Thực tế, không ít nơi vẫn tồn tại tâm lý “việc gì cũng xin ý kiến”. Nhiều hồ sơ, thủ tục đã có căn cứ pháp lý, quy trình xử lý và thẩm quyền rõ ràng vẫn được chuyển lên cấp trên. Hệ quả là công việc bị kéo dài, trách nhiệm bị đẩy đi, còn người dân và doanh nghiệp phải trả giá bằng thời gian, chi phí và cơ hội. Cần nhìn thẳng một số trường hợp “xin ý kiến” không nhằm bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành mà là cách né tránh việc phải đưa ra quyết định. Tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm đã làm méo mó ý nghĩa của phân cấp, phân quyền. Quyền đã được giao nhưng không được thực thi thì quyền đó trở nên vô nghĩa.

Người dân đến xã Đất Mũi, tỉnh Cà Mau làm thủ tục hành chính. Ảnh minh họa: vov.vn

Một nền hành chính hiện đại không thể vận hành bằng tư duy “việc gì cũng chờ cấp trên”. Điều quan trọng là phải phân biệt rõ đâu là việc cần báo cáo, cần xin ý kiến, đâu là việc phải tự quyết. Nếu việc đã rõ thẩm quyền của cấp mình mà vẫn phải chờ chỉ đạo thì mọi nỗ lực tinh gọn bộ máy, cải cách hành chính sẽ khó đạt hiệu quả thực chất.

Để khắc phục tình trạng này, cùng với việc giao quyền cần hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ thực hiện đúng pháp luật, đúng quy trình và vì lợi ích chung. Pháp luật phải minh bạch, hướng dẫn phải kịp thời, kiểm tra phải hướng đến tháo gỡ vướng mắc, không tạo thêm tâm lý e ngại trong thực thi công vụ.

Chấm dứt thói quen “xin ý kiến” để né trách nhiệm cũng là chấm dứt một trong những lực cản lớn nhất đối với nền hành chính chuyên nghiệp, hiệu lực và thực sự phục vụ người dân.