Phóng viên (PV): Thưa đồng chí Vụ trưởng, đề nghị đồng chí cho biết tình hình triển khai thực hiện Đề án "Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015-2020" trong các cơ sở GD&ĐT?
TS Ngũ Duy Anh: Trong năm vừa qua, thực hiện Quyết định số 1501/QĐ-TTg ngày 28-8-2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015-2020”, ngành GD&ĐT đã ban hành Quyết định số 410/KH-BGDĐT ngày 4-2-2016 về Kế hoạch triển khai Quyết định của Thủ tướng Chính phủ trong toàn ngành; thành lập Tổ công tác thực hiện đề án.
Ngành giáo dục và đào tạo phát động Cuộc thi "Tuổi trẻ học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" năm 2016. Ảnh: MINH ANH
Giai đoạn đầu triển khai, Bộ GD&ĐT đã tổ chức Hội nghị trực tuyến triển khai trong các cơ sở GD&ĐT với 4 điểm cầu trong toàn quốc; giao nhiệm vụ cho tất cả các sở GD&ĐT, xây dựng kế hoạch cụ thể triển khai các nhiệm vụ, giải pháp đối với từng địa phương, nhà trường; kiểm tra, đôn đốc thực hiện đề án; triển khai hoạt động giáo dục cho học sinh, sinh viên trong các cơ sở GD&ĐT.
Sở GD&ĐT các địa phương và các cơ sở đào tạo đã xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, phù hợp với đặc trưng từng địa phương, từng cơ sở giáo dục; thành lập Tổ công tác thực hiện đề án của địa phương, đơn vị; tích cực triển khai thực hiện chỉ đạo của Bộ GD&ĐT về việc giáo dục lý tưởng trong thanh niên, thiếu niên, dạy học đạo đức trong nhà trường bằng các buổi ngoại khóa, tiết học cụ thể. Qua gần một năm triển khai, thực hiện, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng đã có nhiều đổi mới về nội dung, phương pháp thực hiện và thu được những kết quả tích cực.
PV: Trong quá trình triển khai thực hiện có những vướng mắc gì cần giải quyết để đề án đi vào thực tiễn hiệu quả hơn, thưa đồng chí?
TS Ngũ Duy Anh: Quá trình thực hiện đề án, sự biến đổi nhanh chóng của đời sống xã hội và những tác động mặt trái của kinh tế thị trường đã cho thấy một số vấn đề cần phải đổi mới để hoàn thiện như: Cần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường để đáp ứng được yêu cầu mới về bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức, lối sống hiện nay; việc triển khai đề án cũng cần nhận được sự quan tâm nhiều hơn nữa của cộng đồng xã hội.
Bên cạnh đó, các điều kiện bảo đảm cho công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh-thiếu niên và nhi đồng chưa đáp ứng đủ. Ví dụ như: Đội ngũ giáo viên phụ trách mảng chuyên môn này còn thiếu, chưa được đào tạo bài bản; cơ sở vật chất trong các nhà trường chưa đáp ứng đủ yêu cầu vui chơi, rèn luyện sức khỏe cho thanh-thiếu niên và nhi đồng; ngân sách cấp cho công tác này chưa được ưu tiên; việc tư vấn tâm lý học đường, hỗ trợ người học chưa được triển khai thường xuyên, đều khắp nên quá trình chăm sóc, bảo vệ sức khỏe tinh thần, giáo dục ý thức, hỗ trợ các em cũng chưa được quan tâm đúng mức.
Cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương chưa được thể chế hóa một cách cụ thể. Chính vì vậy, nhiều cấp chính quyền thiếu chủ động trong việc đưa ra chủ trương và giải quyết các vấn đề của công tác giáo dục tại địa phương. Trong khi đó, nhiều tiêu cực từ xã hội, hiện tượng bạo lực trên phim ảnh, trò chơi trực tuyến… đã và đang thâm nhập vào nhà trường, ảnh hưởng xấu tới lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và quá trình hình thành nhân cách của học sinh, sinh viên, thanh niên, thiếu niên.
PV: Vậy trong năm học mới này, ngành GD&ĐT sẽ tiếp tục đẩy mạnh thực hiện đề án bằng những biện pháp cụ thể nào?
TS Ngũ Duy Anh: Việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống là nhiệm vụ hàng đầu trong GD&ĐT thế hệ trẻ, đòi hỏi phải có sự quan tâm đầu tư thích đáng, coi đó là sự đầu tư cho tương lai của đất nước và cần phải làm trước. Việc tiếp tục triển khai thực hiện đề án sẽ góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành, các nhà trường và tổ chức Đoàn Thanh niên, từ đó sẽ có những hành động cụ thể, thiết thực và tăng cường các nguồn lực để thực hiện hiệu quả công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng.
Trên cơ sở đó, những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của đề án sẽ tiếp tục được đẩy mạnh thực hiện trong năm học mới này, bao gồm: Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến về giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống; đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục; đẩy mạnh các phong trào thi đua, các cuộc vận động của tổ chức Đoàn, Hội, Đội; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, giáo viên, giảng viên, cộng tác viên phụ trách công tác giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống; tích cực phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội trong giáo dục thanh niên, thiếu niên và nhi đồng; tăng cường cơ sở vật chất, các điều kiện bảo đảm thiết chế tổ chức các hoạt động văn hóa-văn nghệ, thể dục-thể thao cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng.
Bên cạnh xác định các nhiệm vụ cơ bản thì hình thức, phương thức giáo dục, bồi dưỡng phải phong phú, hấp dẫn, hiệu quả và phù hợp. Ngoài những nhiệm vụ, giải pháp căn bản, đề án cũng chú trọng việc củng cố, phát huy những phương thức giáo dục đã được thực hiện rất hiệu quả trong thời gian qua như: Tiếp tục duy trì hát Quốc ca trong lễ chào cờ, tập thể dục giữa giờ, tổ chức lại nội dung và hình thức các khẩu hiệu trong hệ thống trường học, tổ chức cho học sinh, sinh viên lao động công ích trong trường học..., góp phần tạo nền nếp và môi trường rèn luyện đạo đức, lối sống của học sinh, sinh viên.
PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí Vụ trưởng!
DUY VĂN (thực hiện)