Bên cạnh đó, dòng tiền quảng cáo này lại được Googlechia sẻ cho các đối tượng sản xuất video clip xấu độc, phản động, ảnh hưởng đến đạo đức xã hội, nhất là giới trẻ, vô hình trung gián tiếp tiếp tay cho các hoạt động chống phá Nhà nước Việt Nam...

Thực trạng bức xúc

Theo ông Nguyễn Thanh Lâm, Cục trưởng Cục Phát thanh-Truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH&TTĐT) thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT), thời gian qua, Google đã hợp tác tích cực với Bộ TT&TT trong việc ngăn chặn, gỡ bỏ những video clip xấu độc trên YouTube. Theo thống kê, hiện trên Google có khoảng 55.000 video clip có nội dung xấu độc. Hai năm qua, Google đã hợp tác với Bộ TT&TT gỡ bỏ khoảng 8.000 video clip. Tuy nhiên, các video clip xấu độc được đăng tải trên nền tảng này vẫn còn rất nhiều và có chiều hướng gia tăng. Gần đây, một số video clip, như: Thử thách Momo, lợn Peppa bạo lực, Khá Bảnh... có nội dung rất kỳ dị, gây ám ảnh, hoang mang, sợ hãi đang lan truyền rất nhiều trên YouTube, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hành vi, đạo đức, tư tưởng, lối sống của người dân, nhất là giới trẻ.

Nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước, trong đó Việt Nam có khoảng 100 thương hiệu, nhãn hàng uy tín, đang bị YouTube lồng quảng cáo vào các video clip vi phạm pháp luật Việt Nam và làm ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu của các doanh nghiệp này. Bên cạnh đó, các đại lý quảng cáo của Google tại Việt Nam không chủ động kiểm soát việc đăng phát quảng cáo của các đối tác trên nền tảng YouTube, khiến tình trạng quảng cáo bị gắn vào các video clip xấu độc tái diễn trở lại.

Theo Cục PTTH&TTĐT, đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật về quảng cáo, là vấn đề đáng lo ngại, gây ảnh hưởng đến sự an toàn, uy tín của các thương hiệu, doanh nghiệp. Việc tái diễn tình trạng này cho thấy các biện pháp khắc phục của Google không giải quyết được triệt để những vi phạm này, gây rủi ro cho các thương hiệu khi quảng cáo trên YouTube... Trước vấn đề này, Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng bày tỏ quan ngại: Một doanh nghiệp muốn thịnh vượng lâu dài ở đâu, thì phải song hành với sự thịnh vượng của xã hội và đất nước đó. Không thể có chuyện doanh nghiệp thịnh vượng mà nhà nước lụi bại. Vì đất nước chính là mảnh đất nuôi sống doanh nghiệp. Các doanh nghiệp dù là trong nước hay nước ngoài, đều phải tuân thủ luật pháp của nước sở tại.

Cần sự chung tay của cả cộng đồng

Muốn dẹp bỏ các video clip xấu độc, chúng ta cần phân tích để thấy rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên. Thực tế cho thấy, bộ lọc của YouTubehoạt động chưa hiệu quả, còn kẽ hở để người sử dụng đăng tải nội dung xấu độc núp dưới những tiêu đề, chuyên mục không vi phạm. Hiện YouTube phụ thuộc vào phương pháp hậu kiểm và cũng không có biện pháp ngăn chặn người dùng đăng lại những video clip vi phạm đã bị bóc gỡ theo yêu cầu của cơ quan quản lý. YouTube vẫn cho phép bật tính năng suggest (giới thiệu) cho những kênh, clip xấu độc, khiến các nội dung xấu độc chiếm tỷ lệ rất nhỏ trên YouTube, nhưng lại bị phát tán, lan truyền rất mạnh mẽ.

Để ngăn chặn các video clip xấu độc, Bộ TT&TT cần yêu cầu YouTube, Google phải định danh các kênh tiếng Việt. Chỉ kênh được định danh và không đăng tải nội dung vi phạm pháp luật mới có thể xem xét chia sẻ tiền quảng cáo. Trong trường hợp Google vẫn chia sẻ tiền quảng cáo, Bộ TT&TT sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan chức năng quản lý chặt chẽ dòng tiền này. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cần tăng cường việc rà soát các kênh, cảnh báo với Google, đại lý lựa chọn các kênh đã đăng ký với Bộ TT&TT, kênh vi phạm sẽ phải đối mặt với việc bị gỡ hẳn thay vì chỉ gỡ video clip. Đồng thời YouTube phải bỏ tính năng gợi ý đối với các kênh mà Bộ TT&TT đã thông báo vi phạm, bổ sung cơ chế không cho người dùng đăng lại video clip vi phạm đã bị gỡ bỏ trước đây.

Đối với người mua quảng cáo, các nhãn hàng không mua quảng cáo trực tiếp với YouTube, Google mà cần phải thông qua các đại lý của YouTube, Google tại Việt Nam. Về phía chủ thể là các nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo, các doanh nghiệp trong và ngoài nước hãy tuân thủ đúng pháp luật hiện hành được nêu rõ trong Nghị định số 181/2013/NĐ-CP Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quảng cáo.

Một yêu cầu nữa là các mạng xã hội Việt Nam hiện nay, như: Zalo, Mocha, Vccop… phải lớn mạnh hơn, đẩy mạnh chất lượng quảng cáo hơn nữa. Bộ TT&TT cũng cần có hẳn một cơ quan để hỗ trợ sự phát triển này, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp mua quảng cáo nhiều hơn trên các nền tảng sạch của Việt Nam. Mặt khác, cần tuyên truyền rộng rãi trong xã hội về việc không sáng tác, sử dụng, lan truyền các video clip xấu, tạo không gian mạng an toàn, lành mạnh cho cộng đồng.

Cùng với đó, dư luận đồng tình với điều mà Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng đã khẳng định: Ngoài những yêu cầu với YouTube, Google, Việt Nam cần phát triển một công cụ kỹ thuật có khả năng quét các video clip xấu độc. Các công ty công nghệ Việt Nam cần sản xuất ra các công cụ giám sát không gian mạng Việt Nam, đây chính là công cụ góp phần bảo vệ Tổ quốc. Chúng ta phải đầu tư, phải tự làm, phải có niềm tin là Việt Nam có thể tự bảo vệ được không gian mạng của Việt Nam.

 

THẢO TRẦN