QĐND - Dù chỉ là tương đối và hạn hẹp nhưng bóng đá đúng là tấm gương cuộc sống. Đội bóng, con người đá bóng, những toan tính, mạo hiểm, thách thức và cơ hội… EURO 2012 một lần nữa cho chúng ta một góc nhìn gần gũi về bóng đá và cuộc sống.

Niềm vui tràn ngập đường phố Ki-ép. Nguồn: UEFA

Không phải những khó khăn của I-ta-li-a, Tây Ban Nha-những nước đang sốt vì khủng hoảng tài chính-không có tác động đến đội tuyển quốc gia, nhiều là đằng khác. Thời bóng đá kim tiền mà liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha chỉ treo tiền thưởng cho việc bảo vệ thành công ngôi vô địch năm nay chưa bằng phần ba, phần tư so với thành tích vô địch các giải đấu châu Âu và thế giới 4 năm, 2 năm trước là một ví dụ. Nhưng hai đội bóng này đã vào đến đỉnh cao chung kết. Màu cờ sắc áo, vinh quang quốc gia, tính tự tôn của mỗi nền bóng đá, của mỗi tuyển thủ cùng ý thức giá trị cá nhân vẫn cứ được đề cao trong bóng đá nhà nghề hiện đại.

Không phải Rô-nan-đô, Ba-lô-tê-li chỉ là những ngôi sao hấp dẫn mọi nhẽ do truyền thông dựng nên. Trước hết, họ có tài. Họ chỉ khác những Piếc-lô, Xa-vi, I-ni-e-xta… ở sự biểu hiện và ngoài sân cỏ. Piếc-lô tài hoa cả từ hơn chục năm nay trên đấu trường Serie A và quốc tế nhưng chỉ có Pran-đê-li mới dùng anh hay tột bậc dù anh đã ở tuổi 33, lại bị những chấn thương hành hạ. Ba-lô-tê-li - siêu Ma-ri-ô ít người chịu nổi ở Inter Milan, ManchesterCity thế mà trong tay Pran-đê-li, anh tỏa sáng chưa từng có… Dụng nhân như dụng mộc - người Việt Nam nói vậy, thế giới bao la cũng chẳng khác, dù là những người âm thầm hay kẻ cá tính, ồn ào mà có tài năng hay tài năng tiềm ẩn nếu được những người tài nhìn ra, trọng dụng, sẽ đến lúc họ làm nên chuyện. Cần “đột phá” phải nhờ đến họ.

Ấy là nói chuyện con người đá bóng. Còn với đội bóng, nếu được một người có thực tài, thực tâm, dám chịu trách nhiệm, đội bóng ấy trước sau sẽ đi tới thành công ở những mức độ khác nhau, trường hợp EURO đó là đỉnh cao không chỉ ở tầm châu lục. Mùa EURO này, chúng ta đã chứng kiến hàng loạt cách tân thú vị và hiệu quả. Có thể ai đó dè bỉu đàn sư tử Anh nhút nhát nhưng nhân sự lủng củng, HLV Hót-xơn chân ướt chân ráo vào việc, đội đá không bốc, không nhuyễn nhưng cầm hòa cả trong 120 phút trước I-ta-li-a, đó là chiến quả, đó là thành công của một cách vận hành. Ông Ben-tô của Bồ Đào Nha cũng vậy, đội bóng của ông đương cự giằng co được với đương kim vô địch Tây Ban Nha đến tận loạt sút luân lưu. Thử hỏi, nếu Anh hay Bồ Đào Nha may mắn mà chiến thắng ở loạt đá phạt đền, người ta sẽ ăn nói sao đây.

Đội Đức nữa, chiến lược cải tổ lối đá xe tăng của H.Lớp rõ ràng đã làm cho đội bóng giàu sức công phá, giàu tính cống hiến và hiệu quả hơn. Sự sa sảy, lỡ làng của đội là có thật, là sự chưa chín nhưng không phải chưa đạt đến đỉnh cao chót vót thì đồng nghĩa với thất bại toàn diện, tự phủ định.

Tất nhiên không thể cào bằng mọi thứ, có những khoảng cách tưởng rất mong manh nhưng may mắn đã đứng về những con người và tập thể có bản năng, bản lĩnh, Pran-đê-li và Bô-xquê cực chú trọng điều này. Hai ông đều tìm mọi phương sách để hạn chế tối đa rủi ro, mở rộng đất cho đột phá. Bô-xquê kiên trì, kiên định biến Tiqui-taca thành lối chơi chủ động chắc chắn, không cho đối phương đá theo cách họ muốn, Pran-đê-li dùng đặc sản Juventus trong phòng ngự-phản công cùng thứ hương vị đặc sắc, cay nồng của cặp tiền đạo Ba-lô-tê-li - Ca-xa-nô từ những đội bóng khác. Squadra Azzurra - khối binh hành tiến thiên thanh-luôn giữ được sự cân bằng, đồng bộ, chắc và sắc trong cả phòng ngự và tiến công. (Đội Đức thua kém hẳn trong sự cân bằng, đồng bộ nếu so với I-ta-li-a và Tây Ban Nha).

EURO 2012 là sự thắng thế của lối đá và chiến lược chắc chắn, hiệu quả. Phải chăng cuộc khủng hoảng đầu tư công tràn lan, ồ ạt và nôn nóng đã đem lại những bài học cho bóng đá?

Cuộc sống muôn màu, bóng đá dù trong giới hạn, mức độ "vi mô" của nó cũng muôn màu. Gam màu chủ đạo là thế thủ cũng lắm khi thành, nhưng ở EURO này thì không. Với Tây Ban Nha và I-ta-li-a đó là thế thủ ủ thế công. Sơ đồ 4-6-0 của Tây Ban Nha hay 3-5-2 và các biến thể từ 4-4-2 của I-ta-li-a luôn tiềm ẩn sự đột biến, đột phá. Họ không phải là những anh lính mới tò te, vào trận là vãi đạn, họ tạo thế để đã bắn là trúng.

Nguyễn Mạnh