QĐND Online – Đề án 322 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ sẽ kết thúc vào năm 2014 nhưng hiện số chỉ tiêu đã hoàn thành, do đó năm 2012 không còn chỉ tiêu cử đi mới.

Như vậy những ứng viên trúng tuyển đi học năm 2012 bắt buộc bị dừng lại do không còn kinh phí và không được đi học ở nước ngoài theo đúng nguyện vọng cá nhân. Vấn đề hiện nay là những vướng mắc này sẽ được Bộ GD và ĐT giải quyết ra sao.

Bộ cũng tuyển sinh “vượt rào”?

Trong buổi làm việc ngày 21-5 với ông Nguyễn Xuân Vang, Cục trưởng Cục Đào tạo với nước ngoài (Cục ĐTVNN), Bộ GD và ĐT, nhiều phụ huynh và ứng viên cho rằng, họ không thỏa đáng trước 2 giải pháp mà Bộ GD và ĐT giao cho Cục ĐTVNN xử lý đối với những người đã trúng tuyển nhưng chưa được đi học.

Ông Nguyễn Xuân Vang cho rằng: Bộ đã lên kế hoạch, vướng mắc này là lỗi kỹ thuật. Năm 2011 gửi tăng số lượng tiến sĩ nên ảnh hưởng đến phần tiền của đề án 322. Nếu chuyển những đối tượng này sang đề án 911, vấn đề sẽ được giải quyết

Ông Nguyễn Xuân Vang cho biết: Đề án kéo dài đến hết năm 2014 và chỉ tiêu theo quy định là 2.000 người, đến nay Bộ đã cử 2.598 người đi học. Như vậy, chỉ tiêu đã hết và Bộ Tài chính dứt khoát chỉ cấp kinh phí đủ chỉ tiêu theo Đề án. Để giải quyết vấn đề này, tháng 12-2011 và tháng 3-2012 Bộ GD và ĐT đã có văn bản gửi lên Chính phủ đề nghị xin chuyển toàn bộ số giảng viên đi học tiến sĩ theo Đề án 322 trong 2 năm (2010 và 2011) là 1.061 người chuyển sang Đề án đào tạo giảng viên có trình độ tiến sĩ cho các trường ĐH, CĐ (Đề án 911). Như vậy, Đề án 322 sẽ còn chỉ tiêu cho số ứng viên đã trúng tuyển 2010 và 2011 đi học trong năm 2012.

Phụ huynh em Ngô Mai Hạnh (trúng tuyển năm 2011) cho rằng, hướng giải quyết của Bộ GD và ĐT là chưa thỏa đáng. Bởi một đề án lớn như 322, Bộ phải có những kế hoạch cụ thể, căn cứ vào đề án, ngân sách để tuyển dụng, không thể tuyển quá chỉ tiêu rồi dừng toàn bộ việc học của những thí sinh đã trúng tuyển do không còn kinh phí. Hơn nữa những ứng viên, nhất là học sinh đỗ ĐH nhưng không đi học do trúng tuyển theo đề án, gia đình đã đầu tư cho em đi học ngoại ngữ suốt 2 năm ròng, việc Bộ Giáo dục gửi thông báo 375 như một gáo nước lạnh dội xuống đầu cả học sinh và phụ huynh.

"Cách đây vài tháng, con chúng tôi còn háo hức chuẩn bị đi học ở nước ngoài, trường nhận du học sinh cũng đã đồng ý xong, vậy mà Bộ đột ngột bảo dừng, hoặc chuyển sang một nước khác như vậy có thỏa đáng không? Các cháu sẽ học tiếng thế nào? Từ khi nhận được thông báo của Bộ, cả gia đình và các cháu đều hoang mang, hoảng loạn và mất niềm tin" - phụ huynh này cho hay.

Các phụ huynh phản ứng về việc Bộ đề nghị chuyển học bổng sang một nước khác, không đúng với nguyện vọng của ứng viên. Các em đã mất 2 năm học tiếng, không thể từ tiếng Pháp chuyển sang học tiếng Nga, Nhật… trong vòng mấy tháng được. Hơn nữa, việc chuyển sang học ngoại ngữ khác cũng không có gì để đảm bảo rằng các em sẽ tiếp tục được đi du học theo đề án mới mà Bộ hứa sẽ trình Chính phủ.

Anh trai của sinh viên Lê Thị Hồng Nhung (trúng tuyển đi học ngành tiếng Pháp, nước Pháp) cũng đặt câu hỏi, tại sao một đề án đã được nghiên cứu kỹ lưỡng qua ba Bộ, rồi giao về cho Bộ Giáo dục tuyển chọn sinh viên, lập danh sách lại có thể tuyển vượt chỉ tiêu 598 người?

"Bộ nói rằng do tuyển sinh thạc sĩ đi học tiến sĩ quá nhiều, vậy tại sao lại ảnh hưởng đến sinh viên hệ đại học. Nguyện vọng của chúng tôi là Bộ phải làm cách nào đó để kéo dài đề án hoặc tìm cách cho các cháu được đi học ở nước mà các cháu đã chuẩn bị hành trang", người nhà em Nhung bức xúc.

Ông Vang lý giải: khi Bộ GD và ĐT ra thông báo tuyển sinh năm 2010-2011 đã tính đến gối Đề án 911 đào tạo tiến sĩ để tăng cường giảng viên đi học tiến sĩ ở nước ngoài về cơ sở ĐH. Nên số lượng tuyển sinh đào tạo tiến sĩ tăng lên là để chuyển giao, đón đầu cho Đề án 911 bởi năm 2011 đề án này mới được phê duyệt, năm 2012 Bộ đang trình Chính phủ, Bộ Tài chính xin kinh phí cho Đề án 911.

Phương án đánh đố ứng viên

“Chắc chắn đề án 322 không thể kéo dài, mà sẽ thay thế bằng đề án khác tương tự và trình Chính phủ trong tháng 6-2012. Vấn đề là chúng ta đi chuyến xe này hay chuyến xe sau. Nếu muốn đi ngay, ứng viên có thể chọn những chương trình học bổng có sẵn và chuyển sang. Đây là phương án do khó khăn trong kinh phí, nhà nước không đồng ý cho vượt chỉ tiêu, Cục ĐTVNN đã có báo cáo và xin ý kiến chỉ đạo của Bộ chứ ko tự ý quyết định viêc này” – ông Vang cho biết.

Những gương mặt mệt mỏi và lo lắng trong chờ đợi của ứng viên

Bố của sinh viên Vũ Diệu Linh (trúng tuyển du học Pháp) cũng cho rằng, Bộ đánh giá đề án 322 thành công rực rỡ nhưng khi các ứng viên đã học tiếng và chuẩn bị mọi thứ để đi học thì lại bị dừng là không hợp tình hợp lý. "Người Kinh thì không thể tự dưng học cùng lớp với người Sán Dìu vì đâu có hiểu tiếng. Giờ con em chúng tôi học tiếng Pháp lại bảo đi học ở một nước khác thì các cháu xoay xở thế nào", ông chất vấn.

Các phụ huynh cho rằng theo thông báo mới nhất của Bộ, ứng viên phải gửi nguyện vọng đăng ký xử lý học bổng theo một trong hai hướng tới Cục ĐTVNN trước ngày 1-6, nếu quá thời hạn trên Bộ sẽ không giải quyết bất cứ trường hợp nào và “hiểu rằng ứng viên không còn nhu cầu đi học tập ở nước ngoài nữa” là một quyết định “vô cảm”, nhất là trong thời điểm nhiều bức xúc như hiện nay.

Em Quân (trúng tuyển HV Ngoại giao) cho biết: em rất băn khoăn nếu không đi học theo đề án, em quay về trường em sẽ phải bắt đầu lại từ đầu trong khi các bạn cùng lứa đã học xong năm thứ 2 ĐH.

Phạm Đức Hùng, chủ nhân huy chương vàng Olympic Quốc tế môn Toán năm 2009 trúng tuyển du học tại Mỹ theo đề án 322 (đạt huy chương khi mới học lớp 11) mất 1 năm để học xong chương trình phổ thông. Do quy định ở Việt Nam để du học bằng ngân sách nhà nước ứng viên phải đang theo học tại một trường đại học nên Hùng đã lựa chọn ĐH Ngoại thương và theo học tại đây 1 năm.

"Sau đó em bảo lưu đại học, tập trung học ngoại ngữ theo kế hoạch của Bộ để đi du học. Em mất hơn 1 năm để học tiếng Anh. Sau đó về quê ở Hải Phòng từ 9-2011 để làm thủ tục, hồ sơ. Hiện em đã hoàn tất, được trường ở Mỹ gửi phản hồi đồng ý cho theo học. Thông báo dừng giải quyết du học của Bộ làm em cảm thấy vô cùng hụt hẫng", Hùng cho hay.

Bộ yêu cầu gửi nguyện vọng trước 1-6 bởi có một số trường hợp học bổng hiện tại đi trong năm 2012, tháng 6 phải gửi hồ sơ đi, nên ứng viên bắt buộc phải đăng ký. Nếu không đăng ký thì phải chờ, không ai cắt bỏ quyền lợi học bổng của các bạn. Nếu có gì không đúng với nguyện vọng chúng tôi sẽ chính sửa. Bộ trưởng sẽ cố gắng trình bày với Thủ tướng, nói rõ việc này, xử lý cho ứng viên trúng tuyển nhưng chưa đi học, đảm bảo quyền lợi tối đa cho họ - ông Vang cho biết thêm.

Ông Vang hi vọng: “Tuần này hoặc tuần sau Thủ tướng sẽ có ý kiến. Những bạn đi học năm nay không nên lo lắng, nếu không kịp thì năm sau sẽ đi học theo đề án mới sẽ đi học, không có việc bị dừng lại.

Cục ĐTVNN đã làm việc hết sức mình, không hề có thái độ thờ ơ, vô cảm. Chúng tôi không muốn các em quay lại trường học cũ, điều này là bất đắc dĩ. Tôi nghĩ trường hợp xấu nhất này sẽ không xảy ra”.

Nhiều phụ huynh và ứng viên cho rằng, họ không thể chờ đợi trong vòng 1-2 năm để có đề án mới, mà cũng chưa đảm bảo chắc chắn. Bởi vậy họ đều đồng tình đề nghị Bộ GD-ĐT tiếp tục trình Thủ tướng phê duyệt kéo dài đề án, hoặc cách nào đó để các ứng viên được đi học đúng nơi các ứng viên đã đăng ký.

Bài, ảnh: Thu Hà

Ứng viên tiếp tục thấp thỏm chờ đợi