“Mạch chính” của trận địa tư tưởng trong môi trường số

Cần nhận thức rõ, “dòng thông tin chủ lưu” không phải là sự cộng gộp rời rạc của các tin, bài tích cực, mà là một hệ thống thông tin được tổ chức có chủ đích, vận hành thường xuyên, liên tục, có khả năng dẫn dắt nhận thức, định hướng dư luận và chi phối môi trường thông tin trong đơn vị.

 Ảnh minh họa: sotttt.sonla.gov.vn 

Dòng thông tin chủ lưu phải hội tụ ba yếu tố cơ bản:

Một là, nội dung có định hướng rõ ràng, phản ánh đúng thực tiễn, lan tỏa giá trị cốt lõi của Quân đội, phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới.

Hai là, hình thức thể hiện phù hợp với môi trường số, dễ tiếp cận, dễ lan tỏa, hấp dẫn, cuốn hút người xem.

Ba là, có lực lượng tổ chức, duy trì và điều hành, bảo đảm tính liên tục, ổn định, có khả năng liên thông giữa các đơn vị, tạo thành mạng lưới thông tin rộng khắp.

Chỉ khi hội đủ các yếu tố đó, dòng thông tin tích cực mới có thể trở thành “mạch chính”, giữ vai trò định hướng và chiếm ưu thế trên không gian mạng, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng từ cơ sở.

Xây dựng và làm chủ dòng thông tin chủ lưu trước hết phải được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của cấp ủy, tổ chức Đảng; sự chỉ đạo, hướng dẫn của cơ quan chính trị và người chỉ huy các cấp. Đây không chỉ là một hoạt động truyền thông, mà là một nội dung của công tác Đảng, công tác chính trị, gắn chặt với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiện mới. Do đó, cần đưa nội dung này vào nghị quyết lãnh đạo, kế hoạch công tác, xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu, nội dung và trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Quan điểm “phát huy vai trò của cấp ủy, tổ chức Đảng, lực lượng chuyên trách và quần chúng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng” cần được cụ thể hóa thành cơ chế vận hành đồng bộ, thống nhất, bảo đảm mọi hoạt động thông tin đều đúng định hướng, đúng nguyên tắc.

Chỉ khi có sự lãnh đạo tập trung, thống nhất, dòng thông tin chủ lưu mới giữ được tính chính thống, tính định hướng và sức bền vững trong môi trường thông tin phức tạp.

Xây dựng lực lượng nòng cốt, rộng khắp - khâu then chốt quyết định

Một trong những yếu tố mang tính quyết định để hình thành và duy trì dòng thông tin chủ lưu là xây dựng lực lượng nòng cốt đủ mạnh, hoạt động hiệu quả.

Lực lượng chuyên trách và cơ quan chính trị, mỗi đơn vị cần tổ chức các tổ, nhóm truyền thông số với cơ cấu phù hợp, lấy cán bộ chính trị làm nòng cốt, kết hợp với những cán bộ, chiến sĩ có năng lực công nghệ, kỹ năng viết, quay, dựng và khai thác nền tảng số. Lực lượng này phải được phân công rõ ràng: Nhóm phụ trách nội dung, định hướng, kiểm duyệt; nhóm sản xuất sản phẩm (viết, quay, dựng); nhóm quản trị nền tảng, theo dõi, tương tác.

Cùng với đó là cơ chế vận hành chặt chẽ, chế độ bồi dưỡng kỹ năng thường xuyên, chính sách khuyến khích, động viên kịp thời, tạo động lực cho lực lượng nòng cốt hoạt động hiệu quả, bền bỉ.

Đặc biệt, cần xây dựng mạng lưới cộng tác viên rộng khắp, phát huy vai trò của mỗi cán bộ, chiến sĩ vừa là người tiếp nhận, vừa là người tham gia tạo lập và lan tỏa thông tin. Khi mỗi quân nhân trở thành một “điểm lan tỏa”, dòng thông tin chủ lưu sẽ được mở rộng cả về phạm vi và chiều sâu.

Xác định đúng cái cần thông tin, tạo sức dẫn dắt

Nội dung là “linh hồn” của dòng thông tin chủ lưu. Do đó, việc thiết kế nội dung phải được thực hiện một cách có kế hoạch, có trọng tâm, bám sát tiêu chí đúng - trúng - hiệu quả.

Các nhóm nội dung cần tập trung gồm: Sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, Quân đội, đơn vị; nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu; gương người tốt, việc tốt; hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị; hình ảnh đẹp của người quân nhân, các mô hình, cách làm sáng tạo… Quá trình xây dựng nội dung phải tránh dàn trải, chung chung, nặng khẩu hiệu, thay vào đó là lựa chọn những vấn đề sát thực tiễn, gần gũi với đời sống bộ đội.

Hình thức thể hiện cần đổi mới theo hướng ngắn gọn, trực quan, ưu tiên video, clip ngắn, hình ảnh thực tế, bài viết dung lượng vừa phải. Mỗi sản phẩm cần truyền tải một thông điệp rõ ràng, dễ nhớ, dễ chia sẻ.

Đồng thời, cần chú trọng khâu kiểm duyệt, bảo đảm thông tin chính xác, đúng định hướng; kịp thời loại bỏ những chi tiết nhạy cảm có thể bị lợi dụng, tránh “tác dụng ngược”.

Vận hành thông tin theo kế hoạch, duy trì liên tục, có điểm nhấn

Một dòng thông tin chủ lưu chỉ có thể tồn tại và phát huy tác dụng khi được vận hành liên tục, có nhịp điệu và có điểm nhấn. Mỗi đơn vị cần xây dựng kế hoạch thông tin theo tuần, tháng; xác định rõ tần suất, thời điểm đăng tải phù hợp, đặc biệt là các khung giờ trước thời gian bộ đội sử dụng thiết bị thông minh.

Thông tin cần được đăng tải theo chuỗi, theo chuyên đề, có mở đầu, duy trì và kết thúc, tạo mạch nội dung liền mạch. Đồng thời, xác định các thời điểm cao điểm để tập trung thông tin, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh. Việc kết hợp linh hoạt các nền tảng số, các kênh truyền thông khác nhau sẽ giúp mở rộng phạm vi tiếp cận, bảo đảm thông tin đến đúng đối tượng, đúng thời điểm.

Đặc biệt, cần gắn việc đăng tải với cơ chế thúc đẩy tương tác. Mỗi nội dung không chỉ dừng ở việc “đưa lên”, mà phải được tổ chức chia sẻ, bình luận, lan tỏa có định hướng, qua đó gia tăng mức độ ảnh hưởng.

Thực tiễn chứng minh, khi duy trì nhịp đăng tải ổn định, kết hợp tương tác hiệu quả, sẽ hình thành dòng thông tin tích cực liên tục, đủ sức lấn át thông tin xấu độc.

Nâng cao chất lượng và sức lan tỏa

Trong môi trường số, công nghệ chính là công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả truyền thông. Mỗi đơn vị cần chủ động khai thác các công cụ số đơn giản, dễ sử dụng để chỉnh sửa hình ảnh, dựng video, thiết kế đồ họa… nhằm tạo ra sản phẩm sinh động, phù hợp với thói quen tiếp nhận của bộ đội.

Việc sử dụng các nền tảng số để theo dõi mức độ tương tác, phân tích hành vi người dùng sẽ giúp điều chỉnh nội dung, thời điểm đăng tải một cách khoa học. Đồng thời, cần chủ động nghiên cứu, thử nghiệm các hình thức thể hiện mới, tránh lối mòn, đơn điệu.

Trong điều kiện cho phép, có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ tìm kiếm xu hướng, gợi ý nội dung, tối ưu hóa tiêu đề, hỗ trợ sản xuất hình ảnh, video… Tuy nhiên, việc ứng dụng phải bảo đảm đúng quy định, không lạm dụng để tạo tương tác ảo, tránh gây phản tác dụng. Nguyên tắc xuyên suốt là: Không né tránh công nghệ, mà phải làm chủ công nghệ, biến công nghệ thành công cụ phục vụ công tác tư tưởng.

Có cơ chế lãnh đạo, kiểm tra chặt chẽ

Để dòng thông tin chủ lưu vận hành ổn định, cần thiết lập cơ chế lãnh đạo, kiểm tra, đánh giá chặt chẽ. Cấp ủy, chỉ huy các cấp cần phân công rõ người, rõ việc; duy trì chế độ giao ban, kiểm tra định kỳ; đánh giá cả về chất lượng nội dung, mức độ lan tỏa và tác động thực tế. Kết quả triển khai cần gắn với công tác thi đua, khen thưởng, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, tạo động lực và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Cùng với đó, cần xây dựng bộ quy tắc ứng xử trên không gian mạng phù hợp đặc thù đơn vị; quy định rõ những điều được làm, không được làm; định hướng chuẩn mực trong đăng tải, chia sẻ, bình luận thông tin. Việc kiểm tra, chấn chỉnh kịp thời sẽ giúp khắc phục những biểu hiện lệch lạc, hình thức, bảo đảm dòng thông tin chủ lưu luôn đi đúng hướng.

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, thông tin trở thành yếu tố trực tiếp chi phối nhận thức và hành vi. Chậm đổi mới, thiếu chủ động đồng nghĩa với việc đánh mất lợi thế trên mặt trận tư tưởng. Ngược lại, khi làm chủ được dòng thông tin, mỗi đơn vị không chỉ giữ vững niềm tin, kỷ luật, sự thống nhất, mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh, phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trong môi trường số.

Do đó, “phủ xanh” thông tin tích cực phải được nâng lên một bước, trở thành quá trình xây dựng và làm chủ dòng thông tin chủ lưu, được tổ chức bài bản, đồng bộ, thường xuyên và tự giác.

Xây dựng và làm chủ dòng thông tin chủ lưu ở đơn vị cơ sở chính là con đường hiệu quả để tạo lập “thế trận tư tưởng” vững chắc từ gốc, từ sớm, từ xa. Khi mỗi đơn vị làm chủ được thông tin, mỗi cán bộ, chiến sĩ trở thành một “chiến sĩ số” có bản lĩnh, thì không gian mạng sẽ không còn là thách thức, mà trở thành môi trường thuận lợi để lan tỏa giá trị, củng cố niềm tin.

Đó không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, sẵn sàng nhận và hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ trong kỷ nguyên phát triển mới.