Đại biểu Lê Thanh Vân (Cà Mau) đánh giá, theo dự thảo luật, quyền hạn trao cho người đứng đầu đặc khu rất lớn, nhưng chế độ trách nhiệm chưa rõ ràng. Cho rằng ưu đãi vượt trội thì trách nhiệm cũng phải vượt trội, đại biểu đề nghị xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực của người đứng đầu đặc khu, bởi không thể lấy đạo luật thông thường để ứng xử với sai phạm của người được giao thẩm quyền quá lớn. Đây cũng là cách để đề phòng sự liên kết làm trỗi dậy những nhóm lợi ích gây thiệt hại cho đất nước.

Toàn cảnh hội nghị.

Đại biểu Bùi Văn Phương (Ninh Bình) nhắc lại những e ngại về việc giao quá nhiều quyền cho người đứng đầu đặc khu mà thiếu giám sát có thể dẫn tới lộng quyền. Vì vậy, lần này, cơ quan soạn thảo đề nghị bổ sung quy định về hội đồng nhân dân (HĐND) và ủy ban nhân dân (UBND) đặc khu. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, nếu quy định như vậy thì đặc khu vẫn có cấu trúc chính quyền bình thường, không còn là đặc biệt nữa. Đại biểu đề nghị không tổ chức HĐND, mà chỉ tổ chức UBND.

Đại biểu Bùi Văn Phương lý giải, tuy không tổ chức HĐND, nhưng vẫn có thể kiểm soát, giám sát chặt chẽ người đứng đầu đặc khu thông qua quy định về công khai minh bạch. Cụ thể, không chỉ công khai minh bạch về tên dự án, mà phải công khai minh bạch cả dự toán, quyết toán công trình để nhân dân tham gia kiểm soát, giám sát.

Đại biểu Hoàng Đức Thắng (Quảng Trị) đề xuất chỉ tổ chức một văn phòng chung cho cả HĐND và UBND để có tổ chức bộ máy đặc khu gọn nhẹ.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định giải trình, Chính phủ trình 2 phương án. Một là chỉ có Trưởng đặc khu, hai là tổ chức cả HĐND và UBND đặc khu như một cấp chính quyền địa phương bình thường. Sau khi xin ý kiến Bộ Chính trị, Bộ Chính trị quyết định tổ chức thêm phương án thứ 3 là kết hợp ưu điểm của mô hình trưởng đặc khu và ưu điểm của mô hình HĐND, UBND. Theo phương án này thì đặc khu có HĐND và UBND, nhưng theo hướng thu gọn, không tổ chức các ban chuyên môn, mà chỉ tổ chức văn phòng. Về đề xuất nhập 2 văn phòng của UBND và HĐND đặc khu làm một, Chủ nhiệm Nguyễn Khắc Định nói sẽ báo cáo Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội quyết định.

CHIẾN THẮNG