Đặt nền móng cho hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp quốc gia

Việc đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào vận hành từ ngày 1-7 (sau 6 tháng thí điểm truy xuất nguồn gốc với trái sầu riêng), thể hiện quyết tâm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc lấy dữ liệu làm nền tảng phục vụ quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, phát triển thị trường và nâng cao uy tín, giá trị nông sản Việt Nam. Hệ thống này còn góp phần đặt nền móng cho hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp của quốc gia.

Không chỉ giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, xác thực thông tin sản phẩm, hệ thống còn hình thành nền tảng dữ liệu dùng chung, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và liên thông với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc.

Các đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút chính thức đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào vận hành. 

Theo kết quả thử nghiệm, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản có khả năng đáp ứng khoảng 1.000 lượt tra cứu/giây; 30.000 người quét tem truy xuất đồng thời; hơn 85 triệu lượt quét tem truy xuất/ngày và khoảng 50 bản tin dữ liệu dung lượng 2 MB/giây.

Đến nay, hệ thống đã tích hợp thông tin, dữ liệu truy xuất nguồn gốc của hơn 18.500 sản phẩm, thuộc 181 nhóm sản phẩm của 170 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố. Đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu, đã có 16 doanh nghiệp tham gia thí điểm; bước đầu có 6 container của các doanh nghiệp xuất khẩu thành công sang thị trường Trung Quốc thông qua việc áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử trên Hệ thống của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Bên cạnh đó, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản cũng đã và đang được kết nối với các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất khẩu, nhập khẩu nông sản; các địa phương đã có hệ thống truy xuất nguồn gốc; đồng thời bảo đảm yêu cầu kết nối, liên thông với các bộ, ngành liên quan và Trung tâm Dữ liệu quốc gia thuộc Bộ Công an theo quy định về an toàn thông tin, an ninh mạng.

Đại diện đơn vị xây dựng Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, ông Tô Nguyễn Thành, Công ty Cổ phần Technology Convergence Corporation (Netacom) nhấn mạnh, hệ thống được đưa vào vận hành chính thức không chỉ là thành quả của riêng một tổ chức nào, mà là kết tinh từ sự chỉ đạo xuyên suốt, sát sao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Hiện hệ thống đã được bàn giao, cài đặt, đánh giá an toàn thông tin và chính thức chuyển giao toàn vẹn cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, vận hành từ ngày 1-7.

"Đây hoàn toàn là dữ liệu, là tài sản của Nhà nước, của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản được vận hành chính thức cũng chính là lời khẳng định mạnh mẽ cho tinh thần đổi mới, chuyển đổi số quốc gia và nâng tầm nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế" - ông Thành chia sẻ.

Truy xuất nguồn gốc để nâng tầm vị thế nông sản Việt

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, truy xuất nguồn gốc là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh thị trường trong nước và quốc tế ngày càng coi trọng chất lượng, tính minh bạch, trách nhiệm chuỗi cung ứng và an toàn thực phẩm.

Vì vậy, việc chính thức đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào hoạt động sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp và người sản xuất chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao giá trị sản phẩm; đồng thời tăng cường năng lực quản lý nhà nước trong giám sát, cảnh báo, truy xuất và xử lý khi phát sinh vấn đề về chất lượng, an toàn thực phẩm. Hệ thống truy xuất nguồn gốc được đưa vào vận hành, khai thác chính thức không chỉ giúp định danh điện tử, "đặt tên" cho nông sản mà còn góp nâng tầm vị thế nông sản Việt trên thị trường.

Cùng với đó, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản cũng tạo nền tảng quan trọng để các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất và các chủ thể trong chuỗi giá trị nông sản từng bước chuẩn hóa, cập nhật, chia sẻ dữ liệu về vùng trồng, cơ sở sản xuất, cơ sở đóng gói, chế biến, phân phối, xuất khẩu và tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, hệ thống được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp thống nhất, đồng bộ, phục vụ chuyển đổi số ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế số nông nghiệp.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và các đơn vị công nghệ để mở rộng phạm vi triển khai hệ thống; ưu tiên các nhóm sản phẩm nông, lâm, thủy sản chủ lực, sản phẩm xuất khẩu, sản phẩm có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch nguồn gốc.

Đồng thời, cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực nông nghiệp và môi trường cũng sẽ tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân tham gia cập nhật, khai thác, sử dụng hệ thống một cách hiệu quả, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch, bền vững và có sức cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh: Truy xuất nguồn gốc hiện không còn là yêu cầu riêng lẻ mà đã trở thành xu thế tất yếu trong quản lý chất lượng và bảo vệ người tiêu dùng. Muốn phát triển bền vững, nông sản Việt Nam buộc phải xây dựng thương hiệu và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.

Phó thủ tướng đề nghị trước mắt cần ưu tiên triển khai truy xuất nguồn gốc đối với các ngành hàng chủ lực, sản phẩm có sản lượng lớn, giá trị kinh tế cao, phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, đặc biệt hướng đến các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, EU và Hoa Kỳ. Đồng thời, Phó thủ tướng đề nghị các Bộ Công an, Khoa học và Công nghệ, Công Thương, Tài chính cùng các địa phương tăng cường phối hợp, chuẩn hóa, hoàn thiện cơ chế kết nối, liên thông, chia sẻ và xác thực dữ liệu.

Thực tiễn tại các địa phương cho thấy hệ thống đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Tại Hà Nội, hệ thống truy xuất nguồn gốc đã cấp tài khoản cho hơn 3.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh; hơn 12.000 sản phẩm được gắn mã QR, giúp cơ quan quản lý kiểm soát chất lượng, doanh nghiệp minh bạch thông tin và người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng cùng các đại biểu trải nghiệm truy xuất nguồn gốc nông sản bằng điện thoại thông minh tại buổi lễ. 

Từ phía doanh nghiệp, đại diện Công ty Masan MEATLife cho biết, truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là nền tảng xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. Hiện doanh nghiệp đã áp dụng truy xuất đối với 100% sản phẩm thịt, số hóa toàn bộ dữ liệu chuỗi sản xuất và sẵn sàng kết nối với hệ thống của Bộ nhằm nâng cao tính minh bạch và giá trị sản phẩm cung cấp ra thị trường.

Được phát triển theo kiến trúc hiện đại, hướng dịch vụ và có khả năng mở rộng linh hoạt, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản bảo đảm vận hành liên tục, đáp ứng yêu cầu của nền tảng dùng chung cấp quốc gia trong lĩnh vực nông nghiệp.