QĐND - Tiếp xúc với đồng bào các dân tộc Lào dù chỉ một thời gian ngắn, ta dễ dàng nhận ra những đặc sắc của một tâm hồn Lào: Hồn nhiên, sôi nổi, nhiệt tình và có sở thích múa hát. Họ hát rất nồng nhiệt những điệu dân ca của mình, như: Lăm Tơi vui tươi tình tứ, Lăm Loóng Khoóng man mác thiết tha, Khắp Ngưm dịu dàng êm nhẹ, Khắp Thùm sôi nổi rộn ràng… Theo tiếng Lào thì “lăm” là hát, “vông” là tròn. Lăm Vông thường sử dụng những điệu dân ca, như dân ca Tăng Vải, Lăm Phơn, Lăm Xa -ra-van, Khắp Thùm... Khi múa có hát hoặc nhạc đệm, đặc biệt là tiếng trống hòa theo nhịp nhàng.

Người Lào không đánh trống mà là vỗ trống. Dưới bàn tay thuần thục của họ, tiếng trống vang lên với một sức cuốn hút lạ thường. Trống Lào có nhiều loại như: “Coong Tụm” giống như trống Đại của Việt Nam; “Coong Thồn” giống như trống Cơm... Lại có loại trống bịt một mặt, đường kính mặt trống chưa đầy gang tay, nhưng thân trống lại dài hơn một mét, ở giữa thắt lại và thường được sơn màu đỏ, gọi là “Coong Háng”. Loại trống này thường đi đôi với trống Đại và trống Cơm. Các loại trống hòa với nhau tạo nên không khí vô cùng náo nhiệt.

Trong đêm hội Lăm Vông ở một bản Lào. Ảnh: Tâm Thu

Lăm Vông trở thành một nhu cầu sinh hoạt văn hóa, vừa là hình thức sinh hoạt tập thể vui tươi, vừa có tác dụng giáo dục thẩm mỹ của người Lào. Lăm Vông có đội hình vòng tròn, chuyển động theo hướng ngược với kim đồng hồ. Động tác của nữ là vừa cuộn bàn tay, vừa ép ngón trỏ vào ngón cái, các ngón xòe rộng và uốn cong. Chân thì cứ ba bước tới, một bước lùi. Còn phía trai thì lắng nghe những lời ca, những tiếng nhạc để “tự điều chỉnh mình” cho nhịp nhàng. Vào mùa nông nhàn, những dịp lễ hội thì những cuộc Lăm Vông kéo dài suốt đêm. Người Lào múa hát một cách dễ dàng, tự nhiên như là cơm ăn nước uống hằng ngày. Phong tục Lào mỗi năm có khá nhiều “bun” (lễ hội). Long trọng nhất là “Bun hốt nặm” (Hội té nước) mở đầu năm mới vào giữa tháng tư dương lịch. Người ta làm lễ buộc chỉ cổ tay chúc mừng nhau, rồi té nước cầu may...

Ngày nay, Lăm Vông vẫn giữ nguyên màu sắc dân tộc cùng những bài Lăm, bài Khắp độc đáo đã là niềm kiêu hãnh lòng tự hào của nhân dân Lào anh em. Với tiếng đàn La Nạt (còn gọi là đàn Thuyền) ta càng cảm động và thú vị khi biết rằng các vị lãnh đạo của đất nước cũng thường vui múa hát, cùng vỗ trống đánh đàn với nhân dân và chiến sĩ. Vốn âm nhạc và múa cổ truyền ấy đã thật sự nuôi dưỡng tâm hồn của nhân dân Lào, vươn tới trong mọi lĩnh vực xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong tình hữu nghị anh em...

Nhạc sĩ Dân Huyền