Các địa phương trong tỉnh đã sắp xếp, bố trí việc làm cho 32 sinh viên sau khi tốt nghiệp bảo đảm phù hợp với chuyên ngành đào tạo. Theo đồng chí Nguyễn Thái Nam, Trưởng ban Dân tộc tỉnh Thái Nguyên, từ thực tế tại địa phương cho thấy, cử tuyển là một chính sách đúng đắn, thể hiện sự quan tâm thiết thực của Đảng, Nhà nước đối với vùng đồng bào DTTS. Qua đó, tạo điều kiện cho học sinh các DTTS có thể học đại học, cao đẳng... và trở về phục vụ quê hương, góp phần tăng cường đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức người DTTS.

Cũng như tỉnh Thái Nguyên, thời gian qua, nhìn chung các địa phương trên cả nước đã thực hiện khá hiệu quả chính sách cử tuyển. Theo số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), tính đến nay, 53/53 DTTS đều đã có học sinh, sinh viên cử tuyển. Một số DTTS trước đây rất khó khăn về nguồn tuyển sinh cử tuyển như dân tộc Co, Mảng, Rơ Măm, Cơ Lao, Giẻ Triêng, Cống, Pà Thẻn, Lô Lô, La Hủ, Brâu, Lự, nay đã có người học cử tuyển. Tuy nhiên, bên cạnh đó, việc thực hiện chính sách cử tuyển cũng còn không ít vướng mắc, bất cập. Qua tìm hiểu thực tế chúng tôi thấy rằng, bất cập lớn nhất trong triển khai chính sách cử tuyển theo Nghị định số 134/2006/NĐ-CP và Nghị định số 49/2015/NĐ-CP là việc cử tuyển còn dàn trải, chưa tập trung vào những địa bàn, dân tộc thực sự khó khăn, cần ưu tiên; học sinh người dân tộc Kinh ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn cũng thuộc đối tượng được cử tuyển, từ đó gây khó khăn cho công tác bố trí, sắp xếp việc làm sau khi sinh viên cử tuyển tốt nghiệp, hiệu quả của chính sách vì thế chưa thực sự rõ nét. Bên cạnh đó, chất lượng đầu vào của học sinh cử tuyển còn thấp do chất lượng giáo dục phổ thông ở các địa bàn khó khăn còn hạn chế và quy định về tiêu chuẩn để được đi học cử tuyển cũng còn thấp...

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Lê Thị Thanh Nhàn, Vụ trưởng Vụ Giáo dục dân tộc (Bộ GD&ĐT) cho biết, nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách cử tuyển, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 141/2020/NĐ-CP ngày 8-12-2020 quy định chế độ cử tuyển đối với học sinh, sinh viên DTTS, có hiệu lực thi hành từ ngày 23-1-2021. Nghị định này có những quy định chặt chẽ nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập nói trên. Cụ thể, nghị định đã thu hẹp đối tượng được hưởng chế độ cử tuyển, tránh tình trạng cử tuyển tràn lan khi quy định đối tượng cử tuyển chỉ gồm “người DTTS rất ít người; người DTTS ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn chưa có hoặc có rất ít đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là người DTTS”. Về tiêu chuẩn hạnh kiểm, học lực, nghị định nêu rõ: Với người học được cử tuyển vào cao đẳng, xếp loại hạnh kiểm các năm học của cấp học THPT đạt loại tốt, xếp loại học lực năm cuối cấp đạt loại trung bình trở lên; với người học được cử tuyển vào trung cấp, xếp loại hạnh kiểm các năm học của cấp học cuối đạt loại khá trở lên, xếp loại học lực năm cuối cấp đạt loại trung bình trở lên. Riêng người học được cử tuyển vào đại học phải xếp loại hạnh kiểm các năm học của cấp học THPT đạt loại tốt; xếp loại học lực năm cuối cấp đạt loại khá trở lên. Các tiêu chuẩn này nhìn chung đã được nâng cao hơn so với quy định tại Nghị định số 134/2006/NĐ-CP...

Triển khai thực hiện tốt Nghị định số 141/2020/NĐ-CP sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả chính sách cử tuyển. Ngoài ra, để hạn chế bất cập, nhiều ý kiến cho rằng cần gắn trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, cơ sở giáo dục trong việc thực hiện chính sách cử tuyển.

PHƯƠNG HIỀN