Ông LÊ NHƯ TIẾN, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội: Hoàn thiện pháp luật là vấn đề hàng đầu
Để ngăn chặn, đẩy lùi được tham nhũng, một trong những điều quan trọng là phải hoàn thiện được khung pháp luật, nghĩa là hoàn thiện những điều, khoản, chương các luật liên quan đến công tác PCTN. Theo tôi, trước hết rà soát lại các luật đã được Quốc hội thông qua liên quan đến vấn đề PCTN như: Luật PCTN, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng Hình sự, Luật Cán bộ công chức, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đưa vào đó những điều khoản phòng ngừa tham nhũng, để những kẻ muốn tham nhũng cũng không tham nhũng được. Vì PCTN cũng giống như việc phòng cháy, chữa cháy, phải phòng để nó không xảy ra, còn khi đã xảy ra rồi thì hậu quả nặng nề, ngoài thiệt hại tài sản của Nhà nước, còn thiệt hại về con người là cán bộ, công chức.
Tiếp đó, chúng ta cần rà soát Luật PCTN để điều chỉnh, nhận diện tham nhũng cho đầy đủ. Chẳng hạn, ngoài việc tham nhũng tài sản, tiền bạc, đất đai, công sản thì thời gian qua chúng ta đã nói rất nhiều đến tệ tham nhũng quyền lực, tức là tham nhũng để vào một chức vụ nào đó như: chạy chức, chạy quyền, chạy luân chuyển, chạy đề bạt, bổ nhiệm để thao túng quyền lực; hay vấn đề tham nhũng tài sản công như: tham nhũng nhà công vụ, tham nhũng biệt thự công, tham nhũng xe công… Những nội dung này cần được chỉ đích danh trong Luật PCTN. Vì hoàn thiện pháp luật chính là từ thực tiễn, chúng ta phải nhận diện được nó trong luật để khi nhận diện rồi thì Bộ luật Hình sự mới áp vào từng khung tội danh. Đồng thời, bổ sung được vào Luật PCTN về việc làm sao thu hồi được tài sản tham nhũng. Theo Báo cáo của Chính phủ tại Quốc hội, hiện nay chỉ thu hồi được 8% tiền, tài sản và dưới 50% bất động sản và công sản tham nhũng. Tỉ lệ này là quá thấp vì việc PCTN không phải chỉ là đúng người, đúng tội, nghiêm minh trước pháp luật mà quan trọng hơn là thu hồi được tài sản do tham nhũng mà có, trả lại cho đất nước, nhân dân, ngân khố quốc gia. Suy cho cùng đó chính là đồng tiền mồ hôi nước mắt, đồng tiền đóng thuế của nhân dân.
Theo tôi, cũng phải sửa Luật Tố tụng Hình sự để làm sao có cả yếu tố, biện pháp phòng ngừa sau khi phát hiện ra tham nhũng. Chẳng hạn, cần phải rút gọn quy trình tố tụng trong các vụ án tham nhũng bởi nếu quy định mỗi khâu 15 ngày hay 1 tháng, thì tổng cộng có những vụ án tham nhũng lên đến nửa năm hoặc hàng năm mới được đưa ra xét xử và thi hành án. Đến lúc đó tài sản tham nhũng đã bị tẩu tán, thậm chí kẻ tham nhũng đã cao chạy xa bay. KIM DUNG (ghi)
PGS, TS ĐÀO DUY QUÁT, nguyên Phó trưởng ban Thường trực Ban Tư tưởng, Văn hóa Trung ương: Thực hiện tốt đồng bộ 6 giải pháp
Trong 3 năm qua, công tác PCTN của Đảng ta đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần lấy lại được niềm tin của nhân dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế của đất nước, nhưng đây chỉ là kết quả bước đầu vì tình trạng tham nhũng, tiêu cực vẫn còn nghiêm trọng.
Để thực hiện tốt việc PCTN trong cán bộ, trước hết chúng ta phải tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục để toàn Đảng, toàn dân, nhất là cán bộ đảng viên các cấp nhận thức sâu sắc ý nghĩa của nhiệm vụ “chống giặc nội xâm”. Để từ đó tự giác và có trách nhiệm thực hiện đồng bộ 6 giải pháp PCTN, phát huy mạnh mẽ vai trò của cơ quan báo chí trong nhiệm vụ PCTN. Báo chí phải là diễn đàn của nhân dân trong việc phát hiện những hành vi, vụ án tham nhũng và những nhóm lợi ích đang lũng đoạn cơ chế chính sách, chạy chức, chạy quyền, chạy tội và các cơ quan báo chí phải kịp thời bác bỏ các quan điểm, tư tưởng sai trái như: Đấu tranh PCTN vừa qua là cuộc đấu đá nội bộ, làm cản trở những cán bộ dám nghĩ dám làm, kìm hãm sự phát triển đất nước. Ngoài ra, phải tích cực hoàn thiện các quy định của pháp luật trong công tác PCTN. Tức là cần đạt được mục tiêu hoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách để “nhốt” tham nhũng trong "lồng" của pháp luật. Khi xây dựng các cơ chế chính sách rất cần coi trọng cơ chế công khai, minh bạch trong quản lý kinh tế và quản lý tài sản của cán bộ. Trong đó, các cấp cần phải thực hiện đồng bộ các giải pháp của chiến lược công tác cán bộ của Đảng từ khâu đánh giá, quy hoạch, đào tạo bồi dưỡng, bổ nhiệm, luân chuyển, nuôi dưỡng, kiểm tra, giám sát…để có đội ngũ cán bộ toàn diện, có cả đạo đức và năng lực, đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ mới và để bảo đảm cho cán bộ không muốn, không thể và không dám tham nhũng. Cùng với đó, kiện toàn củng cố các lực lượng bảo vệ pháp luật, từ đó đẩy mạnh có hiệu quả các hoạt động kiểm toán, thanh tra, kiểm tra, điều tra, kiểm sát, xét xử của các cấp đối với các vụ án nghiêm trọng gây bức xúc trong xã hội cũng như trong từng ngành, từng địa phương. Đặc biệt là phải nâng cao hiệu quả trong hoạt động xử lý các vụ án nghiêm trọng, quy rõ trách nhiệm người đứng đầu và thu hồi tài sản tham nhũng. HỒNG ANH (ghi)
Ông NGUYỄN HOÀI NAM, nguyên Phó tổng thư ký tòa soạn Tạp chí Nhà Quản lý: Nên khen thưởng công người tố cáo tham nhũng ngay trong bản án
Hiện nay, mặc dù Nhà nước đã ban hành Luật PCTN, trong đó khuyến khích thưởng bằng tiền đối với người có công tố cáo tham nhũng, ngoài ra người tố cáo tham nhũng còn được bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và tặng Huân chương Dũng cảm, nhưng người dân vẫn chưa dám công khai tố cáo tệ nạn tham nhũng nói chung và cá nhân cán bộ tham nhũng nói riêng.
Luật PCTN đã có, nhưng triển khai thực hiện thì lại chưa đồng bộ, dẫn đến việc người dân chưa dám công khai tố cáo tham nhũng. Đặc biệt, luật không chỉ rõ cơ quan nào sẽ thực hiện việc khen thưởng, cũng như ghi nhận công lao chống tham nhũng của người tố cáo tham nhũng. Cụ thể, không ít vụ tham nhũng bị phanh phui từ nguồn tin tố cáo và tòa đã tuyên án, tuyên thu hồi nhiều tỷ đồng sai phạm, nhưng sau đó người tố cáo tham nhũng không biết liên hệ với cơ quan nào để “xin” được thưởng theo Luật PCTN …
Để diệt tận gốc tệ nạn tham nhũng, Nhà nước không chỉ ban hành Luật PCTN và nghị định hướng dẫn thi hành cụ thể, rõ ràng về cơ chế, cũng như bảo vệ người tố cáo tham nhũng mà từ nguồn tin tố cáo, cơ quan chức năng vào cuộc, xử lý hiệu quả tin tố cáo tham nhũng. Ở mỗi vụ việc tham nhũng bị phanh phui, khi đưa các bị cáo tham nhũng ra xét xử, tòa án nên tuyên thưởng theo Luật PCTN cho người có công tố cáo tham nhũng ngay trong bản án. Nếu tòa án tuyên như vậy, chắc chắn sẽ tác động tích cực để người dân mạnh dạn đứng ra tố cáo tệ nạn tham nhũng, đặc biệt người dân sự tin tưởng vào Luật PCTN.
Ngoài ra, Nhà nước nên tuyên truyền, hướng dẫn, thậm chí tập huấn cho người tố cáo tham nhũng cách thu thập chứng cứ đối tượng tham nhũng. Biện pháp này làm tăng thêm nguồn tin tố cáo tham nhũng, cũng như tránh tình trạng nguồn tố cáo không có căn cứ, hoặc nguồn tin tác dụng ngược, giúp đối tượng tham nhũng đối phó khi cơ quan chức năng vào cuộc. HOÀNG NHƯỠNG (ghi)
Ông NGÔ THÀNH, nguyên Phó bí thư Tỉnh ủy Gia Lai-Kon Tum: Kiên trì, cương quyết trong xử lý nhưng không chủ quan, nóng vội
Loạt bài Báo Quân đội nhân dân đề cập đã phân tích thực trạng tình trạng tham nhũng đang diễn ra nghiêm trọng, tinh vi, phức tạp ở mọi cấp, mọi ngành, mọi lĩnh vực. Những kết quả đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thời gian gần đây có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa cho thấy quyết tâm chính trị cao, chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta, vừa lấy lại được niềm tin, sự đồng thuận, ủng hộ của nhân dân.
Song tôi thấy những kết quả đó chủ yếu ở Trung ương, trong khi tham nhũng đang diễn ra trên diện rộng. Thời gian tới, cần phải có những giải pháp đồng bộ hơn, mạnh mẽ hơn để làm chuyển biến căn bản nhận thức, tư tưởng, hành động của cả hệ thống chính trị từ cơ sở đến Trung ương; trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân. Khắc phục tình trạng trên “nóng” dưới “lạnh”. Đấu tranh phòng, chống tham nhũng không được nửa vời, phải kiên trì, cương quyết trong xử lý vi phạm nhưng cũng không được chủ quan, nóng vội, để các thế lực thù địch lợi dụng chống phá.
Ai cũng biết chỉ có cán bộ mới có điều kiện, cơ hội để tham nhũng và cán bộ ở cương vị càng cao, giữ trọng trách càng lớn thì điều kiện, cơ hội tham nhũng càng nhiều. Vì vậy, trước hết, phải phát huy hơn nữa vai trò lãnh đạo, sức chiến đấu, tự phê bình và phê bình của các cấp ủy, tổ chức Đảng, nhất là chi bộ và tổ chức cơ sở Đảng. Hai là, phải làm tốt việc nêu gương của cán bộ chủ trì các cấp. Khi cán bộ chủ trì “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” thì sẽ không có cán bộ, nhân viên cấp dưới tham nhũng. Ba là, phải quyết đoán và mạnh mẽ hơn trong kiểm soát quyền lực và tài sản của cán bộ, đảng viên. Bốn là, phát huy hơn nữa vai trò giám sát của nhân dân và báo chí trong công cuộc đấu tranh này. NGUYỄN ANH SƠN (ghi)
Ông Nguyễn Quang Vinh-Tổng Thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI): Không để những kẽ hở cho tham nhũng
Theo dõi thông tin Báo Quân đội nhân dân, tôi rất đồng tình với loạt bài viết về “Phòng, chống tham nhũng, tiêu cực-Ý chí, cách làm và hiệu quả” đã đăng tải trong mấy ngày qua. Theo tôi hiện còn một số cơ chế, chính sách đầu tư kinh doanh có quy định chồng chéo, chưa đồng bộ, thiếu nhất quán, từ đó đã làm hạn chế cơ hội gia nhập thị trường, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh, năng suất lao động của doanh nghiệp, tạo kẽ hở cho các hành vi nhũng nhiễu.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra là cần xem xét cắt giảm, vừa bảo đảm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước. Cùng với đó, nhiều bộ, ngành cần chủ động rà soát, lên kế hoạch cải cách điều kiện đầu tư, kinh doanh, theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Rà soát, xây dựng phương án đơn giản hóa, cắt giảm, bãi bỏ các quy định về kiểm tra chuyên ngành, điều kiện kinh doanh và tổ chức thực hiện theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ...
Hiện nay, doanh nghiệp trong nước chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, chiếm khoảng 98% trong tổng số các doanh nghiệp. Các đối tượng doanh nghiệp này gặp nhiều khó khăn về nguồn lực, phần lớn còn chưa thiết lập bộ phận chuyên trách về quản trị rủi ro và tuân thủ pháp luật, nên đây cũng được xem điểm yếu của các doanh nghiệp Việt Nam. Theo một khảo sát gần đây trong khuôn khổ Đề án 12-Chương trình hành động Thúc đẩy thực hiện liêm chính trong kinh doanh cho thấy, hơn 20% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết, họ bị vòi vĩnh đưa hối lộ hoặc các khoản “phí bôi trơn” rất thường xuyên hoặc thường xuyên; hơn ¾ trong tổng số doanh nghiệp cho rằng, tham nhũng là một vấn đề nghiêm trọng vì tham nhũng đang “phá hủy môi trường kinh doanh” và một khi đã xuất hiện sẽ “không biến mất”.
Để tháo gỡ những khó khăn cũng như có thể hạn chế được những kẽ hở cho tham nhũng hay những hành vi nhũng nhiễu doanh nghiệp, chúng ta cần có những giải pháp mang tính đồng bộ và xuất phát từ cả hai phía gồm cơ quan quản lý Nhà nước và phía doanh nghiệp. ĐỨC TUẤN (ghi)