Với kết quả đạt được trong những năm qua, công tác ĐTBD của KTNN góp phần quan trọng trong xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức KTNN có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, tinh thông nghiệp vụ, từng bước chuyên nghiệp, tương xứng với yêu cầu của nghề nghiệp kiểm toán, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chức năng, nhiệm vụ và kỳ vọng của Đảng, Quốc hội và nhân dân đối với KTNN.

Để hoạt động ĐTBD vừa có tầm nhìn chiến lược, vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, trong từng giai đoạn (5 năm) và hằng năm, KTNN đều xây dựng các kế hoạch trung hạn và ngắn hạn để định hướng công tác ĐTBD và các nội dung hoạt động ĐTBD trong từng năm và cả giai đoạn. Công tác xây dựng kế hoạch ngày càng được cải tiến, nội dung kế hoạch từng bước được nâng cao và ngày càng đáp ứng được yêu cầu phát triển KTNN.

       Một tổ kiểm toán viên hoạt động tại hiện trường. Ảnh: VĂN TRUNG.

Cùng với sự phát triển của KTNN, công tác xây dựng đội ngũ giảng viên được chú trọng, do đó đã hình thành được đội ngũ giảng viên gồm 5 giảng viên cơ hữu, trong đó có 2 giảng viên là phó giáo sư, 1 giảng viên có trình độ tiến sĩ và 2 giảng viên có trình độ thạc sĩ. Bên cạnh đó là đội ngũ giảng viên kiêm chức gồm hơn 40 người, là các chuyên gia, cán bộ quản lý am hiểu kiến thức lý luận và thực hành nghiệp vụ kiểm toán cả trong và ngoài KTNN.

Trong suốt chặng đường xây dựng và phát triển của ngành, hoạt động giáo dục, đào tạo của KTNN đã không ngừng nghiên cứu để xây dựng và hoàn thiện chương trình ĐTBD. Đến nay, KTNN đã xây dựng được hệ thống chương trình ĐTBD tương đối toàn diện cho đội ngũ KTVNN gồm 4 chương trình ĐTBD chuyên môn theo các ngạch KTVNN và 5 chương trình ĐTBD kỹ năng kiểm toán theo lĩnh vực và cấp độ.

Điểm nổi bật của hệ thống chương trình ĐTBD hiện nay là bên cạnh trang bị các kiến thức lý luận nền tảng về tài chính, kế toán, kiểm toán còn bồi dưỡng các kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ kiểm toán gắn với thực tiễn hoạt động của ngành theo từng loại hình và lĩnh vực kiểm toán và theo cấp độ từ cơ bản đến chuyên sâu. Và trong chương trình ĐTBD, KTNN đặc biệt coi trọng ĐTBD về đạo đức nghề nghiệp, văn hóa giao tiếp ứng xử cho đội ngũ KTV và công nghệ thông tin (CNTT), bước đầu tiếp cận và ứng dụng những thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0.

Với sự nỗ lực của các cấp, của mỗi KTV trong toàn ngành, đến nay KTNN đã có một đội ngũ cán bộ, công chức có trình độ cao hơn nhiều so với mặt bằng chung của đội ngũ công chức, viên chức cả nước. Đối với KTNN, công tác ĐTBD đội ngũ cán bộ, KTV không chỉ có ý nghĩa chiến lược mà còn có ý nghĩa sống còn. Bởi vì hoạt động kiểm toán là hoạt động nghề nghiệp mang tính đặc thù có tính chuyên môn sâu và tính độc lập cao; năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và văn hóa ứng xử của đội ngũ KTV quyết định chất lượng, hiệu quả hoạt động kiểm toán, sự tồn tại và uy tín của KTNN.

Công tác ĐTBD kiểm toán có nhiều khâu, nhiều giải pháp, nhưng có hai khâu quan trọng nhất hiện nay là xây dựng chương trình ĐTBD và xây dựng đội ngũ giảng viên. Chương trình là một yếu tố quan trọng của quy trình ĐTBD, không có chương trình tốt, ĐTBD sẽ không mang lại hiệu quả cao. KTNN tập trung mọi nguồn lực để xây dựng và đổi mới chương trình theo hướng phát triển năng lực và phẩm chất của KTV, hài hòa giữa dạy người và dạy nghề. Đổi mới nội dung ĐTBD theo hướng tinh giản, hiện đại, hệ thống, thiết thực, phù hợp với trình độ năng lực của KTV và thực tiễn Việt Nam; tăng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Chú trọng giáo dục nhân cách, đạo đức nghề nghiệp, lối sống, văn hóa giao tiếp ứng xử, tri thức pháp luật, CNTT với thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0 cho KTV. Tập trung vào những kiến thức cơ bản về phương pháp, loại hình, quy trình, chuẩn mực kiểm toán phù hợp với thông lệ và chuẩn mực kiểm toán quốc tế. Nội dung ĐTBD nghề nghiệp KTV Nhà nước xây dựng theo hướng tích hợp kiến thức, kỹ năng, tác phong làm việc chuyên nghiệp để hình thành năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ KTV. Chuyển mạnh quá trình ĐTBD từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất đạo đức người học.

Cùng với đó là xây dựng và kiện toàn đội ngũ giảng viên. Muốn bảo đảm chất lượng của công tác ĐTBD cần có những giảng viên không chỉ am hiểu về lý luận mà còn phải có kinh nghiệm thực tiễn; phải có phương pháp sư phạm. Bởi vì vấn đề ở đây không chỉ "trồng người" mà còn "gieo việc". Chỉ có những giáo viên nắm vững lý luận và "thạo việc" mới có thể huấn luyện được cho cán bộ thạo việc theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Điều này càng quan trọng đối với hoạt động ĐTBD KTV, bởi kiểm toán là một nghề đặc thù có tính chuyên môn sâu. Đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng chuyển từ "dạy" sang hướng dẫn; nghe và tiếp thu một cách thụ động sang tự học, thảo luận theo tổ, nhóm; chủ yếu là hướng dẫn, trao đổi thông tin, kinh nghiệm công tác; cùng nhau bàn bạc, thảo luận tìm biện pháp giải quyết tối ưu một vấn đề, một tình huống nào đó được đặt ra. Điều này đòi hỏi có sự thay đổi trong nhận thức về vai trò của người "thầy" và "trò"; giảng viên phải làm chủ các phương pháp giảng dạy, học tập tích cực và ứng dụng, hỗ trợ của công nghệ, phương tiện giảng dạy, học tập hiện đại.

NGUYỄN ĐÌNH HÒA