ASEM được chính thức thành lập ngày 1-3-1996, theo sáng kiến của Singapore, Pháp và sự ủng hộ tích cực của 26 nhà lãnh đạo Á-Âu, đặc biệt từ ASEAN. Đây là diễn đàn đối thoại không chính thức giữa các nguyên thủ và người đứng đầu chính phủ của các nước thành viên ASEM, lãnh đạo của Liên minh châu Âu (EU) và Ban Thư ký ASEAN. Mục tiêu của ASEM là tạo dựng "một mối quan hệ đối tác mới toàn diện giữa Á-Âu vì sự tăng trưởng mạnh mẽ hơn", “tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai châu lục và thiết lập đối thoại chặt chẽ giữa các đối tác bình đẳng”. 

Qua 5 đợt mở rộng, ASEM đã tăng từ 26 lên 53 thành viên (22 châu Á và 31 châu Âu), đại diện cho 60% dân số thế giới, đóng góp hơn 55% thương mại, 65% GDP và 75% du lịch toàn cầu.

Việt Nam trở thành thành viên của ASEM từ năm 1996. Trong suốt hơn hai thập kỷ tham gia ASEM, Việt Nam luôn là một thành viên tích cực, năng động và có trách nhiệm, ghi những dấu mốc ý nghĩa trong chặng đường phát triển của ASEM.

Hội nghị cấp cao ASEM lần thứ 12 có chủ đề “Châu Á và châu Âu: Quan hệ đối tác toàn cầu nhằm ứng phó với các thách thức toàn cầu” diễn ra tại Vương quốc Bỉ. Hội nghị sẽ tập trung đề ra các biện pháp phát huy vai trò ASEM trong thúc đẩy hợp tác đa phương, kết nối Á-Âu, đề cao luật pháp quốc tế, duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, hợp tác và phát triển của thế giới và hai châu lục.

Diễn đàn hợp tác cấp cao vì mục tiêu xanh toàn cầu 2030 (P4G) được hình thành trên cơ sở sáng kiến của Chính phủ Đan Mạch nhằm tạo điều kiện và giúp phát triển quan hệ đối tác công tư đóng góp, thúc đẩy tiến trình thực hiện Mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu 2030 thông qua thực hiện tăng trưởng xanh, thể hiện và tạo điều kiện cho việc phổ biến các giải pháp, mở rộng quy mô thực hiện các giải pháp trên toàn cầu. Đến nay, Diễn đàn P4G đã có 7 quốc gia và các tổ chức quốc tế tham dự, trong đó có Việt Nam.

Hội nghị thượng đỉnh P4G diễn ra tại thủ đô Copenhaghen của Đan Mạch lần này được kỳ vọng sẽ đề ra tầm nhìn, định hướng lớn, các biện pháp, hành động cụ thể về thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu.

Ngày 28-11-1990, Việt Nam và EU chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Năm 1996, EU mở Phái đoàn đại diện của Ủy ban châu Âu (EC) tại Hà Nội. Hai bên duy trì các cơ chế hợp tác: Tham vấn chính trị thường niên cấp Thứ trưởng Ngoại giao; Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam-EU: Cơ chế đối thoại về nhân quyền Việt Nam-EU… Việt Nam và EU phối hợp tại các diễn đàn đa phương, tổ chức quốc tế, đặc biệt là trong khuôn khổ hợp tác ASEAN-EU, ASEM và LHQ, trong giải quyết các vấn đề toàn cầu.

Trong thời gian qua, quan hệ Việt Nam-EU tiếp tục phát triển tích cực, trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao được duy trì thường xuyên. EU là nhà cung cấp viện trợ không hoàn lại lớn nhất cho Việt Nam, là đối tác thương mại lớn thứ ba (sau Trung Quốc và Mỹ), là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai (sau Mỹ) và là nhà đầu tư nước ngoài hàng đầu ở Việt Nam. Kim ngạch thương mại song phương năm 2017 đạt khoảng 50,46 tỷ USD (tăng 11,9% so với năm 2016). Kim ngạch thương mại hai bên trong 6 tháng đầu năm 2018 đạt khoảng 27 tỷ USD (tăng 12,35% so với năm 2017). Hiện nay, hai bên đang tích cực thúc đẩy ký Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) và Hiệp định bảo hộ đầu tư (IPA) trong năm 2018.

Nằm ở phía nam Trung Âu, Cộng hòa Áo có diện tích gần 84.000km2 với dân số hơn 8,5 triệu người. Áo hiện nay là nước công nghiệp phát triển với phúc lợi xã hội cao. Năm 1972, khi cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc chưa kết thúc, Cộng hòa Áo là một trong những quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Trong thời gian qua, quan hệ hợp tác giữa hai nước không ngừng phát triển trên nhiều lĩnh vực. Hai bên duy trì thường xuyên tiếp xúc, trao đổi các đoàn cấp cao, hợp tác chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương. 

Trong lĩnh vực thương mại, năm 2017, kim ngạch xuất khẩu hai chiều giữa hai nước đạt hơn 4 tỷ USD. Áo là thị trường xuất khẩu lớn thứ 6 của Việt Nam ở châu Âu. Việt Nam xuất sang Áo các mặt hàng như điện thoại các loại và linh kiện, giày dép, gỗ và sản phẩm gỗ, hàng dệt may, máy móc, thiết bị… và nhập từ Áo các sản phẩm như dược phẩm, thiết bị, sắt thép, giấy, thức ăn gia súc….

Nằm ở Tây Âu, Bỉ có diện tích 30.528km2 với dân số khoảng 11 triệu người. Bỉ là một trong những nước đứng đầu thế giới về sản xuất gang, thép và kim ngạch xuất khẩu tính theo đầu người và tính theo GDP, tuy nhiên phần lớn trao đổi thương mại tập trung trong nội bộ khối EU. 

Việt Nam-Bỉ thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 22-3-1973. Quan hệ hai nước phát triển tích cực sau 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và trong các khuôn khổ hợp tác ở nhiều lĩnh vực, nhiều cấp (liên bang, vùng và cộng đồng). Tuy Bỉ là một thị trường nhỏ nhưng quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Bỉ ở mức cao do hàng xuất khẩu của Việt Nam qua Bỉ để sang các nước Tây Âu khác. Hiện Bỉ là thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 của Việt Nam trong EU (sau Đức, Hà Lan, Anh, Italy, Pháp, Tây Ban Nha và Áo).

Điểm sáng trong quan hệ hai nước chính là giáo dục-đào tạo. Hằng năm, Bỉ viện trợ cho lĩnh vực giáo dục-đào tạo thông qua các chương trình hợp tác giữa các trường đại học và viện nghiên cứu khoảng 2 triệu euro. 

Việt Nam-Đan Mạch chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 25-11-1971. Năm 1980, Đan Mạch mở cửa Đại sứ quán tại Hà Nội và năm 2000, Việt Nam có Đại sứ quán tại thủ đô Copenhaghen. Mối quan hệ đó luôn không ngừng phát triển sâu rộng, toàn diện trên mọi lĩnh vực. 

Kim ngạch thương mại hai chiều năm 2017 đạt 664,6 triệu USD. Việt Nam xuất khẩu sang Đan Mạch các sản phẩm dệt may, giầy dép, đồ gỗ, hàng kim khí, thủ công mỹ nghệ, thiết bị điện, cà phê… và nhập chủ yếu là sản phẩm sữa, máy móc thiết bị, hóa chất, dược phẩm, hàng thủy sản… Hiện Đan Mạch có 132 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký hơn 686 triệu USD, xếp thứ 26/129 nước và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Đan Mạch cũng là một trong những nước Tây Âu sớm cung cấp viện trợ phát triển cho Việt Nam và thuộc nhóm các nước cung cấp nhiều vốn ODA không hoàn lại nhất cho Việt Nam. Từ năm 1972 đến nay, Đan Mạch đã viện trợ cho Việt Nam tổng cộng hơn 1 tỷ USD vốn ODA; trung bình hằng năm đạt khoảng 64 triệu USD/năm.

Ngoài ra, Đan Mạch là nhà tài trợ lớn nhất cho Việt Nam trong lĩnh vực ứng phó với biến đổi khí hậu với mức tài trợ lên tới 40 triệu USD cho “Chương trình thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu” của Việt Nam…

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự ASEM 12, P4G, thăm chính thức Áo, Bỉ, Đan Mạch, thăm làm việc tại EU lần này khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa trong quan hệ đối ngoại, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế. Các chuyến thăm cũng đồng thời truyền tải thông điệp Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương, đóng góp xây dựng, định hình các thể chế đa phương, tham gia hiệu quả, đóng góp giải quyết các thách thức toàn cầu tại các tổ chức đa phương.

QĐND