Theo Reuters, trong một bức thư điện tử (email) gửi tới toàn thể nhân viên WB, ông Jim Yong Kim cho biết sẽ rời chức Chủ tịch vào ngày 1-2 tới để gia nhập một công ty tư nhân. “Cơ hội gia nhập lĩnh vực tư nhân đến rất bất ngờ. Nhưng tôi đã quyết định đây là con đường mình có thể đi để tạo ra ảnh hưởng lớn nhất đến các vấn đề lớn trên toàn cầu, như biến đổi khí hậu và thiếu hụt cơ sở hạ tầng tại các thị trường mới nổi”, ông Jim Yong Kim nhấn mạnh trong email. AFP cho biết, ông Jim Yong Kim bày tỏ cảm thấy vô cùng vinh dự khi đảm nhiệm vai trò Chủ tịch WB và “được làm việc với những cá nhân giàu đam mê cống hiến cho sứ mệnh xóa nghèo”.

BBC dẫn thông cáo của WB cho biết, ông Jim Yong Kim, 56 tuổi, là người Mỹ gốc Hàn Quốc, đã nắm quyền lãnh đạo WB vào năm 2012, sẽ gia nhập một công ty chuyên chú trọng đầu tư vào cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển. Ông từng là bác sĩ trước khi trở thành chuyên gia trong lĩnh vực phát triển và từng giữ chức Giám đốc chương trình chống HIV/AIDS của Tổ chức Y tế thế giới (WHO). 

leftcenterrightdel
 Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Jim Yong Kim. Ảnh: AFP

WB hiện là tổ chức cho vay và tài trợ lớn nhất thế giới đối với các nước nghèo và thu nhập trung bình. WB được thành lập năm 1944. Về mặt lý thuyết, cổ đông lớn nhất trong WB sẽ có quyền lựa chọn người đứng đầu thể chế gồm 189 nước thành viên này. Do đó, trong suốt 7 thập niên qua, với sự ủng hộ của các nước châu Âu, vị trí Chủ tịch WB luôn là một người Mỹ được Washington lựa chọn. Trên thực tế, luật “bất thành văn” về việc các chính phủ châu Âu lựa chọn người đứng đầu Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Mỹ chọn người đứng đầu WB đã vấp phải nhiều rào cản, gặp thách thức khá lớn từ các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Brazil và Trung Quốc-những nước luôn đấu tranh nhằm có thêm ảnh hưởng tại các thể chế đa phương. Theo tờ The Wall Street Journal, năm 2012, Chủ tịch WB Jim Yong Kim là ứng cử viên Mỹ đầu tiên phải đối mặt với thách thức do Nigeria và Colombia đề cử ứng cử viên trong cuộc bầu chọn vị trí “người cầm lái” WB. Nhiều người lập luận rằng, vai trò của WB trong phát triển tài chính cần phải có sự lãnh đạo “dù không thường xuyên thì cũng phải thỉnh thoảng” từ các nước ở Nam bán cầu.

Nhằm không để lặp lại tình trạng này, ngay từ năm 2016, chính quyền của cựu Tổng thống Barack Obama đã nhanh chóng đề cử ông Jim Yong Kim vào vị trí Chủ tịch WB cho nhiệm kỳ 2 kéo dài 5 năm, bắt đầu vào năm 2017. Tuy nhiên, cũng trong năm 2016, hiệp hội nhân viên WB cho rằng đang có sự bất mãn cao trong số 15.000 nhân viên của thể chế, đồng thời khẳng định WB đang đối mặt với “cuộc khủng hoảng lãnh đạo”, kêu gọi chấm dứt “các thỏa thuận ngầm” về việc kiểm soát thể chế này. “Để có một thể chế mạnh, hiệu quả, có tính đại diện toàn cầu, không nên để một quốc gia thống trị việc lựa chọn người đứng đầu. Thế giới đang thay đổi nhanh chóng cả về phương diện chính trị lẫn kinh tế. Vì thế, WB thật sự cũng cần được hiện đại hóa theo cách như vậy”, The Wall Street Journal dẫn lời bà Nadia Daar, Trưởng đại diện Văn phòng Washington của Oxfam (một tổ chức phi chính phủ quốc tế hoạt động trong các lĩnh vực phát triển nông thôn, bình đẳng giới,…) nhận xét.

Giới phân tích nhận định trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều những lời kêu gọi “các nhân vật từ các nước thành viên khác” dẫn dắt WB và chính quyền Tổng thống Donald Trump đã làm “phật ý” hàng loạt đồng minh trong thể chế này với chính sách “Nước Mỹ trên hết”, sẽ rất khó khăn để ứng cử viên do Washington đề cử nhận được sự ủng hộ cao.

HOÀNG VŨ