“Đào tạo tốt nhất là... không đào tạo”

Tương tự, câu chuyện đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thế nào cho hiệu quả luôn là bài toán đau đầu đối với lãnh đạo nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương. Đau đầu là bởi, dù người tổ chức rất chủ động, nỗ lực, duy trì khoa học, chặt chẽ, nhưng xem ra người học vẫn thụ động, sao nhãng, thiếu trách nhiệm và rơi vào các biểu hiện hình thức. Vậy nên, mới có ý kiến cho rằng: Đã đến lúc phải trả lại công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho chính đội ngũ cán bộ, đảng viên; phải chuyển đổi việc tổ chức đào tạo thành tự tổ chức đào tạo thì may ra hiệu quả mới đạt thực chất. Có nghĩa là, từng cán bộ phải có trách nhiệm xây dựng kế hoạch tự học tập, tự đào tạo, bồi dưỡng cho mình, vì chính họ mới biết bản thân đang cần cái gì, muốn học thêm kiến thức nào, kỹ năng gì, muốn học ở đâu, học ra sao... để nâng cao trình độ, năng lực. Hơn thế, khoa học giáo dục chỉ ra: Sự học của mọi người là hoàn toàn khác nhau, có người học bằng việc nghe và làm theo người khác, người học từ sách, người đọc trên mạng, người học ở thực tiễn, học qua công việc... nên khó có một sự học chung nào cho hàng nghìn người.

Ảnh minh họa. Nguồn tuyengiao.vn

Minh chứng về hiệu quả của xu hướng này chính là việc Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) sớm đề ra một triết lý đào tạo khác biệt mới lạ, ấy là: “Cách đào tạo tốt nhất là... không đào tạo”. Và đó chính là cách họ tạo ra một đội ngũ cán bộ tốt như hiện nay. Lý giải về điều này, người Viettel cho rằng: Nếu một tổ chức đứng ra đào tạo thì hàng trăm, hàng nghìn cán bộ, nhân viên (được đào tạo) sẽ không chịu động não; đi học mà tâm thế chưa sẵn sàng, thái độ chưa tích cực thì việc học ắt sẽ không đạt kết quả tốt. Hơn thế, người đi học mà lại được tổ chức chăm lo mọi sự, bảo đảm điều kiện, kinh phí và các chế độ, quyền lợi này kia... thì tất yếu sẽ dẫn đến việc cán bộ ỉ lại; tư duy rằng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là việc của cấp ủy, cơ quan, chính quyền, người đứng đầu... chứ không phải là công việc của họ.

Do đó, hãy trả việc học, đào tạo, bồi dưỡng lại cho cán bộ, đảng viên và công bố, công khai với họ ngay từ đầu rằng, anh học thế nào là trách nhiệm của chính anh và với tổ chức, học cách nào cũng phải vì mục tiêu đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ tổ chức giao. Hay nói theo cách khác là tổ chức hãy đặt ra những tiêu chí về phẩm chất, phẩm giá cán bộ; tạo điều kiện cho việc học, chứ không chăm chăm đi lo việc phải tổ chức thế nào, học cái gì, học ra sao cho cán bộ. Hơn thế, các triết lý về việc học ở nhà trường quá nhiều cũng không thể là con đường rèn nên cán bộ giỏi cho tổ chức. Lúc bấy giờ, chính cán bộ, đảng viên chứ không ai khác phải tự tay xây dựng cho mình lộ trình, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cho bản thân nếu không muốn thụt lùi, bị bỏ lại phía sau.

NGUYỄN TẤN TUÂN