Căng thẳng giữa hai nước láng giềng Cô-lôm-bi-a và Vê-nê-xu-ê-la đang ngày càng leo thang sau khi Cô-lôm-bi-a kí thỏa thuận hợp tác quân sự với Mỹ. Theo đó, Mỹ được phép sử dụng 7 căn cứ quân sự tại nước này. Lập tức, Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la Hu-gô Cha-vét cáo buộc, việc này ảnh hưởng tới an ninh khu vực, đặc biệt là Vê-nê-xu-ê-la.

Dù hai quốc gia Mỹ La-tinh này đang ráo riết chạy đua vũ trang, nhưng theo nhận định của các nhà phân tích, một cuộc chiến khó có khả năng xảy ra. Thay vào đó là những thiệt hại về thương mại song phương. Và đặc biệt là sự bất ổn ở khu vực biên giới hai quốc gia. Xa hơn nữa là sự mất ổn định của cả khu vực Mỹ La-tinh.

Một binh lính Venezuela đang đứng gác tại khu vực biên giới với Colombia. Ảnh internet.

Nguyên nhân tình trạng căng thẳng giữa Vê-nê-xu-ê-la và Cô-lôm-bi-a có gốc rễ sâu xa từ lãnh đạo hai nước. Giữa ông An-va-rô U-ri-bê và ông Hu-gô Cha-vét từng tồn tại bất đồng sâu sắc về hệ tư tưởng, một người theo chủ nghĩa tự do mới và một người theo chủ nghĩa Bô-li-va. Điều này càng trở nên tồi tệ hơn khi Cô-lôm-bi-a ngày càng gắn kết với Mỹ. Cùng đó, ngoài vấn đề khu vực biên giới, giữa hai nước trước đó còn tồn tại bất đồng về vấn đề phân chia ranh giới trên biển vùng vịnh Vê-nê-xu-ê-la.

Tuy nhiên, nguyên nhân của tình trạng căng thẳng trên chưa hẳn đã đóng vai trò quyết định trong việc hai quốc gia châu Mỹ La-tinh đang đứng bên “miệng hố chiến tranh”. Nhân tố bất hòa chính, có thể là Mỹ.

Với những nước như: Cu-ba, Bô-li-vi-a, U-ru-goay, Bra-xin, Ác-hen-ti-na, Cô-xta Ri-ca, Ha-i-ti, Chi-lê, Ni-ca-ra-goa, Ê-cu-a-đo và Vê-nê-xu-ê-la, màu sắc chính trị của khu vực Mỹ La-tinh đã nghiêng hẳn về cánh tả. Chiến thắng của các đảng thiên tả ở Mỹ La-tinh, thường được coi là các đảng dân túy, chủ yếu dựa trên những luận điệu tranh cử chống lại ảnh hưởng bá quyền của Mỹ trong khu vực và những viễn cảnh chính sách thiên tả, chú trọng hơn đến các khía cạnh xã hội của việc tái phân bổ nguồn thu từ tài nguyên. Đó là những điều mà các chính phủ cánh hữu thân Mỹ từ lâu nay đã không thể mang lại cho dân chúng.

Việc đảng thiên tả ở một loạt các nước Mỹ La-tinh giành thắng lợi đã làm công cuộc sắp đặt không gian hậu Xô-viết của Mỹ và các đồng minh tại khu vực này cơ bản thất bại. Không những thế, “sân sau” vốn an toàn của Mỹ giờ đây trở thành “miền đất dữ”. Những gì diễn ra ở “sân sau” của nước Mỹ không chỉ ảnh hưởng đến các lợi ích chiến lược của Mỹ tại khu vực khi mà nước Mỹ siêu cường đang phải bận tâm đối mặt với hàng loạt những điểm nóng ở khắp nơi trên thế giới.

Tất nhiên, Oa-sinh-tơn không thể ngồi yên. Giải pháp hiệu quả nhất để đối phó với phong trào cánh tả đang lên ở khu vực Mỹ La-tinh chính là việc tạo ra những bất ổn định.

Cánh tả đang chiến thắng tại phần lớn các quốc gia khu vực Mỹ La-tinh. Thế nhưng, đó không phải là cánh tả duy nhất. Chính xác, đó là nhiều cánh tả với vô vàn những khác biệt. Vì thế, để trở thành một sức mạnh có khả năng đối trọng với Mỹ, các đảng thiên tả ở khu vực Mỹ La-tinh cần phải tìm được tiếng nói chung.

Một tiếng nói chung có thể dễ dàng tìm thấy trong một không gian hòa bình. Ngược lại…

Một cuộc chiến giữa Cô-lôm-bi-a và Vê-nê-xu-ê-la đồng nghĩa với sự bất ổn định tại khu vực Mỹ La-tinh. Trong khi đó, Oa-sinh-tơn, tất nhiên, không mong gì một tiếng nói “bài Mỹ” hợp nhất các quốc gia thuộc phạm vi “sân sau” của mình. Vì thế, gây bất ổn là giải pháp tối ưu ở thời điểm hiện tại đối với nước Mỹ.

Mặt khác, với việc gia tăng các căn cứ quân sự tại Cô-lôm-bi-a, quân đội Mỹ cũng sẽ hiện diện đông hơn khu vực Mỹ La-tinh. Điều đó có nghĩa, dù với danh nghĩa là chỉ sử dụng căn cứ quân sự của Cô-lôm-bi-a để chống các phần tử nổi dậy và buôn bán ma túy nhưng kết cục, sức mạnh quân sự của Mỹ vẫn gia tăng tại khu vực này.
HUY ĐĂNG