Việc tổ chức lại chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp là yêu cầu khách quan của quá trình hiện đại hóa nền quản trị quốc gia. Ý nghĩa lớn nhất của mô hình chính quyền địa phương hai cấp là góp phần nâng cao năng lực quản trị quốc gia và giải phóng các nguồn lực phát triển. Trước hết, mô hình này giúp giảm chi phí giao dịch của xã hội.

Bên cạnh đó, mô hình hai cấp tạo động lực mới cho sự phát triển của địa phương, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, thúc đẩy dân chủ và củng cố niềm tin xã hội. Cùng với đó, mô hình hai cấp tạo nền tảng cho chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội. 

Tinh thần cốt lõi của mô hình hai cấp là trao quyền cho địa phương. Nếu bộ máy được tinh gọn nhưng quyền hạn vẫn tập trung ở cấp trên thì hiệu quả cải cách sẽ rất hạn chế. Vì vậy, cần chuyển mạnh từ cơ chế “xin - cho” sang cơ chế “trao quyền - chịu trách nhiệm”. Không thể giao trách nhiệm mà không giao nguồn lực. Phân quyền phải đi đôi với phân bổ ngân sách, tăng cường tính tự chủ tài chính và tạo điều kiện để địa phương huy động các nguồn lực cho phát triển. Đồng thời, phải nâng cao năng lực của chính quyền cơ sở. Trong mô hình mới, cấp xã và cấp phường trở thành cấp chính quyền trực tiếp giải quyết phần lớn công việc của người dân và doanh nghiệp. Do đó, cần xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có năng lực chuyên môn, năng lực quản trị, năng lực số và tinh thần phục vụ đáp ứng yêu cầu mới.

* Trân trọng mời bạn đọc xem toàn văn tham luận của đồng chí TS Nguyễn Sỹ Dũng tạị đây.