1. Căng thẳng ngoại giao giữa Thổ Nhĩ Kỳ với nhiều nước châu Âu tiếp tục leo thang

Ngày 12-3, Bộ trưởng Nội vụ Đức Thomas de Maiziere tuyên bố phản đối việc các bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ vận động chính trị qua các buổi mít tinh ở Đức. Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Đức, Wolfgang Schäuble cho biết sẽ rất khó để làm việc với Thổ Nhĩ Kỳ về vấn đề trợ cấp kinh tế khi Ankara gây ra những căng thẳng trong thời gian vừa qua. Ông cho rằng những hành động này đang phá hủy những nền tảng cơ bản của việc thúc đẩy hợp tác song phương. 

leftcenterrightdel

Người dân Thổ Nhĩ Kỳ biểu tình bên ngoài Lãnh sự quán Hà Lan ở Istanbul. Ảnh: AP 

Trước đó, Berlin đã hủy một loạt các cuộc mít tinh của cộng đồng người Thổ Nhĩ Kỳ tại Đức có sự tham gia của các quan chức cấp cao chính quyền Ankara nhằm vận động cho cuộc trưng cầu ý dân về dự luật sửa đổi Hiến pháp Thổ Nhĩ Kỳ, dự kiến diễn ra ngày 16-4 tới. 

Căng thẳng bị đẩy lên cao hơn khi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan chỉ trích Chính phủ Đức cố tình bao che cho "các phần tử khủng bố" trên lãnh thổ nước này, bởi Berlin không có bất cứ hồi đáp nào về 4.500 tài liệu liên quan đến các nghi can khủng bố mà Ankara gửi tới.

Berlin ra tuyên bố sẽ đáp trả những cáo buộc cùng ngày của Tổng thống Tayyip Erdogan.

Không chỉ căng thẳng trong quan hệ với Đức, quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hà Lan cũng đã xấu đi sau khi Amsterdam ngăn cản các bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ tới phát biểu trong các cuộc mít tinh ở nước này nhằm kêu gọi người Thổ Nhĩ Kỳ sinh sống tại đây ủng hộ cuộc trưng cầu ý dân tại quê nhà. Căng thẳng này đã khiến Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố dừng quan hệ ngoại giao cấp cao với Hà Lan, đe dọa áp đặt trừng phạt và đưa vụ việc ra trước Tòa án nhân quyền châu Âu. Ngày 11-3, viện dẫn "vì lý do an ninh" giới chức Thổ Nhĩ Kỳ đã phong tỏa Đại sứ quán Hà Lan và Tổng lãnh sự quán Hà Lan tại Thổ Nhĩ Kỳ, triệu tập Đại biện lâm thời Hà Lan để trao công hàm phản đối.

Ông Erdogan cho rằng Hà Lan đang hành xử như một đất nước có nền chính trị bất ổn, đồng thời chỉ trích các nước châu Âu đã không lên án cách thức Amsterdam đối xử với các bộ trưởng của Thổ Nhĩ Kỳ. Phó Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus cho biết nước này có thể sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Hà Lan. 

Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte đã chỉ trích "những bình luận đầy tính kích động" của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan khi so sánh Hà Lan với Đức quốc xã, cho rằng việc làm đó chỉ khiến quan hệ hai nước thêm xấu đi. Ông Rutte khẳng định, Amsterdam sẽ không xin lỗi vì đã cấm các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ tới nước này để vận động chính trị. Hà Lan cảnh báo công dân nước này tại Thổ Nhĩ Kỳ cảnh giác, tránh tụ tập tại các khu vực đông người.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 13-3, Thủ tướng Áo Christian Kern cũng tuyên bố sẽ tìm cách cấm các bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ vận động chính trị tại Áo "vì lý do an ninh". Thủ tướng Đan Mạnh Lars Lokke Rasmussen cũng đã đề xuất người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim hoãn chuyến thăm Đan Mạch theo kế hoạch sẽ diễn ra trong tháng này.

2. Bắt đầu mùa bầu cử tại châu Âu

Ngày 15-3, Hà Lan đã chính thức mở màn cho mùa bầu cử ở châu Âu với cuộc bầu cử quốc hội quan trọng, bầu ra 150 nghị sĩ từ ứng cử viên của 28 chính đảng tại nước này.

leftcenterrightdel

Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte. Ảnh: Bloomberg 

Dù kết quả chính thức phải đến ngày 21-3 mới được công bố, song với kết quả kiểm sơ bộ 100% số phiếu, đảng Những người vì tự do và dân chủ (VVD) của đương kim Thủ tướng Mark Rutte đã giành được nhiều ghế nhất, với 33 trong tổng số 150 ghế, giảm 8 ghế so với lần bầu cử trước.

Với kết quả này, gần như chắc chắn ông Rutte sẽ tiếp tục đảm nhiệm cương vị Thủ tướng trong 4 năm tới. Trong khi đó, đảng Vì tự do của nhân vật cực hữu, dân túy và bài ngoại Geert Wilders đã trở thành chính đảng lớn thứ 2 tại Hà Lan với 20 ghế. Hiện ông Wilders tuyên bố muốn tham gia quá trình thành lập liên minh, dù hầu hết các chính đảng truyền thống đều loại trừ khả năng hợp tác với ông này. 

Bầu cử tại Hà Lan là sự kiện mở đầu cho 1 trong 3 cuộc bầu cử quan trọng ở châu Âu trong năm nay (bầu cử Tổng thống ở Pháp và tổng tuyển cử ở Đức). Đây được coi là phép thử đối với Hà Lan liên quan đến vấn đề nhập cư và dân tộc chủ nghĩa trong bối cảnh nước này đang gia tăng căng thẳng ngoại giao với Thổ Nhĩ Kỳ và cử tri đang hoài nghi về tương lai của Liên minh châu Âu (EU).  

3. Cam go tiến trình đòi độc lập của Scotland

Ngày 13-3, Thủ hiến Scotland Nicola Sturgeon tuyên bố vùng lãnh thổ này sẽ sớm khởi động một cuộc trưng cầu ý dân mới về khả năng rời khỏi Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland vào cuối năm 2018 và đầu năm 2019.

leftcenterrightdel
 Thủ hiến Scotland Sturgeon. Ảnh: IBTimes UK

Động thái này của bà Nicola Sturgeon tất nhiên vấp phải sự phản đối của chính phủ Anh. Bởi chính điều này góp phần gây thêm khó khăn cho Thủ tướng May trong các cuộc đàm phán với 27 lãnh đạo khác của EU liên quan đến vấn đề Brexit. Ngày 16-3 bà Theresa May đã bác bỏ đề nghị trưng cầu dân ý độc lập lần 2 của Thủ hiến Scotland Nicola Sturgeon, đồng thời cho rằng "bây giờ không phải lúc làm việc đó". Bà Theresa May chỉ trích đảng Dân tộc Scotland có cái nhìn "phiến diện" và "chơi trò chơi chính trị với tương lai đất nước" khi đưa ra đề xuất trên.

Việc Scotland có ý định tổ chức trưng cầu dân ý đòi độc lập cũng nhận được những lời cảnh báo của EU và NATO. Người phát ngôn của Ủy ban châu Âu Margaritis Schinas tuyên bố, Scotland sẽ phải nộp đơn xin gia nhập EU nếu cử tri nước này ủng hộ tách khỏi Vương quốc Anh. Trong khi đó, Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg cũng cho biết, Scotland độc lập không có nghĩa tư cách thành viên NATO của Scotland cũng tự động được công nhận. 

Liên quan vấn đề Brexit, ngày 14-3, với tỉ lệ 274-11, lưỡng viện Quốc hội Anh đã thông qua dự luật Brexit, mở đường cho chính phủ kích hoạt Điều 50 Hiệp ước Lisbon để chính thức đưa nước này bước vào tiến trình đàm phán rời EU. Dự luật ngay sau đó đã được Nữ Hoàng Anh Elizabeth II phê chuẩn.

4. Căng thẳng tại “điểm nóng” Triều Tiên tiếp tục bị đẩy lên cao

leftcenterrightdel

Tàu sân bay USS Carl Vinson của Mỹ. Ảnh: NBC San Diego

Cuộc tập trận chung thường niên “Đại bàng non” và “Giải pháp then chốt” giữa Mỹ và Hàn Quốc, với sự tham gia của tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Carl Vinson và máy bay chiến đấu tàng hình F-35B đang khiến Triều Tiên nổi giận.

Triều Tiên chỉ trích cuộc tập trận này là bước chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh xâm lược và nước này sẵn sàng đáp trả nếu Seoul và Washington âm mưu xâm phạm chủ quyền của Triều Tiên. Ngày 13-3, Phó Đại diện thường trực Triều Tiên tại LHQ, ông Kim In Ryong đã cáo buộc Mỹ và Hàn Quốc sử dụng căng thẳng chính trị và quân sự trên bán đảo Triều Tiên để "đẩy tình hình đến bờ vực chiến tranh hạt nhân". Ông Kim In Ryong tuyên bố Bình Nhưỡng sẽ "quét sạch không khoan nhượng những kẻ áp bức".  

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson ngày 17-3 khi đang ở thăm Hàn Quốc đã đưa ra tuyên bố cứng rắn với Triều Tiên. Ông Tillerson nhấn mạnh, sự kiên nhẫn chiến lược của Mỹ với Triều Tiên đã hết, Mỹ sẽ xem xét giải pháp quân sự nếu thấy cần thiết.  

5. King Kong tái xuất ngoạn mục

leftcenterrightdel

Một cảnh trong phim"Kong: Skull Island" (Kong: Đảo đầu lâu).  Ảnh: Warner Bros

Bảng xếp hạng phim ăn khách nhất khu vực Bắc Mỹ cuối tuần qua chứng kiến màn giao đấu nảy lửa giữa các quái thú, trong đó huyền thoại King Kong đã dễ dàng hạ gục Người Sói - Wolverine mặc dù chỉ mới tái xuất màn ảnh sau 3 năm vắng bóng. 

Trong 3 ngày cuối tuần qua, "Kong: Skull Island" (Kong: Đảo đầu lâu) - "bom tấn" mới nhất trong serie về huyền thoại King Kong với các cảnh quay mãn nhãn (chiếm 70% thời lượng phim) tại Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Quần thể danh thắng Tràng An (Ninh Bình) và Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, hang Sơn Đoòng (Quảng Bình) của Việt Nam, đã thu về 61 triệu USD tại thị trường Bắc Mỹ, đồng thời "gặt hái" thêm 81 triệu USD tại thị trường quốc tế. Đây là doanh thu mở màn vượt xa mong đợi của nhà sản xuất Warner Bros.

Tại Việt Nam, ngay sau ngày đầu công chiếu bộ phim đã đạt được mức doanh thu lên tới 18,2 tỷ đồng, phá vỡ tất cả các kỷ lục trước đây và trở thành bộ phim nước ngoài có doanh thu mở màn ngày đầu tiên cao nhất trong lịch sử chiếu bóng tại Việt Nam.

VĂN DUYÊN (tổng hợp)