QĐND Online - Búp sen xanh của nhà văn, thương binh nặng Sơn Tùng xuất bản năm 1982, đến nay đã tái bản và nối bản tới hàngchục lần. Gần đây, Búp sen xanh đã được đưa vào Tủ sách Vàng của Nhà xuất bản Kim Đồng, tái bản, nối bản một năm vài lần, và được dịch sang tiếng Anh, in song ngữ Anh - Việt tại các nhà xuất bản Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, Kim Đồng, Văn hóa Thông tin …
Búp sen xanh ra đời là một sự kiện văn học. Lập tức nó khơi nguồn cảm hứng sáng tạo cho giới nghệ sĩ và nhà nghiên cứu về Bác Hồ. Kịch bản Cuộc chia ly trên bến Nhà Rồng của Sơn Tùng, chuyển thể từ Búp sen xanh, sau đó được sản xuất thành phim truyện nhựa nổi tiếng Hẹn gặp lại Sài Gòn do Long Vân đạo diễn, kịp mừng kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhật Bác Hồ và đồng thời UNESCO công nhận Người là “Anh hùng Giải phóng dân tộc, Danh nhân Văn hóa kiệt xuất thế giới” ( … Président HO CHI MINH, héros de la libération nationale et éminent homme de culture …).
Thậm chí có người chuyên dùng toan và cọ vẽ như họa sĩ Lê Lam cũng chuyển thành công Búp sen xanh sang truyện tranh Từ làng sen, được Nhà xuất bản Kim Đồng dịch ra năm thứ tiếng: Anh, Pháp, Nga, Tây Ban Nha, Trung Quốc, do dịch giả Hữu Ngọc chú thích.
Cả cuộc đời Nhà văn Sơn Tùng khát khao đến cháy bỏng là viết về Bác Hồ một cách trung thực. Để làm được điều đó, ông đã lặn lội trong nhân dân để lấy tư liệu, dẫu 14 vết thương do đạn M79 thi nhau hành hạ mỗi khi trời trở gió … Mỗi ngày qua, Sơn Tùng kiên nhẫn luyện tập để giảm bớt nỗi đau như cứa vào thần kinh, thấy tiếng nói to mà ngỡ bên tai súng nổ, rồi máu từ những vết đạn còn găm lại rỉ ra ở tai, ở đầu loang đỏ tấm áo sơ mi trắng …
Có được tư liệu rồi, Sơn Tùng tự rèn cách sống gần với Bác Hồ - một lối sống gần gũi với nhân dân. Nhà văn Sơn Tùng nói chuỵện về Bác Hồ hay một cách lạ lùng, hùng biện suốt từ Bắc vào Nam, dưới tầm mưa bom đạn ở B2 thành đồng, nói ở trường Quản lý cán bộ giáo dục, Đại học Bách Khoa, Đại học FPT, … (529 cuộc) . Ông có thể nói liên tục suốt nhiều giờ, nhiều ngày liền trong một tuần mà không cần giấy tờ, tài liệu, mà vẫn chính xác đến từng năm, tháng, ngày, giờ. Ông say sưa kể chuyện Bác Hồ, ngâm thơ Gửi anh bạn Triều Tiên, Gửi em chiếc nón bài thơ, … cho bộ đội, thanh niên xung phong, cán bộ, đến cả những người dân sống dọc dãy Trường Sơn, đồng bào dân tộc thiểu số, …
Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói: “Sơn Tùng có thể nói là, từ đầu đã có một cái hướng, để suốt cả cuộc đời mình nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bác Hồ đến đâu? Ai gặp Bác Hồ, đều muốn nghe kể chuyện lại. Nhờ đó mà viết được rõ ràng về thân thế, sự nghiệp nói chung, về đời sống cụ thể của Bác Hồ. Do đó, Sơn Tùng đã viết nhiều quyển sách, tôi nhớ được 20 quyển, trong đó có 13 quyển viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người ta thường nhắc nhiều đến quyển Búp sen xanh. Tôi chúc cho anh khỏe mạnh mãi mãi và luôn luôn nói về Bác Hồ. Làm cho các thế hệ, đặc biệt thế hệ thiếu niên nhi đồng hiểu về Bác Hồ. Tôi cho đó là cống hiến quan trọng của Sơn Tùng.”
Nghe Sơn Tùng nói chuyện Bác Hồ, ta cảm thấy như được bước vào thế giới những trăn trở của Người, để rồi từ đó hiểu và thấm thía hơn nỗi lòng của Bác với dân, với nước … Có lần, nhà văn Sơn Tùng nói chuyện ở Câu lạc bộ Thăng Long, vừa rời bục diễn giả, nữ Anh hùng Nguyễn Thị Chiên chạy đến quàng tay ôm chặt lấy ông mà òa khóc. Còn nữ nhà văn Mai Thục ngồi dự, chợt ngộ thấy ở trong ông một tâm hồn vĩ đại: “Buộc bút vào tay vung trời/ Máu khô kết chữ Lõm(1) ngời lòng son. Cây bút chữa lành nỗi đau(2)/ Sơn Tùng thân thể tan tành đạn găm/ Chỉ còn một trái tim xanh/ Bùng lên, bập xuống, long lanh tình đời” …
Ngoài Búp sen xanh, những tác phẩm khác của nhà văn Sơn Tùng viết về đề tài Hồ Chí Minh, đề tài danh nhân và nhiều cuốn khác (22 cuốn) cũng được tái bản nhiều lần như: Nhớ nguồn, Con người và con đường, Người vẽ cờ Tổ quốc, Trần Phú, Anh hoạ sĩ mù, Búp sen xanh, Bông sen vàng, Trái tim quả đất, Lõm, Hoa dâm bụt, Bác về, Sáng ánh tâm đăng Hồ Chí Minh, Nguyễn Ái Quốc qua hồi ức bà mẹ Nga, Chung một tình thương của Bác, Tấm huy hiệu Bác Hồ.
Trần Minh Thu
1- Lõm: Tiểu thuyết của nhà văn Sơn Tùng.
2- Bài viết của Mai Thục (sách Hiện tượng Sơn Tùng trong văn học Việt Nam)