Thúc đẩy ngoại giao nghị viện vì hòa bình, an ninh và thịnh vượng trong khu vực

APPF phải phát huy vai trò giám sát các cam kết quốc tế của chính phủ

Phiên họp diễn ra trong bối cảnh tình hình khu vực và quốc tế tiếp tục diễn biến nhanh và phức tạp hơn. Các nỗ lực hợp tác quốc tế tiếp tục được tăng cường. Tuy nhiên, các xung đột và căng thẳng khu vực tạo ra những thách thức cấp bách hơn đối với các nỗ lực vì hòa bình và phát triển của từng khu vực và cả thế giới. Việc sử dụng và nguy cơ sử dụng các loại vũ khí hủy diệt đang có xu hướng gia tăng. Các tranh chấp lãnh thổ, biển đảo, tài nguyên, nguy cơ đối với tự do, an ninh và an toàn hàng hải vẫn tiếp diễn. Chủ nghĩa khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia gia tăng hoạt động ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Bên cạnh đó là những thách thức về an ninh mạng, bất bình đẳng, di cư, dịch bệnh, những thiên tai khốc liệt chưa từng có… gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ổn định và phát triển của nhiều quốc gia thành viên.

Quang cảnh Phiên họp.

Mặt khác, sau hơn một thập niên kể từ cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính toàn cầu, kinh tế thế giới tuy tiếp tục phục hồi nhưng tốc độ tăng trưởng vẫn chưa đạt mức trước khủng hoảng. Chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩa bảo hộ có xu hướng gia tăng. Liên kết kinh tế ở các khu vực bị chậm lại. Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã đem lại hy vọng về năng suất lao động cao hơn, nhưng nảy sinh nhiều quan ngại về hệ lụy của tiến trình chuyển đổi, sự phân bổ không đồng đều các thành quả của tăng trưởng kinh tế và toàn cầu hóa.

Những vấn đề đó, theo Phó chủ tịch thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, đòi hỏi những giải pháp ở cấp độ quốc gia, khu vực, quốc tế và có sự phối hợp đa tầng nấc, trong đó có sự tham gia tích cực của những Nghị sĩ Quốc hội, người hoạch định chính sách, các nhà lập pháp các của các quốc gia. Sau 25 năm hình thành và phát triển, đây là lúc để APPF tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò và tham gia đóng góp duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, hợp tác và phát triển tại khu vực.

“Phải chăng các Nghị viện cần thúc đẩy ban hành chính sách, phân bổ nguồn lực, giám sát việc thực hiện tích cực, hiệu quả các thỏa thuận đa phương quan trọng ở cấp độ toàn cầu và khu vực. Chúng ta cần phối hợp với các Chính phủ thúc đẩy hợp tác hiệu quả hơn nhằm ứng phó không chỉ với các thách thức truyền thống mà cả phi truyền thống, nhất là không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, chống chủ nghĩa khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, bảo đảm an ninh nguồn nước, an ninh lương thực và năng lượng, thúc đẩy an ninh, an toàn hàng hải và an ninh mạng. Ngoại giao nghị viện và đặc biệt là những hoạt động của APPF đóng vai trò không thể thiếu trong việc hợp tác, thúc đẩy xây dựng khuôn khổ pháp lý, quyết định và giám sát thực hiện các cam kết quốc tế của chính phủ”, Phó chủ tịch thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đề xuất trong phát biểu đề dẫn tại Phiên họp.

Phó chủ tịch thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng khẳng định với trách nhiệm của mình là bạn, là đối tác tin cậy, có trách nhiệm của các tổ chức quốc tế và các nước, chủ động thực hiện chính sách hội nhập quốc tế sâu rộng và nâng tầm, chủ động đóng góp cho hợp tác đa phương, Quốc hội Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ hơn nữa với Quốc hội các nước trong khu vực góp phần thúc đẩy xây dựng khu vực châu Á-Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững trong thế kỷ 21.

Điều kiện tiên quyết

Trong khi đó, Phó chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ cho rằng nỗ lực phấn đấu cho hòa bình, an ninh, hợp tác và phát triển là trách nhiệm to lớn, vừa thường xuyên, vừa cấp bách của tất cả thành viên APPF. Hòa bình, an ninh quốc tế là điều kiện tiên quyết cho hợp tác, phát triển kinh tế, xã hội và thúc đẩy các quyền cơ bản, hạnh phúc của con người trên thế giới. Việc xây dựng một nền hòa bình bền vững dựa trên luật pháp quốc tế là lợi ích chung của các dân tộc.

Các đại biểu trao đổi bên lề Phiên họp.

Theo Phó chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ, các nghị viện cần đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng môi trường hòa bình, an ninh khu vực dựa trên luật pháp. “Là cơ quan lập pháp, các nghị viện một mặt cần nội  luật hóa các cam kết quốc tế, tăng cường giám sát việc thực hiện nghĩa vụ và cam kết đối với các công ước và luật pháp quốc tế; mặt khác xem xét ban hành, sửa đổi, bổ sung những văn bản pháp luật liên quan trực tiếp đến việc thúc đẩy sự hiểu biết, hợp tác giữa các quốc gia trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng quyền và lợi ích chính đáng của nhau trên cơ sở luật pháp quốc tế, các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc về tôn trọng chủ quyền, thể chế chính trị, không can thiệp vào công việc nội bộ, không sử dụng hay đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết các tranh chấp, xung đột bằng biện pháp hòa bình vì một khu vực châu Á – Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững”, Phó chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ nêu rõ.

“Việt Nam có sự hài hòa dân tộc rất đáng khen ngợi”

Nhấn mạnh thế giới đang chứng kiến những chuyển biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường, có ảnh hưởng đến hòa bình, ổn định ở nhiều khu vực trên thế giới, Ngài Saber Chowdhury, nguyên Chủ tịch Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU) cho rằng người dân ở mỗi nước đều kỳ vọng ở các nghị sĩ quốc hội, những người đại diện chân chính cho nhân dân có những đóng góp thiết thực vào việc bảo đảm một môi trường hòa bình và ổn định, thuận lợi cho việc tập trung các nỗ lực để phát triển kinh tế - xã hội, sự bình an của đất nước, góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế. “Chúng ta được nhân dân bầu ra, đại diện cho người dân, người dân có những kỳ vọng đối với chúng ta. Ngoại giao nghị viện ngày càng trở nên quan trọng, không chỉ thúc đẩy đối thoại giữa các quốc gia, mà trong còn nội bộ một quốc gia ví dụ như ở Syria hay Yemen. APPF phải tiếp tục đóng góp vào các nỗ lực chung để không một cá nhân nào, một nước nào bị bỏ lại phía sau. Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng Việt Nam là địa điểm hoàn hảo để chúng ta thảo luận chủ đề “thúc đẩy ngoại giao nghị viện vì hòa bình, an ninh và thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới” nhân dịp APPF – 26. Lý do là vì Quốc hội Việt Nam có vai trò đại diện và giám sát rất hiệu quả. Bên cạnh đó, Việt Nam có sự hài hòa dân tộc rất đáng khen ngợi khi hơn 50 dân tộc cùng chung sống hòa bình với nhau”, nguyên Chủ tịch IPU nhận xét.

Các đại biểu tham dự Phiên  họp.

Chia sẻ quan điểm của mình, nghị sĩ Canada Joseph Day cho rằng an ninh và thịnh vượng luôn song hành với nhau và APPF đã tiên phong trong việc ý thức được mối liên hệ này. “Một quốc gia không có an ninh thì không thể phát huy các tiềm năng của mình trong khi nghèo đói, kém phát triển lại kéo theo bạo lực, xung đột. Bất ổn an ninh của một quốc gia có thể ảnh hưởng tới các quốc gia khác trong khu vực. Chúng ta chỉ có thể đạt được và duy trì hòa bình, an ninh, ổn định khi các chính sách phản ánh được tiếng nói của mọi người dân, không phân biệt người già, thanh niên, phụ nữ hay người dân tộc thiểu số. APPF cần phải phát huy vai trò của mình để hiện thực hóa điều đó”, nghị sĩ Joseph Day nêu rõ.

Bài và ảnh: HOÀNG VŨ