Ngày 14-6-2002, Đoàn KT-QP 326 được thành lập theo Quyết định số 81/2002/QĐ-BQP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, với phiên hiệu Đoàn KT-QP Sông Mã. Đoàn 326 đứng chân và hoạt động trên địa bàn 13 xã đặc biệt khó khăn của 3 huyện: Sốp Cộp tỉnh Sơn La, Điện Biên, Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên; bao gồm một vùng đất rộng 242.102,16 ha, có 193 km đường biên giới Việt Lào. Dân số gần 6 vạn người, với 7 dân tộc anh em sinh sống hoà thuận lâu đời...

Khám, chữa bệnh cho dân. Ảnh: Tiền Phong

10 năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân uỷ Trung ương, Bộ Quốc phòng, trực tiếp là Đảng uỷ- Bộ Tư lệnh Quân khu, sự phối hợp chặt chẽ của cấp uỷ chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể địa phương, các cơ quan, đơn vị trong và ngoài quân đội; tình thương yêu đùm bọc của nhân dân các dân tộc trong khu KT-QP Sông Mã, cán bộ, chiến sĩ Đoàn 326 đã đồng tâm chung sức nỗ lực cố gắng vượt qua những khó khăn trở ngại, cùng quân và dân các dân tộc trên địa bàn giành được kết quả quan trọng, làm thay đổi diện mạo của một vùng biên cương phía Tây Bắc của Tổ quốc.

Với mục tiêu hướng về cơ sở, xây dựng "thế trận lòng dân", xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh. Mười năm qua, Đoàn đã cử gần 500 lượt cán bộ, chiến sĩ, TTTTN tham gia tổ đội công tác chuyên ngành, liên ngành; đưa 15 đội sản xuất, 2 đội công tác 123/BQP về tăng cường xây dựng cơ sở ở các cụm bản xung yếu. Kiên trì bền bỉ thực hiện tư tưởng chỉ đạo "Trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân, có trách nhiệm với dân". Bằng nhiều hình thức và phương pháp thích hợp, cán bộ, chiến sĩ của Đoàn đã tuyên truyền vận động giải thích cho bà con hiểu rõ hơn âm mưu thâm độc của các thế lực thù địch. Yên tâm lao động sản xuất, không di cư tự do, không tái trồng cây thuốc phiện, không tàng trữ vũ khí, vật liệu nổ, không nghe lời kẻ xấu kích động, lôi kéo tuyên truyền đạo trái pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành quy chế biên giới; gương mẫu xây dựng đời sống văn hoá mới... Điều đáng quý là bà con trong vùng đã yên tâm, định canh định cư, ngăn chặn được tình trạng di cư tự do từ các nơi vào địa bàn và từ địa bàn đi Mường Nhé. Số người bị lợi dụng tôn giáo tuyên truyền đạo trái pháp luật không tăng; đối tượng cầm đầu được quản lý, giáo dục, đã có 70 hộ/542 nhân khẩu bỏ học đạo, lập lại bàn thờ tổ tiên. Đoàn thường xuyên phối hợp chặt chẽ với các lực lượng nắm chắc tình hình ANCT địa bàn và dư luận nhân dân; phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín, các thầy cô giáo và các hạt nhân quần chúng tích cực, sử dụng có hiệu quả các phương tiện thông tin đại chúng để tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức cho đồng bào các dân tộc. Đoàn đã tham mưu giúp địa phương củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động của 398 tổ chức cơ sở Đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể ở các xã, bản; mở 7 lớp bồi dưỡng kiến thức về Đảng, cho 267 đoàn viên ưu tú, xoá được 35 bản trắng chưa có đảng viên, giảm tỷ lệ chi bộ ghép xuống còn 10,68% ở các thôn, bản. Đoàn đã vận động được 592 học sinh bỏ học trở lại trường lớp, xoá mù chữ cho gần 200 trường hợp, phối hợp các lực lượng, quy hoạch sắp xếp 13 cụm dân cư dọc biên giới; xoá bỏ 295.000 m2 cây thuốc phiện, vận động 56 người tự nguyện bỏ ma tuý...

 Bên cạnh đó Đoàn đã giúp dân mở 95,3km đường giao thông liên bản, xây dựng 78 công trình phúc lợi, nạo vét 5km kênh mương, hỗ trợ xây dựng 16 nhà văn hoá kiêm lớp cắm bản, 6 cầu treo qua suối, 6 công trình cấp nước sinh hoạt với 13 km đường ống tự chảy. Vận chuyển 115 tấn gạo cấp cho các hộ nghèo ở các bản biên giới trong kỳ giáp hạt. Khai hoang 14 ha xây dựng mô hình trồng lúa nước, hỗ trợ 4480kg ngô giống, giúp dân xây dựng mô hình trồng ngô lai năng suất cao; trồng măng bát độ, cam Mường Pồn, sắn cao sản KM49 trên đồi đất dốc... với diện tích hàng chục ha. Quân y đơn vị phối hợp với ngành y tế địa phương thường xuyên chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho nhân dân các dân tộc và LLVT; đã khám, tư vấn cho 30.117 lượt người, cấp thuốc miễn phí trị giá 620 triệu đồng. Đoàn tổ chức đưa 100 già làng, trưởng bản tiêu biểu về tham quan Thủ đô Hà Nội, thăm đất tổ Vua Hùng và các gia đình người Mông làm kinh tế giỏi... để chứng kiến những thành tựu phát triển KT-XH của đất nước, qua đó giáo dục, động viên con cháu, bà con bản mình tin tưởng và chấp hành đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tích cực sản xuất, ổn định đời sống. Cán bộ, chiến sĩ còn tự nguyện quyên góp tiền lương, phụ cấp được gần 400 triệu đồng xây dựng quỹ xoá đói giảm nghèo, phòng chống thiên tai, bão lũ, đền ơn đáp nghĩa và các quỹ bảo trợ xã hội khác.

Đoàn đã phối hợp lồng ghép các chương trình, mô hình dự án của địa phương với chương trình dự án KT-QP; trọng tâm là các công trình mương phai thuỷ lợi, hệ thống nước sinh hoạt, mô hình sắp xếp ổn định dân cư, các công trình phúc lợi, phát triển cơ sở hạ tầng, điện, đường, trường, trạm, hỗ trợ cây, con giống, chuyển giao KH-KT vừa phục vụ nhu cầu xoá đói giảm nghèo cấp thiết cho nhân dân, vừa đáp ứng yêu cầu QP-AN trên địa bàn. Đoàn cơ bản hoàn thành các dự án thành phần trị giá 74,3 tỷ đồng; trong đó công trình doanh trại đoàn bộ và 3 Đoàn sản xuất được xây dựng khang trang có cảnh quan "chính quy xanh, sạch, đẹp" . Đã bàn giao cho địa phương quản lý, khai thác dụng dự án điểm dân cư mới Na Ố trị giá 15,38 tỷ đồng. Dự án tuyến cấp điện Mường Và- Mường Lạn trị giá 17,5 tỉ đồng, cấp điện cho 1.720 hộ gia đình. Dự án hồ đập thuỷ lợi bản Ban cung cấp nước tưới cho 330 ha lúa nước hai vụ, cấp nước sinh hoạt cho 300 hộ dân trị giá 30,27 tỉ đồng; cùng địa phương xây dựng và nhân rộng các mô hình điểm trình diễn, chuyển giao tiến bộ KH-KT, như mô hình sắp xếp ổn định sản xuất nông lâm nghiệp, mô hình nuôi trồng thủy sản... Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, tích cực phối hợp phổ biến tuyên truyền vận động nhân dân các dân tộc thực hiện chương trình xoá đói giảm nghèo nhanh và bền vững theo Nghị quyết 30a của Chính phủ; xoá 1.010 ngôi nhà tạm; thực hiện tốt chương trình, 134, 135 giai đoạn II và phong trào "Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới"... Các công trình, hạng mục dự án đoàn tham gia đều bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng, hiệu quả kinh tế, được cấp uỷ, chính quyền, nhân dân địa phương đánh giáo cao.

Mười năm gắn bó, xây dựng khu KT-QP Sông Mã, khoảng thời gian chưa dài, song bằng những việc làm và kết quả cụ thể của cán bộ, chiến sĩ Đoàn 326, cùng với các chương trình dự án đầu tư của Nhà nước, đã góp phần quan trọng làm thay đổi cách nghĩ, cách làm, dệt nên bức tranh no ấm cho đồng bào các dân tộc vào sự bình yên của khu vực; tạo thêm chất keo gắn bó giữa Đảng với dân, giữa quân đội với nhân dân, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong thời gian tới, cán bộ, chiến sỹ Đoàn KT-QP 326 nguyện phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng; đẩy mạnh thực hiện Cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; gắn triển khai thực hiện thắng lợi các nghị quyết của Đảng, trọng tâm làm Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XI) "Một số vấn đề cấp bách xây dựng Đảng hiện nay"; đoàn kết, đồng thuận kiên định vững vàng, vượt qua những khó khăn thử thách, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao; góp phần chung sức cùng cấp uỷ, chính quyền nhân dân các dân tộc trên địa bàn xây dựng khu KT-QP Sông Mã ngày thêm khởi sắc, giàu về kinh tế, đẹp về văn hoá xã hội, mạnh về quốc phòng- an ninh.

Phạm Văn Khả

Chính uỷ Đoàn KT-QP 326