Chúng tôi đến thăm Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Đỗ Thị Điểm vào ngày cuối tháng 1-2026...
Bên hiên nhà, mẹ Điểm một mình lặng lẽ, hướng ánh mắt sâu thẳm nhìn về phía cổng nhà. “Tuổi cao sức yếu rồi không đi đâu xa được, con cháu cũng đi làm cả. Mỗi ngày chỉ mong có người quen, bà con làng xóm ghé chơi, tâm tình, trò chuyện là vui lắm”, mẹ Điểm cười hiền hậu.
Đau thương, nhưng rất đỗi tự hào
Bà Đỗ Thị Điểm sinh năm 1921 trong một gia đình có truyền thống cách mạng tại xã Hưng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình (nay là thôn Cổ Giang 2, xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị).
Cũng như những người dân khác trên dải đất gió Lào, cát trắng, bà Điểm đã trải qua những năm tháng tuổi thơ đầy cơ cực, thiếu thốn. Lớn lên, lập gia đình, bà cùng chồng vất vả ngược xuôi để nuôi dạy các con khôn lớn, trưởng thành.
 |
Bà mẹ Việt Nam anh hùng Đỗ Thị Điểm.
|
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, “đất lửa” Quảng Bình là nơi khai sinh phong trào “Xe chưa qua nhà không tiếc, đường chưa thông không tiếc máu tiếc xương” làm nức lòng quân và dân cả nước.
Hòa chung khí thế sục sôi của những ngày chống đế quốc Mỹ, mẹ Điểm tình nguyện tham gia dân công hỏa tuyến, vận chuyển, tiếp tế lương thực, vũ khí vào chiến trường miền Nam; đào hầm, nuôi giấu cán bộ, bộ đội.
Năm 1968, con trai đầu của mẹ Điểm - anh Nguyễn Xuân Khuê (sinh năm 1950) tạm biệt gia đình, tình nguyện lên đường nhập ngũ. Ngày tiễn anh Khuê ra chiến trường, mẹ Điểm dặn con giữ gìn sức khỏe, làm tròn nhiệm vụ với nước, với dân. “Mẹ biết chiến trường rất ác liệt, con gắng giữ gìn sức khỏe, tự lo cho bản thân mình. Nếu có thời gian, thỉnh thoảng tranh thủ viết thư về cho gia đình, để mẹ biết con vẫn an toàn, con nhé!”, mẹ Điểm xúc động nhớ lại lời căn dặn anh Khuê trước lúc anh lên đường.
Và, anh Nguyễn Xuân Khuê đã thực hiện đúng như lời mẹ dặn. Cứ vài tháng, anh lại biên thư gửi về gia đình. Những lá thư từ chiến trường gửi về tuy không dài, nhưng là niềm động viên về tinh thần to lớn với mẹ Điểm, bởi mẹ biết, con trai mình vẫn khỏe mạnh, hăng hái cùng đồng đội thi đua đánh giặc lập công. Tuy nhiên, niềm vui đó không kéo dài được lâu...
Ngày 18-8-1969, trong một trận chiến với quân thù, anh Nguyễn Xuân Khuê bị trúng đạn và anh dũng hy sinh, đó là lúc mẹ Điểm vừa sinh con út hơn 3 tháng. Nỗi đau mất con trai khiến mẹ Điểm kiệt sức...
 |
| Hội Phụ nữ Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị trao áo lụa tặng Bà mẹ Việt Nam anh hùng Đỗ Thị Điểm. |
Đất nước hòa bình, thống nhất, gạt đi nỗi đau mất con trai, mẹ Điểm cùng chồng tiếp tục hăng hái lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống mới, dựng vợ, gả chồng cho các con trai, con gái.
Tháng 10-1985, xã Hưng Trạch hứng chịu một trận lũ lớn. Trong nỗ lực phòng chống, trông coi cửa hàng dịch vụ của xã Hưng Trạch, chị Nguyễn Thị Xuân (con gái thứ tư của mẹ Điểm) không may bị lũ dữ cuốn trôi, để lại khoảng trống mênh mông trong tâm hồn mẹ Điểm.
“Mẹ có 7 người con thì chiến tranh và thiên tai đã lấy đi của mẹ hai người! Mẹ đau lắm, tiếc thương lắm chứ, nhưng mẹ hiểu, các con hy sinh vì Tổ quốc là cao cả, là niềm tự hào không chỉ riêng mẹ, mà còn với cả gia đình, dòng họ, quê hương”, mẹ Điểm tự nhủ lòng mình.
Với những cống hiến, hy sinh to lớn vì sự nghiệp, giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, năm 2014, mẹ Đỗ Thị Điểm được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, ghi nhận công lao to lớn của người mẹ có hai con là liệt sĩ, tri ân, tôn vinh những người có công với nước, đặc biệt là người mẹ đã dâng hiến những người con thân yêu của mình cho hòa bình, độc lập, tự do của dân tộc.
Tri ân thiết thực, nghĩa tình
Mẹ Đỗ Thị Điểm hiện sống trong ngôi nhà khang trang, kiên cố ở thôn Cổ Giang 2, xã Bố trạch, tỉnh Quảng Trị.
Ngôi nhà được dựng lên trên nền đất vững chãi, từ nguồn kinh phí trích từ Quỹ đền ơn đáp nghĩa do UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình trước đây hỗ trợ và gia đình người thân quyên góp.
Ngôi nhà xây tặng mẹ được khởi công vào tháng 9 và hoàn thành vào tháng 12-2024. Ngày dọn vào sống trong ngôi nhà mới, mẹ Điểm xúc động nước mắt dâng trào. Mẹ nói, nếu không có sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, của cấp ủy, chính quyền và các ban ngành địa phương, thì sẽ không có ngôi nhà ấm áp nghĩa tình đến vậy.
 |
| Bà mẹ Việt Nam anh hùng Đỗ Thị Điểm kể chuyện về những năm tháng hào hùng chống Mỹ, cứu nước. |
Năm 2026, mẹ Đỗ Thị Điểm tròn 105 tuổi.
Mặc dù tuổi cao, sức yếu, nhưng mẹ Điểm vẫn minh mẫn, tự lo cho bản thân mà không phụ thuộc quá nhiều đến sự chăm sóc của con cháu. Chị Đỗ Thị Yên (vợ anh Nguyễn Văn Dương), con dâu út tâm sự: “Mẹ thực sự là tấm gương sáng về tinh thần vượt khó, nhẫn nại và đức hy sinh. Trải qua bao dâu bể, sóng gió cuộc đời, chưa bao giờ thấy mẹ đầu hàng, buông bỏ. Trong cuộc sống, mẹ luôn dặn con cháu phải học tập, lao động thật tốt, chấp hành nghiêm pháp luật, tích cực đóng góp công sức để xây dựng gia đình, quê hương ngày thêm giàu đẹp, để luôn xứng đáng với các thế hệ cha anh đi trước đã hy sinh vì hòa bình, độc lập dân tộc, thống nhất đất nước”.
 |
| Mẹ Đỗ Thị Điểm được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, năm 2014. |
|
Hội Phụ nữ Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị cùng các đơn vị, địa phương thăm hỏi Bà mẹ Việt Nam anh hùng Đỗ Thị Điểm.
|
Bà mẹ Việt Nam anh hùng Đỗ Thị Điểm hiện được Bộ Quốc phòng cùng Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Công ty TNHH Tập đoàn Vĩnh Hưng (tỉnh Quảng Trị) nhận phụng dưỡng.
Cùng với đó, cấp ủy, chính quyền địa phương thường xuyên quan tâm, động viên, thực hiện tốt các chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng. Đại úy QNCN Phạm Thị Thu Hiền, Chủ tịch Hội Phụ nữ Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị cho biết, vào các dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn, sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, Quân đội, Hội Phụ nữ Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị thường xuyên phối hợp với địa phương, các đơn vị thăm hỏi, động viên, trao quà tặng các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, trong đó có mẹ Đỗ Thị Điểm.
Sự quan tâm, tri ân thiết thực, nghĩa tình đó đã tiếp thêm động lực để mẹ Điểm sống vui, sống khỏe, sống có ích bên con cháu. Đặc biệt, tấm gương sáng về nghị lực, đức hy sinh của mẹ Điểm đã truyền cảm hứng để những nữ quân nhân thời bình vững tin vượt khó, vươn lên, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Quân đội, nhân dân giao phó.