kinh doanh; phát triển thương mại điện tử; thiết kế bao bì, xây dựng không gian trưng bày, quảng bá sản phẩm. Song song với đó, công tác bảo tồn nghề truyền thống tiếp tục được chú trọng thông qua hoạt động truyền nghề, tôn vinh nghệ nhân và khuyến khích sáng tạo mẫu mã mới, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm làng nghề.

Lấy đổi mới công nghệ làm động lực, gắn phát triển sản xuất với bảo tồn giá trị truyền thống và mở rộng thị trường tiêu thụ, chương trình khuyến công đang tạo nền tảng để công nghiệp nông thôn Ninh Bình phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững. Không chỉ hỗ trợ các cơ sở sản xuất nâng cao năng lực cạnh tranh, chương trình còn góp phần gìn giữ những nghề truyền thống đặc sắc, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế-xã hội của địa phương.