Đến tìm hiểu ở Viện KTCGQS, chúng tôi được Đại tá Võ Trọng Tuấn, Viện trưởng giới thiệu: Gần 45 năm qua, viện đã nỗ lực nghiên cứu KHCN phục vụ công tác kỹ thuật toàn quân, trở thành cơ quan nghiên cứu đầu ngành về lĩnh vực cơ giới, động lực của Quân đội ta. Gần đây, công tác KHCN của viện đã tạo được sự đột phá, các đề tài, nhiệm vụ KHCN có hàm lượng khoa học và ứng dụng ngày một nâng cao. Nổi bật là viện chủ trì triển khai và tham gia nhiều chương trình, dự án, nhiệm vụ KHCN cấp Nhà nước, Bộ Quốc phòng, TCKT và các quân chủng, binh chủng. Các đề tài chuyển tiếp và mở mới đều được viện triển khai đúng tiến độ; số đề tài được đánh giá nghiệm thu có chất lượng tốt, tạo được sản phẩm ứng dụng thực tế góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện và khả năng SSCĐ của các đơn vị trong toàn quân. Đặc biệt, viện phối hợp với Nhà máy Z153 (TCKT) nghiên cứu thiết kế, cải hoán thành công xe thiết giáp BTR-152 thành xe thiết giáp cứu thương phục vụ lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.

Cán bộ, nhân viên Viện Kỹ thuật cơ giới quân sự kiểm tra chất lượng sửa chữa xe thế hệ mới. Ảnh: XUÂN SƠN.

Những năm qua, viện đã triển khai thiết kế các loại xe phát sóng hai cầu chủ động, xe chở ra đa, hệ thống cảnh giới bảo vệ vùng trời quốc gia, thiết bị bay không người lái... Một số loại xe được cải hoán, nâng cấp tính năng kỹ thuật, chiến thuật, bảo đảm tác chiến và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, như: Xe chỉ huy thông tin của Binh chủng Tăng thiết giáp; xe trinh sát thông tin cơ động cho Tổng cục II; xe chuyên dùng cho Tổng cục Chính trị; diesel hóa xe thiết giáp BTR-152 cho Cục Kỹ thuật binh chủng (TCKT)... Viện còn thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu, nhiệm vụ kỹ thuật đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo đảm kỹ thuật của các quân chủng, binh chủng, như: Sửa chữa đồng bộ các xe cơ sở của hệ thống pháo phản lực BM-21, BM-14; các loại xe công trình đặc chủng. Một số lượng lớn xe công trình sửa chữa tổng hợp cấp chiến thuật đã được viện thiết kế, chế tạo, bố trí trang bị trên thùng xe và hoàn thành đồng bộ, trang bị cho các quân khu, bảo đảm chủ động trong công tác bảo đảm kỹ thuật. Viện đã thực hiện hàng trăm đề tài, dự án, nhiệm vụ KHCN phối hợp với các quân, binh chủng, đơn vị; sản phẩm KHCN áp dụng trực tiếp, hiệu quả vào thực tế, nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ, khả năng SSCĐ của đơn vị. Điển hình như các đề tài: Chế tạo mắt xích xe tăng T-55 và xe thiết giáp M113 có lắp guốc cao su; nghiên cứu thiết kế, lắp đặt các hệ thống dẫn động tháp súng bằng điện và quan sát, ngắm bắn đêm trên xe thiết giáp chở quân BTR-60PB; thiết kế hệ thống nạp đạn bán tự động cho xe tăng T55; nghiên cứu khả năng phục hồi một số thiết bị trên tổ hợp tên lửa phòng không...

Phục vụ nghiên cứu KHCN, viện được trên đầu tư chiều sâu công nghệ, xây dựng phòng thiết kế mẫu, phòng thí nghiệm động lực-ma sát với hệ thống trang thiết bị, phần mềm thiết kế, chế tạo CAD/CAM, thiết kế trên mô phỏng 3D và phần mềm tính toán thiết kế cơ khí, thủy khí và điện điều khiển hiện đại. Trung tâm Chuyển giao công nghệ xe ô tô thế hệ mới thuộc viện được đầu tư hệ thống trang thiết bị kỹ thuật, mô hình, đồ dùng phục vụ huấn luyện đồng bộ. Để khai thác hiệu quả trang thiết bị công nghệ phục vụ nghiên cứu, viện chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ, nghiên cứu viên, nhân viên chuyên môn kỹ thuật. Hiện nay, 100% cán bộ của viện có trình độ đại học và sau đại học, trong đó hơn 10% là tiến sĩ. Đây là cơ sở quan trọng để viện phát triển nghiên cứu thiết kế các sản phẩm KHCN cao.

Trong thời gian tới, theo Đại tá Võ Trọng Tuấn, viện tập trung trên 6 hướng: Thiết kế, cải tạo, cải tiến phương tiện cơ giới quân sự; thiết kế, chế tạo và tích hợp VKTBKT lên phương tiện cơ động; thiết kế, chế tạo xe đặc chủng, xe công trình xa các loại; sản xuất vật tư đặc chủng; khai thác, bảo đảm kỹ thuật cho xe ô tô hiện đại và khai thác, sửa chữa, cải tiến xe đặc chủng cho các quân, binh chủng. Viện tăng cường nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ KHCN vào thiết kế, chế tạo thiết bị mô phỏng và trang thiết bị, phương tiện huấn luyện; nghiên cứu các quy trình công nghệ chế tạo vật liệu phục vụ cho bảo quản, sửa chữa phục hồi, niêm cất VKTBKT và phương tiện cơ giới quân sự. Viện phấn đấu nghiên cứu, chế tạo được những sản phẩm đặc thù; cùng ngành kỹ thuật toàn quân nghiên cứu bảo đảm đồng bộ, nâng cấp, cải tiến, làm chủ khai thác VKTBKT thế hệ mới, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, khả năng SSCĐ, sức mạnh chiến đấu của quân đội.

Bài và ảnh: XUÂN GIANG - DIỆP SƠN