Khi nguồn cung đứng trước nhiều thách thức, sự đồng lòng của người dân, doanh nghiệp và các cơ quan quản lý trở thành giải pháp quan trọng nhất để duy trì ổn định thị trường. Mỗi lít xăng được sử dụng tiết kiệm không chỉ giúp giảm chi phí cho từng cá nhân, doanh nghiệp mà còn là đóng góp thiết thực cho an ninh năng lượng quốc gia và sự ổn định của nền kinh tế.

Giá xăng, dầu thấp hơn khu vực, nguy cơ buôn lậu gia tăng

Xung đột quân sự tại Trung Đông kéo theo những biến động lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz-tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của thế giới-ngay lập tức tác động đến giá năng lượng.

 Người dân mua xăng tại cửa hàng trên phố Thụy Khuê, Hà Nội. Ảnh: PHẠM HƯNG 

Tại Việt Nam, dù có hai nhà máy lọc dầu lớn là Nghi Sơn và Dung Quất, song nguồn cung trong nước vẫn chưa thể đáp ứng hoàn toàn nhu cầu. Nguy cơ thiếu hụt cục bộ xăng, dầu tại một số địa phương là hoàn toàn có thể xảy ra, nhất là nếu thị trường bị tác động bởi tâm lý hoang mang hoặc tình trạng mua tích trữ.

Thực tế gần đây cũng cho thấy sự chênh lệch giá xăng, dầu giữa Việt Nam và các nước láng giềng đang tạo thêm áp lực cho nguồn cung. Giá xăng A95 tại Việt Nam ngày 9-3 được niêm yết ở mức 27.047 đồng/lít, thấp hơn đáng kể so với Campuchia (khoảng 31.000 đồng/lít) và Lào (khoảng 39.000 đồng/lít). Điều này khiến một số người dân ở khu vực biên giới sang Việt Nam mua xăng, dầu, tiềm ẩn nguy cơ buôn lậu và vận chuyển trái phép qua biên giới.

Để chủ động ứng phó, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) có văn bản chỉ đạo chi cục điều tra chống buôn lậu và các chi cục hải quan khu vực tăng cường theo dõi sát diễn biến thị trường, kịp thời dự báo các nguy cơ phát sinh từ chênh lệch giá và nguồn cung.

Đồng thời, các biện pháp nghiệp vụ như tuần tra, kiểm soát, điều tra cơ bản sẽ được triển khai đồng bộ nhằm ngăn chặn hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng, dầu qua biên giới, đặc biệt tại các tuyến đường bộ, đường thủy giáp Lào và Campuchia cũng như trên các vùng biển.

Công tác kiểm tra các phương tiện xuất cảnh cũng được siết chặt, nhất là đối với những phương tiện có bồn, bể hoặc khoang chứa có thể lợi dụng để vận chuyển xăng, dầu trái phép. Các hoạt động tạm nhập-tái xuất, cung ứng nhiên liệu cho tàu biển cũng sẽ được kiểm soát chặt để tránh bị lợi dụng.

Đồng lòng ứng phó với biến động thị trường xăng, dầu

Trong những ngày qua, Bộ Công Thương đã xây dựng các kế hoạch, phương án để kiểm soát tình hình. Song song với các biện pháp quản lý, Bộ Công Thương nhấn mạnh sự ổn định của thị trường xăng, dầu trong giai đoạn nhạy cảm này không chỉ phụ thuộc vào các cơ quan quản lý mà còn cần sự đồng hành của người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Người dân không nên hoang mang trước thông tin về biến động giá, không mua tích trữ gây mất cân đối cung cầu. Những hành vi đầu cơ, găm hàng không chỉ vi phạm pháp luật mà còn có thể làm trầm trọng thêm nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

Khi phát hiện các cửa hàng xăng, dầu có dấu hiệu ngừng bán hàng không rõ lý do, bán sai giá niêm yết hoặc găm hàng, người dân cần chủ động phản ánh đến Bộ Công Thương (đường dây nóng: 1900 888 655) hoặc cơ quan quản lý thị trường tại địa phương để kịp thời xử lý.

Bên cạnh đó, việc sử dụng xăng, dầu tiết kiệm được xem là giải pháp thiết thực để giảm áp lực lên nguồn cung. Người dân được khuyến khích hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không cần thiết, ưu tiên đi chung xe hoặc sử dụng phương tiện công cộng. Việc bảo dưỡng phương tiện định kỳ, duy trì áp suất lốp đúng tiêu chuẩn hay tắt máy khi dừng, đỗ lâu có thể giúp tiết kiệm 10-15% nhiên liệu. Xu hướng chuyển sang các phương tiện tiết kiệm năng lượng như xe điện, xe hybrid hoặc sử dụng nhiên liệu sinh học E5, E10 cũng được khuyến khích.

Đối với doanh nghiệp, việc tối ưu hóa hoạt động sản xuất và logistics để giảm tiêu hao nhiên liệu là yếu tố quan trọng giúp nâng cao khả năng chống chịu trước biến động giá năng lượng. Các giải pháp như xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu, đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng hoặc triển khai làm việc từ xa khi có thể sẽ góp phần giảm chi phí vận hành và áp lực lên thị trường nhiên liệu.

Tiết kiệm xăng, dầu không chỉ là giải pháp tạm thời khi thị trường có biến động mà cần trở thành thói quen thường xuyên trong đời sống hằng ngày. Khi cộng đồng cùng chung tay sử dụng nhiên liệu một cách hợp lý và tiết kiệm, nhu cầu tiêu thụ sẽ được điều tiết hiệu quả hơn, từ đó góp phần giảm áp lực lên nguồn cung và hạn chế những biến động về giá cả. Đây cũng là cách thiết thực để mỗi người dân thể hiện trách nhiệm với xã hội, góp phần xây dựng một nền kinh tế ổn định, phát triển bền vững và thân thiện với môi trường.