Phân tích sâu hơn về vấn đề này tại hội trường, đại biểu (ĐB) Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cho rằng, nếu làm được việc gì để hỗ trợ người nông dân thì dù chỉ 1 đồng cũng rất cần ủng hộ, nhưng nếu ủng hộ người nông dân mà về lâu dài lại giam chân họ, không phát triển được thì cần xem lại việc giúp đỡ hỗ trợ đó.
ĐB Cường nêu, tại tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội, kết quả chúng ta sẽ ban hành chính sách miễn giảm 100% thuế sử dụng đất cho tất cả các hộ gia đình được giao đất, chỉ khu biệt thu thuế sử dụng đất đối với một số tổ chức, cá nhân được giao nhưng không sử dụng đất nông nghiệp. Tổng số tiền thu được trên toàn quốc trong một năm là 5,7 tỷ đồng.
Tuy nhiên, mục tiêu ở đây không phải là thu tiền về ngân sách mà để quản lý, sử dụng đất thực sự hiệu quả, tránh tình trạng đất đai không được huy động vào sản xuất nông nghiệp và không tạo ra nguồn lực phát triển. Nếu thực hiện miễn thuế cho tất cả những hộ được giao đất thì xảy ra tình trạng có nhiều nông dân được giao đất nhưng không sản xuất. Vì đất giao sử dụng nhưng được miễn thuế nên người dân cứ giữ đất, dẫn đến tình trạng manh mún đất đai, cản trở đến quá trình tích tụ đất đai đối với những cá nhân, tổ chức muốn sản xuất lớn.
Vì vậy, ĐB này đề nghị điều chỉnh chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp cho những người được giao đất trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Còn những hộ được giao đất nhưng không sản xuất hoặc cho thuê lại thì phải thu thuế.
Đồng thời, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ cho những người nông dân không có nhu cầu sử dụng đất như đào tạo nghề, chuyển đổi nghề nghiệp hoặc chính sách hỗ trợ cho những người đã hết tuổi lao động, ĐB Cường kiến nghị.
ĐB Hà Nội cho rằng nếu làm như vậy sẽ giải quyết được 3 vấn đề là: Đất đai không còn bị manh mún, hoang hóa, sử dụng không đúng mục đích; những người thực sự có nhu cầu sử dụng đất có điều kiện tích tụ đất tốt hơn và ngân sách địa phương có thể được tăng lên để duy trì hoạt động cho cơ sở.
“Cùng với Luật Đất đai năm 2013 đi vào cuộc sống thì nền nông nghiệp nước ta trong thời gian tới có thể phát triển được bằng các mô hình sản xuất lớn, tập trung”, ĐB Cường khẳng định.
Qua các phân tích, ĐB Thạch Quốc Bình (Trà Vinh) cho rằng việc bổ sung đối tượng miễn giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp theo tờ trình của Chính phủ sẽ không còn nhiều, do vậy để đơn giản hóa thủ tục miễn thuế, cải cách hành chính, Quốc hội nên xem xét thay vì ban hành Nghị quyết sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị quyết số 55 về miễn giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp thì ban hành Nghị quyết miễn thu thuế các hộ sử dụng đất nông nghiệp đến năm 2020, tạo thuận lợi cho quá trình triển khai thực hiện nghị quyết.
ĐB Đặng Hoàng Tuấn (Long An) cho rằng việc miễn giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp có tác dụng trực tiếp hỗ trợ người nông dân có thêm vốn để tái đầu tư phát triển, sản xuất nông nghiệp; khuyến khích mở rộng quy mô, tích tụ đất và nâng cao hiệu quả sử dụng đất, góp phần cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo định hướng của Đảng và Nhà nước.
Tuy nhiên, Quốc hội nên xem xét sửa đổi Nghị quyết theo hướng, đối với diện tích đất nông nghiệp mà các tổ chức, đơn vị được Nhà nước giao đất đang trực tiếp sử dụng để sản xuất nông nghiệp thì miễn giảm theo hướng thời gian dài hơn, đến hết năm 2030. Trong khoảng thời gian này, Chính phủ cần có đánh giá hiệu quả thực hiện chính sách, báo cáo Quốc hội để kịp thời xem xét điều chỉnh các chính sách khác có liên quan, ĐB tỉnh Long An nêu ý kiến.
Khuyến khích hộ gia đình gắn bó với sản xuất nông nghiệp
Giải trình các ý kiến mà các đại biểu nêu như không nên miễn toàn bộ thuế sử dụng đất nông nghiêm mà cần rà soát các hộ gia đình và cá nhân sử dụng đất không đúng mục đích; thu hồi đất của đối tượng không sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp và sử dụng để cho thuê... Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho rằng: Việc bổ sung miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức của hộ gia đình, cá nhân đang phải nộp thuế theo Nghị quyết 55 và không phân biệt phần diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức, giao đất nông nghiệp hay phần diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp là để thực hiện chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước về nông nghiệp, nông dân và nông thôn, góp phần giảm bớt khó khăn cho người nông dân, khuyến khích hộ gia đình, cá nhân gắn bó và đầu tư hơn nữa vào sản xuất nông nghiệp, qua đó góp phần thúc đẩy kinh tế nông nghiệp phát triển.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng. Ảnh: quochoi.vn
Đồng thời, đề xuất này cũng để đảm bảo công bằng với trường hợp tổ chức được Nhà nước giao sử dụng đất nông nghiệp đang tổ chức ruộng đất để sản xuất nông nghiệp thì được miễn giảm thuế toàn bộ diện tích đất nông nghiệp theo dự thảo Nghị quyết. Hộ gia đình cá nhân được giao quyền sử dụng đất nông nghiệp mà không sử dụng đất vẫn phải nộp thuế sử dụng đất nông nghiệp theo Điều 1 của Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp. Trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất không đúng mục đích thì bị thu hồi theo quy định của Luật Đất đai... Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết.
Với ý kiến đề nghị miễn thuế dài hạn, dài hơn, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết, Chính phủ đề xuất thời hạn miễn thuế đối với trường hợp dự thảo nghị quyết là đến 31-12-2020, vì đây cũng là thời hạn thực hiện các mục tiêu về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn tại Nghị quyết số 26, Hội nghị lần thứ 7 của Ban chấp hành Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Khi sắp kết thúc thời hạn miễn thuế, theo đề xuất thì Chính phủ sẽ tổng kết, đánh giá và trình với Quốc hội về chính sách này để phù hợp và đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với các chính sách khác về nông nghiệp, nông dân và nông thôn...
“Chính phủ xin tiếp thu ý kiến đóng góp của các đại biểu và phối hợp với Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội để hoàn chỉnh, hoàn thiện dự thảo nghị quyết này để trình Quốc hội”, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nói.
THU HÀ