Các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, xây dựng hệ thống chính trị và đối ngoại tiếp tục được tăng cường. Kết quả này thể hiện nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Nhìn thẳng vào những điểm nghẽn của nền kinh tế

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, cần nhìn nhận thẳng thắn các tồn tại, hạn chế để có giải pháp khắc phục, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững hơn. Trung ương, Bộ Chính trị đã có những phân tích, đánh giá và ban hành các nghị quyết, kết luận liên quan. Chủ tịch Quốc hội mong muốn các đại biểu Quốc hội tiếp tục đóng góp trí tuệ, hiến kế những giải pháp thiết thực để đất nước hoàn thành các mục tiêu đã đề ra, đồng thời tạo động lực tăng trưởng cho năm 2027.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Chủ tịch Quốc hội chỉ ra một số hạn chế nổi bật cần tập trung giải quyết. Trước hết, nền tảng tăng trưởng chưa thực sự vững chắc, tính bền vững còn hạn chế. Bên cạnh đó, áp lực lạm phát và yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô vẫn hiện hữu. Đồng thời, đầu tư tư nhân chưa tạo được bước bứt phá, hiệu quả sử dụng nguồn lực còn hạn chế. Theo Chủ tịch Quốc hội, khu vực đầu tư tư nhân chiếm khoảng 53% tổng vốn đầu tư nhưng mức tăng chỉ đạt 14%, thấp nhất trong ba khu vực kinh tế.

Đối với đầu tư công, Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải quan tâm đến chất lượng giải ngân, tình trạng vốn tạm ứng chưa thu hồi và tiến độ triển khai dự án. Việc tạm ứng cho nhà thầu cần được kiểm soát chặt chẽ, gắn với khối lượng thực hiện, hồ sơ và chứng từ đầy đủ, tránh tình trạng số liệu giải ngân không phản ánh đúng hiệu quả sử dụng vốn. Nhiều dự án còn chậm về thủ tục, trong khi nguồn lực bố trí lớn nhưng chưa chuyển hóa kịp thời thành năng lực sản xuất mới. Đây là điểm nghẽn cần được xử lý quyết liệt để nâng cao hiệu quả đầu tư.

Chủ tịch Quốc hội chỉ ra thực trạng doanh nghiệp và hộ kinh doanh vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Khả năng tiếp cận vốn, mặt bằng lãi suất, chi phí đầu vào, logistics và các điều kiện kinh doanh tiếp tục tạo sức ép lên doanh nghiệp. Vì vậy, cần nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ tiếp cận tín dụng, tạo điều kiện giảm chi phí vốn, cải thiện môi trường kinh doanh và tháo gỡ khó khăn liên quan đến đất đai.

Những hạn chế khác được Chủ tịch Quốc hội đề cập tới gồm: Cơ cấu xuất nhập khẩu còn tiềm ẩn những yếu tố thiếu bền vững; chất lượng phát triển xã hội chưa đồng đều; tình trạng thiếu nhân lực chất lượng cao, lao động phi chính thức còn lớn, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên ở mức đáng quan tâm và chênh lệch trong tiếp cận giáo dục, y tế, dịch vụ thiết yếu giữa các vùng vẫn là những vấn đề cần giải quyết.

Bên cạnh đó, năng lực nội tại và đổi mới sáng tạo còn hạn chế. Dù đã có các nghị quyết, định hướng về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, kết quả đột phá chưa thể hiện rõ.

Cần tạo đột phá trong huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực

Từ những hạn chế nêu trên, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh một số định hướng lớn cần tập trung thực hiện trong thời gian tới. Trước hết, phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Đây là điều kiện tiên quyết để duy trì niềm tin thị trường, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Cùng với đó, cần tạo đột phá trong huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Vấn đề không chỉ là có vốn mà còn phải giải ngân được, sử dụng đúng mục đích và chuyển hóa thành kết quả phát triển cụ thể. Việc ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng cũng cần được triển khai đồng bộ, tạo dư địa cho tăng trưởng trong trung và dài hạn.

 Quang cảnh phiên thảo luận tại tổ. Ảnh: TRỌNG HẢI

Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2027. Theo Chủ tịch Quốc hội, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số đang góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội, hỗ trợ xử lý khối lượng công việc lập pháp ngày càng lớn.

Về thể chế, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi, tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và thủ tục hành chính. Cải thiện môi trường kinh doanh phải đi đôi với nâng cao năng lực thực thi của các cơ quan, đơn vị.

Để chuyển các định hướng thành kết quả cụ thể, Chủ tịch Quốc hội đề xuất tập trung vào những giải pháp có tính đột phá, gắn với trách nhiệm thực hiện và hiệu quả đầu ra. Trong đó, yêu cầu điều chuyển vốn linh hoạt, ưu tiên các dự án có khả năng triển khai tốt, sử dụng vốn hiệu quả; đồng thời mạnh dạn điều chỉnh vốn tại những dự án chậm tiến độ, không đáp ứng yêu cầu.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu quyết tâm đưa các trung tâm tài chính tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng vào hoạt động thực chất; khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc, không để những chủ trương, quyết sách quan trọng chậm đi vào cuộc sống, làm mất cơ hội phát triển.

Về việc đánh giá cán bộ, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, phải đổi mới công tác đánh giá cán bộ, công chức, người đứng đầu, gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ cụ thể; từ năm 2027 đẩy mạnh đánh giá theo các chỉ số kết quả công việc (KPI); từ đó, kiên quyết thay thế cán bộ đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, không hoàn thành nhiệm vụ. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, cán bộ phải quyết đoán, quyết liệt, quyết tâm và quan trọng nhất là quyết hành động, tạo ra kết quả thực tế.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tập trung phát triển hệ sinh thái công nghiệp nội địa, nâng cao năng lực sản xuất trong nước, thúc đẩy các mô hình kinh tế mới, trong đó có kinh tế biển; mỗi cơ quan, đơn vị phải xác định rõ ứng dụng khoa học, công nghệ sẽ tạo ra sản phẩm gì, giải quyết vấn đề nào và mang lại hiệu quả ra sao…