Vì vậy, để có một kỳ thi nghiêm túc, an toàn, cần thêm nhiều bước chuẩn bị chu đáo, từ xa, đặc biệt là chuẩn bị về nhân sự tham gia tổ chức kỳ thi.

Chú trọng "bịt" các lỗ hổng nhưng không làm xáo trộn tâm lý thí sinh

Theo công văn mới nhất gửi các sở GD&ĐT, các cơ quan liên quan do Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Hữu Độ ký, Kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 về cơ bản phương thức tổ chức vẫn được giữ nguyên như các năm 2017 và 2018. Tuy nhiên, để hạn chế một số bất cập đã xuất hiện trong kỳ thi vừa qua, bộ sẽ có một số điều chỉnh cho phù hợp. Trước hết, đó là sự thay đổi của đề thi. Năm 2019, đề thi sẽ được ra theo hướng bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trình THPT, song tập trung chủ yếu ở chương trình lớp 12. Đề thi được tính toán nhằm bảo đảm ngưỡng cơ bản để xét tốt nghiệp THPT và có độ phân hóa phù hợp phục vụ mục đích tuyển sinh của các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Liên quan đến mục đích của kỳ thi, kết quả để xét tốt nghiệp sẽ được phân theo mức 70 và 30. Có nghĩa, tỷ lệ điểm thi từ kỳ thi THPT quốc gia trong mức tổng điểm số xét tốt nghiệp sẽ được tăng lên so với năm 2018, chiếm 70% tổng điểm số xét tốt nghiệp THPT, 30% còn lại sẽ là điểm trung bình của cả năm học lớp 12 cộng với điểm ưu tiên, khuyến khích. Điều này được cho là sẽ làm tăng chất lượng của kỳ thi đối với mục đích xét tốt nghiệp THPT.

Những thay đổi không phải lớn nhưng mang tính kỹ thuật quan trọng cũng được Bộ GD&ĐT thực hiện trong Kỳ thi THPT quốc gia năm 2019. Trong đó, đặc biệt chú trọng đến việc nâng cấp và hoàn thiện phần mềm chấm thi trắc nghiệm để tăng cường tính bảo mật, ngăn ngừa các can thiệp lên phần mềm, làm thay đổi kết quả, tạo ra các sai phạm, tiêu cực trong khâu chấm, công bố kết quả thi. Để bảo đảm tốt khâu này, năm 2019, bộ chủ trương giao các trường đại học chủ trì chấm thi trắc nghiệm, dưới sự giám sát chặt chẽ của bộ và các cơ quan chức năng. Hệ thống camera cũng được lắp đặt tại nơi lưu giữ đề thi, bài thi và theo dõi toàn bộ quá trình tổ chức chấm thi. Hình thức đánh phách điện tử đối với phiếu trả lời trắc nghiệm của thí sinh cũng được áp dụng. Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân chiều 5-12, ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT, nhấn mạnh: "Đánh phách điện tử sẽ tránh được việc cán bộ xử lý bài thi có thể có các thông tin về mối liên hệ giữa thông tin cá nhân của thí sinh với bài thi, từ đó hạn chế tối đa sự phát sinh tiêu cực có thể xảy ra".

Để bảo đảm cho kỳ thi diễn ra khách quan, năm 2019, toàn bộ cán bộ các trường đại học, cao đẳng sẽ không tham gia phối hợp tổ chức thi tại địa phương mình mà đến hội đồng thi các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác. Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát cũng được tổ chức chặt chẽ hơn.

Quan trọng nhất vẫn là yếu tố con người

Mọi sự bổ sung về mặt kỹ thuật để kỳ thi THPT quốc gia diễn ra khách quan, an toàn là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, mọi thao tác về kỹ thuật đều đặt dưới sự điều khiển của con người. Vì vậy, để có một kỳ thi nghiêm túc, an toàn, cần thêm nhiều bước chuẩn bị chu đáo, từ xa cho kỳ thi, trong đó đặc biệt chú trọng công tác chuẩn bị về nhân sự, tập huấn kỹ lưỡng đối với cán bộ coi thi, chấm thi.

Chủ trương giao các trường đại học chủ trì công tác chấm bài thi trắc nghiệm được dư luận đánh giá là giải pháp nhằm hạn chế đến mức thấp nhất tiêu cực nảy sinh trong khâu này. Thạc sĩ Hoàng Thanh Tùng, giảng viên Công nghệ thông tin, Trường Đại học Phương Đông, phân tích: “Việc ứng dụng phần mềm chấm trắc nghiệm trong kỳ thi THPT quốc gia là đúng đắn. Về cơ bản, các sai sót hay việc can thiệp trực tiếp trên phần mềm để đưa đến kết quả sai là rất khó xảy ra. Điều đó được thấy rõ khi các gian lận trong kết quả của Kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 chủ yếu từ sự can thiệp trong các khâu, trước hoặc sau khi đưa phần mềm vào chấm trong các khâu chấm bài thi trắc nghiệm. Vì vậy, việc chuẩn bị quan trọng nhất vẫn là con người, là cán bộ tham gia các khâu trong cả quá trình tổ chức kỳ thi”.

Khi việc chuẩn bị mọi điều kiện về cơ sở vật chất, con người cho kỳ thi được thực hiện tốt, đây chắc chắn sẽ là điều kiện bảo đảm cho kỳ thi diễn ra an toàn, thành công. Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân ngày 5-12, ông Nguyễn Trọng Hoàn, Chánh văn phòng Sở GD&ĐT tỉnh Nghệ An, cho biết: "Chúng tôi đã nắm được thông tin về những nét mới trong Kỳ thi THPT quốc gia năm 2019. Về cơ bản, ngay sau khi có chủ trương và hướng dẫn cụ thể của Bộ GD&ĐT, sở sẽ triển khai các nội dung và thực hiện công tác chuẩn bị chu đáo về mọi mặt, kể cả cơ sở vật chất, con người để triển khai tốt Kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 an toàn, nghiêm túc".

Như vậy, những thay đổi quan trọng trong Kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 đã cho thấy quyết tâm của ngành GD&ĐT về một kỳ thi nghiêm túc, an toàn và tránh được các sai sót. Nhưng dư luận vẫn mong đợi ngành GD&ĐT cần phải chuẩn bị thật sự chu đáo về mọi mặt, tiên lượng được nguy cơ sai sót, lỗ hổng có thể xảy ra, từ đó có những giải pháp căn cơ, đồng bộ, chặt chẽ để tổ chức kỳ thi thành công, góp phần lấy lại niềm tin cho xã hội.

DUY VĂN