Được biết, sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7-2025, Chính phủ giao chủ tịch UBND cấp xã được quyền tuyển dụng, điều động giáo viên bậc phổ thông trên địa bàn. Tuy nhiên, sau nửa năm thực hiện cho thấy, việc để cấp xã tiếp tục chủ trì tuyển dụng giáo viên sẽ không khả thi vì không có cơ quan chuyên môn, không đủ điều kiện tổ chức thi tuyển bảo đảm chất lượng. Trong khi đó, việc tổ chức thi tuyển giáo viên riêng lẻ ở hơn 3.200 xã sẽ tốn kém ngân sách, tăng thủ tục hành chính và thu hẹp cơ hội đối với người dự thi.

Ảnh minh họa: daibieunhandan.vn 

Có thể khẳng định, việc giao quyền tự chủ trong tuyển dụng giáo viên cho giám đốc sở GD-ĐT là phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 248/2025/QH15 ngày 10-12-2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển GD-ĐT. Việc phân cấp, phân quyền cho giám đốc sở GD-ĐT chủ động trong công tác nhân sự không chỉ bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong tuyển dụng, điều động, biệt phái và sử dụng đội ngũ giáo viên mà còn khắc phục tình trạng chênh lệch, thừa, thiếu giáo viên cục bộ.

Nhiều năm qua từng xảy ra bất cập là cơ quan chủ quản về toàn bộ chương trình, nội dung và chất lượng giáo dục nhưng lại không được trao quyền tuyển dụng giáo viên phổ thông. Có lẽ vì thế mà không ít lần lãnh đạo Bộ GD-ĐT lên tiếng trước nghị trường và công luận rằng, ngành giáo dục phải chịu trách nhiệm trước Nhà nước và nhân dân về sứ mệnh “trồng người”, nhưng việc tuyển dụng, điều chuyển giáo viên lại thuộc về ngành nội vụ, dẫn đến tình trạng nơi thừa, chỗ thiếu giáo viên, từ đó gây ra lãng phí không cần thiết.

Ngành giáo dục có đặc thù phải bố trí không chỉ theo trình độ đào tạo mà phải theo môn học, cấp học và định mức giáo viên đứng lớp. Hằng năm, các trường đều có báo cáo cho sở GD-ĐT về tình hình nhân sự, do đó cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục nắm rõ nhất việc thừa, thiếu giáo viên của mỗi trường. Đây là cơ sở giao quyền cho giám đốc sở GD-ĐT tuyển dụng giáo viên, nhằm bảo đảm lựa chọn nhân lực tốt nhất phục vụ công tác giảng dạy ở địa phương.  

Việc giao quyền tự chủ tuyển dụng nhân sự nhà giáo cho giám đốc sở GD-ĐT thực chất là trả lại địa vị pháp lý và trao quyền chính đáng cho cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục để ngành chủ động bố trí, điều tiết nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục, đáp ứng với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Tuy vậy, quyền hạn phải đi đôi với trách nhiệm và phải được “lồng vào cơ chế, luật pháp” để tránh lạm quyền. Việc giao quyền tự chủ tuyển dụng nhân sự nhà giáo cho người lãnh đạo cao nhất ngành giáo dục cấp tỉnh không đồng nghĩa với việc tuyển dụng tràn lan, điều động bất hợp lý. Muốn vậy, các cơ quan dân cử, nội vụ, kiểm tra, thanh tra địa phương cần có sự phối hợp theo dõi, giám sát chặt chẽ, hậu kiểm thường xuyên để việc tuyển dụng, điều động giáo viên trên địa bàn bảo đảm đúng mục đích, hiệu quả, tránh cục bộ, trục lợi.