Giáo viên phải… làm việc gấp đôi

Theo ghi nhận, tại thời điểm cuối tháng 10-2023, toàn ngành giáo dục tỉnh Điện Biên có 15.554 người, trong đó có 12.184 giáo viên. Hiện vẫn thiếu 2.008 giáo viên theo định mức và chủ yếu là giáo viên giáo dục mầm non, tiểu học và THCS. Khó tuyển dụng và bổ sung nhất là giáo viên các môn chuyên biệt (Tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục, Công nghệ…) của cấp tiểu học và THCS. Hiện những môn này còn thiếu 244 giáo viên so với định mức.

Quá trình khảo sát tại huyện Mường Ảng, chúng tôi được biết, Trường THCS Búng Lao có 12 lớp các khối, nhưng hiện chỉ có 1 giáo viên môn Tiếng Anh. Nhằm đáp ứng ứng yêu cầu dạy học, Phòng GD&ĐT huyện Mường Ảng phải tăng cường 1 giáo viên từ Trường THCS Xuân Lao dạy liên xã với 9 tiết/tuần.

Tuy nhiên, việc một giáo viên Tiếng Anh phải “gánh” chương trình dạy học của 9 lớp với 27 tiết/tuần (vượt 8 tiết/tuần so với định mức giáo viên THCS) khiến cho lịch lên lớp luôn dày đặc.

Giờ học Tiếng Anh của thầy và trò Trường THCS Búng Lao, huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Chia sẻ với chúng tôi về công việc của mình, thầy Nguyễn Hoàng Long, giáo viên Tiếng Anh Trường THCS Búng Lao, bộc bạch: “Ðây là năm học thứ 2 liên tiếp, Trường chỉ có 1 giáo viên môn Tiếng Anh. Ðược ngành, huyện quan tâm tăng cường giáo viên dạy một số lớp, nên tôi cũng vơi bớt áp lực. Dù vất vả hơn, nhưng chúng tôi vẫn cố gắng đảm bảo quyền lợi và cơ hội tham gia các hoạt động liên quan đến môn học cho học sinh”.

Không chỉ thiếu giáo viên môn Tiếng Anh, mà hiện Trường THCS Búng Lao còn thiếu 4 giáo viên theo định mức. Với 19 giáo viên hiện tại, nhà trường vẫn còn thiếu cả giáo viên môn Ngữ văn - Lịch sử, Hóa học - Sinh học.

Thầy Phạm Thúc Nam, Hiệu trưởng Trường THCS Búng Lao, cho biết: “Khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, chúng tôi phải bố trí cả giáo viên trong tổ bộ môn (đang còn thiếu) đảm nhận tăng 2 đến 4 tiết/tuần. Thậm chí, để giải quyết tình trạng này, Ban giám hiệu còn tạm thời sắp xếp 2 cán bộ quản lý dạy tăng 1 tiết/tuần…”.

Trước đó, để đảm bảo cho năm học 2023 - 2024, huyện Mường Ảng đã thực hiện kế hoạch tuyển dụng 21 viên chức, nhưng vẫn không tuyển được giáo viên môn Tiếng Anh. Hiện tại, huyện Mường Ảng vẫn còn thiếu 7 giáo viên Tiếng Anh để thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 trong tổng số thiếu 82 giáo viên toàn huyện.

Phòng GD&ÐT huyện đã trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định điều động 31 viên chức, biệt phái 6 viên chức; giao nhiệm vụ, giao thêm nhiệm vụ cho 31 viên chức làm việc tại 2 đơn vị trường còn thiếu giáo viên, nhân viên.

Còn tại huyện Tuần Giáo, chúng tôi ghi nhận, số cán bộ, giáo viên, nhân viên hiện còn thiếu là 245 người so với định mức. Tháng 8-2023, huyện Tuần Giáo tuyển dụng được 46 viên chức giáo viên, trong đó chỉ tuyển dụng được 2 giáo viên Tiếng Anh.

Theo ông Ðỗ Văn Sơn, Trưởng phòng GD&ÐT huyện Tuần Giáo, đến thời điểm hiện tại, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên cơ bản đáp ứng được yêu cầu thực hiện nhiệm vụ năm học và thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tuy nhiên, số lượng giáo viên dạy Tiếng Anh cấp tiểu học vẫn gặp khó khăn. Vì thế, Phòng GD&ÐT đã chỉ đạo các trường thực hiện nhiều giải pháp, như: Ưu tiên không bố trí giáo viên dạy Tiếng Anh thực hiện các nhiệm vụ khác; ghép lớp ở những nơi có số lượng học sinh thấp; giảm tiết dạy tự chọn ở lớp 5; tăng giờ cho giáo viên...

Giờ học của giáo viên, học sinh Trường THPT Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.

Hiện tại, Phòng GD&ÐT huyện Tuần Giáo phân công, giao nhiệm vụ cho 21 giáo viên môn chuyên biệt giảng dạy tại 2 trường trên cùng địa bàn xã để thuận lợi khi thực hiện nhiệm vụ.

Quá trình khảo sát tại các huyện: Nậm Pồ, Mường Nhé, Điện Biên Đông, Tủa Chùa…, chúng tôi được biết, không chỉ thiếu giáo viên, mà một số trường cũng chưa có nhân viên thiết bị, nhân viên y tế học đường và nhân viên kế toán.

Đánh giá của Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên cho thấy, nguyên nhân của thực trạng thiếu giáo viên là do thực hiện chính sách tinh giản biên chế; nguồn tuyển giáo viên các môn chuyên biệt không đáp ứng yêu cầu công tác đào tạo; chính sách, chế độ ưu đãi chậm được cải thiện…

Cần nhiều giải pháp đồng bộ

Nhằm hiểu rõ hơn về thực trạng thiếu giáo viên, chúng tôi có dịp làm việc với Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên và được biết, năm học 2023-2024 toàn ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên còn thiếu 2.008 giáo viên theo định mức. Để khắc phục tình trạng này, Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên đã xây dựng kế hoạch, chỉ đạo các phòng GD&ĐT rà soát, thực hiện quy trình tuyển dụng 489 chỉ tiêu để kịp thời bổ sung cho năm học. Xây dựng phương án, thực hiện điều chuyển, biệt phái giáo viên từ nơi đủ đến nơi thiếu, bố trí giáo viên dạy liên trường, liên cấp đối với những loại hình chuyên biệt. Thực hiện các giải pháp về sắp xếp quy mô trường, lớp, nhằm tiết kiệm biên chế như: Sáp nhập các cơ sở giáo dục; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, thực hiện bố trí, sắp xếp tăng số học sinh trên lớp, giảm số lớp ở cấp học phổ thông; tăng cường phân luồng học sinh sau tốt nghiệp THCS...

Tham mưu UBND tỉnh xây dựng Kế hoạch đào tạo để đảm bảo nguồn giáo viên giảng dạy Chương trình giáo dục phổ thông 2018 trên địa bàn toàn tỉnh. Đề xuất Bộ GD&ĐT giao bổ sung biên chế giáo viên năm học 2023-2024 theo Quyết định số 72-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về biên chế các cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy khối trực thuộc Trung ương giai đoạn 2022 - 2026. Đặc biệt, rà soát cơ cấu biên chế các đơn vị trường để thực hiện điều chỉnh, điều động, biệt phái viên chức giữa các đơn vị, nhằm đáp ứng nhu cầu giảng dạy tại các cơ sở giáo dục. Cho phép các địa phương được sử dụng phương án phân công giáo viên làm nhiệm vụ giảng dạy tại 2 hội đồng giáo dục đối với những môn chuyên, môn năng khiếu…

Thực hiện ghép lớp để giảm quy mô, số tiết…, nên số lượng học sinh đông khiến lớp học trở nên chật chội, ngột ngạt. 

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Đoạt, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên, cho biết: “Trước mắt, Sở GD&ĐT chỉ đạo các đơn vị trực thuộc thực hiện nghiêm chủ trương của ngành về tinh giản biên chế, nhất là việc sáp nhập các cơ sở giáo dục nhằm giảm tải đầu mối và lớp học; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học; chủ động phát hiện, bồi dưỡng nguồn nhân lực kế cận và phối hợp chặt chẽ với các trường để đào tạo các ngành chuyên biệt. Tham mưu với UBND tỉnh kiến nghị lên trên không thực hiện cắt giảm số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách đối với các tỉnh khó khăn trong việc thành lập các cơ sở giáo dục ngoài công lập; bố trí đủ số giáo viên theo số lớp thực tế nhằm đảm bảo định mức đối với các cấp học...".

Dù đã có nhiều chính sách và giải pháp tích cực, nhưng việc giải "bài toán" thiếu giáo viên ở tỉnh nghèo Điện Biên hiện vẫn còn nhiều vướng mắc cần được tháo gỡ.

Bài, ảnh: HÀ KHÁNH - NGUYỄN HIỀN

*Mời bạn đọc vào chuyên mục Giáo dục Khoa học xem các tin, bài liên quan.