Phóng viên (PV): Dư luận cho rằng: Muốn nâng cao chất lượng CTCB thì phải nâng cao hiệu quả KT, GS trong lĩnh vực công tác này; quan điểm của đồng chí về vấn đề này?

Trung tướng Tạ Nhân: KT, GS là một nội dung quan trọng trong phương thức lãnh đạo của Đảng, là nhiệm vụ do Điều lệ Đảng quy định; một khâu trong quy trình của công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức tiến hành CTCB từ Trung ương đến cơ sở; có vai trò rất lớn đối với việc xây dựng ĐNCB các cấp của Đảng.

Từ sau Đại hội XII của Đảng đến nay, UBKT Trung ương và UBKT các cấp làm tốt công tác KT, GS góp phần tạo nhiều chuyển biến quan trọng trong CTCB. Công tác KT, GS đã phát hiện nhiều yếu điểm, vướng mắc trong CTCB và hạn chế, tồn tại trong ĐNCB, để kịp thời ngăn chặn, giải quyết, khắc phục; đồng thời góp phần rất lớn vào việc giáo dục, bồi dưỡng, xây dựng ĐNCB. Đặc biệt, kết quả KT, GS và xử lý đảng viên vi phạm được công khai trên các phương tiện truyền thông; khiến các đối tượng được KT, GS tâm phục, khẩu phục, dư luận đồng tình.

PV: Cùng với những kết quả đạt được, theo đồng chí, đâu là những vấn đề đang đặt ra với công tác KT, GS trong lĩnh vực CTCB?

Trung tướng Tạ Nhân: Điều đầu tiên cần nói đến là nhận thức của các cấp về công tác KT, GS, nhất là ở cơ sở chưa thật sâu kỹ, đúng, đủ về vai trò, chức năng của mặt công tác này. Vì thế, một số cấp ủy, UBKT các cấp duy trì hoạt động KT, GS đối với cán bộ, đảng viên chưa thành nền nếp, thường xuyên, bài bản, gắn liền với hoạt động, công tác của từng cơ quan, đơn vị. Một số nơi công tác KT, GS lại hướng trọng tâm vào việc KT, GS sau khi đã có sự vụ, sự việc xảy ra đối với ĐNCB, đảng viên. Có nghĩa là KT, GS chỉ để phục vụ xử lý kỷ luật, chứ chưa góp phần kịp thời phát hiện, ngăn chặn, đẩy lùi tiêu cực, khuyết điểm, vướng mắc nảy sinh.

Vấn đề thứ hai là tâm lý “ngại” và “sợ” KT, GS. Có nghĩa, khi nghe UBKT cấp trên hoặc cùng cấp thông tin về việc tiến hành KT, GS thì tổ chức đảng, đơn vị, cán bộ chủ trì (nơi kiểm tra), hoặc cán bộ, đảng viên (được kiểm tra) có tâm lý sợ bị khuyết điểm, nảy sinh tư tưởng đối phó, tìm mọi cách để có kết quả KT, GS tốt nhất. Tâm lý đó tạo ra những rào cản vô hình, gây khó cho công tác KT, GS, khiến kết quả KT, GS ít nhiều sai lệch với thực tế đời sống và hệ lụy kế tiếp là việc đánh giá, nhận xét tổ chức, cán bộ, đảng viên thiếu tính toàn diện, không sát, đúng với từng đối tượng, tổ chức, con người cụ thể. Cùng với đó, việc KT, GS nhiều lúc quá rập khuôn, máy móc trong thực hiện kế hoạch, dẫn đến hình thức, đối phó của cơ sở. Hơn nữa, việc kiểm tra đột xuất chưa nhiều, chưa được chú trọng. Thành thử, một số UBKT các cấp nặng về kiểm tra báo cáo, giấy tờ, kiểm tra theo “kịch bản”... dẫn đến chất lượng KT, GS không thực chất, kém hiệu quả.

Một vấn đề nữa là chúng ta chưa thật sự phát huy hết vai trò của cả hệ thống chính trị và quần chúng nhân dân trong tham gia tiến hành KT, GS. Thời gian qua, nhiều vụ việc liên quan đến tiêu cực trong CTCB được quần chúng và cơ sở phản ánh tích cực đến cơ quan chức năng, nhưng chủ yếu diễn ra một cách tự phát. Do đó, để phát huy vai trò của nhân dân, ngành KT, GS cần chủ động tham mưu cho Trung ương và các cấp ủy tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế để huy động sức dân, có chế tài bảo vệ những người tích cực, dũng cảm tham gia cung cấp, phản ánh thông tin cho công tác KT, GS về CTCB.

Một điểm yếu nữa, như phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác KT, GS của Đảng năm 2016, là: “Công tác KT, GS đối với cấp ủy viên cùng cấp, người đứng đầu, cán bộ chủ chốt chưa mạnh mẽ”.

Chính vì còn những khuyết điểm, hạn chế nêu trên, nên tình hình vi phạm của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên trong CTCB còn diễn ra, nhất là tình trạng tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, lợi ích nhóm trong CTCB.

PV: Từ những phân tích nêu trên, theo đồng chí, sắp tới, công tác KT, GS nên vận hành như thế nào để góp phần nâng cao chất lượng ĐNCB?

Trung tướng Tạ Nhân: Từ kinh nghiệm và thực tiễn công tác, tôi cho rằng, trước hết, cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy về công tác KT, GS và thi hành kỷ luật của Đảng. Nếu như trước đây, chúng ta lo ngại và có tâm lý coi nhẹ KT, GS, thì hai năm gần đây lại có tâm lý lo ngại và sợ KT, GS quyết liệt, mạnh mẽ sẽ dẫn đến mất cán bộ, gây bầu không khí căng thẳng trong nội bộ tổ chức. Những tâm lý như thế cần được sớm ngăn chặn, khắc phục triệt để. Phải xác định công tác KT, GS là nhiệm vụ trực tiếp và thường xuyên của các tổ chức đảng, trước hết là các cấp ủy Đảng. Đây là công việc khó khăn, phức tạp, đòi hỏi tổ chức đảng, đảng viên phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, quyết tâm cao, lòng nhiệt tình, tâm trong sáng và phải xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện sát, đúng.

Hai là, cơ quan chức năng cần tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện các văn bản quy định, quy trình về công tác KT, GS và kỷ luật Đảng, cụ thể hóa vào hoạt động KT, GS trong CTCB. Đây là vấn đề quan trọng, bảo đảm cho công tác KT, GS phát huy tốt hiệu lực, hiệu quả trong hoạt động thực tiễn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng ĐNCB hiện nay.

Ba là, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác KT, GS, kỷ luật của Đảng. Công tác KT, GS cần bám sát phương châm: Kiểm tra tập trung, giám sát mở rộng. UBKT phải thực hiện đúng chức năng tham mưu giúp cấp ủy theo quy định; thực hiện nền nếp chương trình, kế hoạch KT, GS hằng năm, nhất là đối với tổ chức đảng cấp dưới trực tiếp, cấp ủy viên cùng cấp, cán bộ thuộc diện quản lý của cấp ủy cùng cấp. Nội dung KT, GS phải có trọng tâm, trọng điểm, trước hết là lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc và triển khai các nhóm giải pháp thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII gắn với thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XII. Coi trọng KT, GS việc khắc phục thiếu sót, khuyết điểm và chất lượng thực hiện nhiệm vụ; những đảng viên có biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Bốn là, thường xuyên kiện toàn tổ chức bộ máy cơ quan UBKT, ĐNCB kiểm tra các cấp bảo đảm tương xứng với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Để thực hiện được nội dung này, trước hết cần xóa bỏ triệt để tư duy “chạy cùng sào mới vào KT, GS” ở ĐNCB, đảng viên.

Hoạt động KT, GS có vai trò rất lớn, góp phần nâng cao chất lượng CTCB; nhưng ngược lại muốn hoạt động KT, GS có hiệu quả thì phải làm tốt CTCB trong ngành KT, GS. Theo đó, cấp ủy, chỉ huy, UBKT các cấp cần chú trọng lựa chọn, bồi dưỡng, luân chuyển, nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức, phương pháp, tác phong công tác của ĐNCB, nhân viên làm công tác KT, GS, nhất là với cán bộ chuyên trách.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

Nhóm phóng viên (thực hiện)