Kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cố GS. VS Trần Đại Nghĩa
QĐND - Thứ sáu, 13/09/2013 | 14:40 GMT+7

QĐND Online –  “Ông Phật làm súng”, nhà khoa học anh hùng, tấm gương sáng của nền khoa học Việt Nam, con người trọn đời vì đại nghĩa… Đó là những từ được nhiều người nhắc tới khi nói về cố GS, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa tại buổi Lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông (13-9-1913 / 13-9-2013). Lễ kỷ niệm do Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp cùng UBND tỉnh Vĩnh Long tổ chức, sáng 13-9, tại Hà Nội.

Các đại biểu dâng hương tưởng niệm cố GS. VS Trần Đại Nghĩa

Đến dự lễ kỷ niệm có các đồng chí: Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban tuyên giáo Trung ương; Đặng Thị Ngọc Thịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long; Nguyễn Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch; Trung tướng Nguyễn Vĩnh Phú, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, cùng nhiều lãnh đạo các Bộ, ngành, cơ quan đơn vị và gia đình cố GS, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa.

Tại buổi lễ, các đại biểu đã có dịp tìm hiểu và ôn lại cuộc đời, sự nghiệp, cũng như con người của cố GS, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa.

Xuất thân từ gia đình nhà giáo nghèo ở Vĩnh Long, bằng ý chí và nghị lực, Phạm Quang Lễ  (tên thật của cố GS, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa) đã vươn lên tiếp cận những đỉnh cao khoa học của thế giới. Sau 11 năm du học và làm việc tại Pháp và Đức, ông bí mật, bền bỉ nghiên cứu về vũ khí và các lĩnh vực khoa học kỹ thuật cao. Năm 1946, ông đã tình nguyện theo  Bác Hồ về nước phụng sự Tổ quốc. 7 ngày sau khi về nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giao nhiệm vụ cho kỹ sư Phạm Quang Lễ tiến hành nghiên cứu  Badoca, loại vũ khí mới để đánh xe tăng, xe bọc thép (lúc ấy, loại vũ khí này chỉ có Mỹ sở hữu). Năm 1947, cuộc thử nghiệm súng Badoca thành công. “Tiếng sét” Badoca của chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam được xem như một “huyền thoại” của cuộc kháng chiến, góp phần vào chiến thắng của quân đội ta, vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc…

Ông là người đầu tiên đưa đến cho cán bộ khoa học trẻ Việt Nam những kiến thức cơ bản về kỹ thuật vũ khí, chế tạo và tính năng súng đạn… Khen ngợi những chiến công của Badoca ở chùa Trầm, thấy kỹ sư Trần Đại Nghĩa là người hiền lành, ít nói, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã gọi ông là “Ông Phật làm súng”.

Tên tuổi của ông gắn liên với những chiến công vạng dội của quân đội ta với những vũ khí như súng Badoca, SKZ, bom bay… cải tiến nâng tầm bắn của tên lửa Sam II (do Liên Xô sản xuất) tiêu diệt siêu pháo đài bay B52 của đế quốc Mỹ.

Đồng chí Đinh Thế Huynh tham quan khu trưng bày về cố GS. VS Trần Đại Nghĩa

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Đinh Thế Huynh một lần nữa khẳng định dù ở cương vị công tác nào, đồng chí Trần Đại Nghĩa luôn thể hiện tinh thần tận tụy, gương mẫu, sẵn sàng hy sinh cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc và tinh thần lao động quên mình để cống hiến cho Tổ quốc. Với tài năng khoa học xuất sắc, đức độ, khiêm nhường, đồng chí đã để lại cho thế hệ sau nhiều công trình, kinh nghiệm quý báu về khoa học và nhân cách của một nhà khoa học anh hùng.

Từ tấm gương của cố GS. VS Trần Đại Nghĩa, đồng chí Trưởng Ban tuyên giáo Trung ương đề nghị các nhà khoa học, cán bộ, công chức của Việt Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nói riêng, các nhà khoa học Việt Nam nói chung nỗ lực phấn đấu, đem hết tài năng và tâm huyết cống hiến cho khoa học, cho Tổ quốc, cho nhân dân và cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc.

Đồng chí  Đặng Thị Ngọc Thịnh, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long phấn khởi và tự hào khi nhắc tới người con đất Vĩnh Long, với cái tên Trần Đại Nghĩa do Bác Hồ đặt, suốt đời vì đại nghĩa. Nhắc đến ông là nhắc tới người đặt nền móng cho ngành kỹ thuật quân sự Việt Nam và nền khoa học Việt Nam. Tấm gương của ông đã góp phần tô điểm thêm truyền thống hiếu học, lòng yêu quê hương, đất nước của người dân Vĩnh Long.

Hơn 30 năm là học trò của cố GS. VS Trần Đại Nghĩa, GS. VS Nguyễn Văn Hiệu, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam xúc động khi nhớ lại những kỷ niệm giản dị trong những năm tháng nghiên cứu khoa học bên người thầy của mình. GS. VS Nguyễn Văn Hiệu khẳng định, bằng những cống hiến mang tính nền móng cho nền khoa học nước nhà, cố GS. VS Trần Đại Nghĩa với hai vai hai gánh (nền Khoa học Việt Nam và ngành công nghiệp quốc phòng) đã đi đến đích một cách xuất sắc.

Nhân dịp này, nhiều nhà khoa học đã chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc về một nhân cách lớn Trần Đại Nghĩa và khẳng định sự nghiệp, tài năng và nhân cách của cố GS. VS Trần Đại Nghĩa, sẽ còn sâu đậm mãi trong lòng dân tộc.

GS. VS Trần Đại Nghĩa được Đảng, Nhà nước giao nhiều trọng trách như: Thứ trưởng Bộ Công thương, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp nặng, Ủy viên Ủy ban Khoa học Nhà nước, Chủ nhiệm Ủy ban Kiến thiết cơ bản Nhà nước, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước, Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam, Chủ tịch đầu tiên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; Hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, Đại biểu Quốc hội khóa II, III.

Ông được phong quân hàm Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Cục trưởng Cục Quân giới, Cục trưởng Cục pháo binh, Phó chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, Phó chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật.

 

Tin, ảnh: THU HÀ

Gõ tiếng việt: Off Telex