QĐND - Hôm qua, 27-4-2012, Oa-sinh-tơn và Tô-ki-ô đã công bố thỏa thuận mà hai bên mới đạt được về việc tái bố trí lực lượng quân sự Mỹ tại Nhật Bản, một nỗ lực nhằm giảm căng thẳng bấy lâu giữa hai nước. Sự kiện này diễn ra ngay trước thềm chuyến công du chính thức đầu tiên của Thủ tướng Nhật Bản Y.Nô-đa tới Mỹ dự kiến vào ngày 30-4 tới.

Theo đó, 9 nghìn trong tổng số 19 nghìn lính thủy đánh bộ Mỹ hiện đồn trú tại đảo Ô-ki-na-oa sẽ được chuyển khỏi Nhật Bản. Cụ thể, trong số đó có khoảng 5 nghìn binh sĩ Mỹ sẽ được bố trí tới đảo Gu-am, và 4 nghìn người được điều chuyển tới đảo Ha-oai hoặc được bố trí vào các lực lượng luân chuyển tại các căn cứ ở Ô-xtrây-li-a và các đảo lân cận... Tuy nhiên, thỏa thuận không nêu cụ thể thời hạn thực hiện kế hoạch tái bố trí lực lượng quân sự nói trên.

9000 lính Mỹ trên đảo Ô-ki-na-oa sẽ rời khỏi Nhật Bản theo thỏa thuận giữa hai bên. Ảnh: CNN

Cũng theo thỏa thuận, trong số 8,6 tỷ USD chi phí ước tính cho việc tái bố trí lực lượng quân sự này, phía Nhật Bản sẽ chi 3,1 tỷ USD. Chi phí này bao gồm cả các khoản xây dựng các bãi huấn luyện mới ở quần đảo Bắc Ma-ri-a-na, được sử dụng chung giữa các lực lượng Mỹ và Nhật Bản. Mỹ cũng cam kết trả lại cho Nhật Bản 5 khu vực, cơ sở quân sự tại phía Nam đảo Ô-ki-na-oa theo một kế hoạch 3 bước nhằm giảm tải gánh nặng quân sự cho hòn đảo này. Ngoài ra, hai bên cũng nhất trí thực hiện huấn luyện chung tại Bắc Ma-ri-a-na để duy trì sức mạnh răn đe với các nguy cơ bên ngoài trên quan điểm cần thiết phải hợp tác phòng vệ mang tính chủ động.

Liên quan tới việc di dời căn cứ không quân Phư-ten-ma trên đảo Ô-ki-na-oa từ khu vực đông dân cư của thành phố Gi-nô-oan về khu vực ít dân cư Hê-nô-cô ở thành phố Na-gô, đều thuộc đảo Ô-ki-na-oa, hai bên thống nhất sẽ tiếp tục thực hiện kế hoạch duy nhất đã đạt được trước đó. Đồng thời, Tô-ki-ô cũng chấp nhận gánh vác một phần chi phí cho việc sửa sang lại căn cứ hiện nay cho đến khi việc di chuyển tới địa điểm mới hoàn tất.

Theo CNN, lẽ ra, thỏa thuận về việc sửa đổi kế hoạch tái bố trí quân Mỹ tại Nhật Bản được công bố ngày 25-4. Tuy nhiên, việc công bố đã bị hoãn lại do vấp phải sự phản đối của Chủ tịch Ủy ban quân vụ Thượng viện Mỹ Các Lê-vin (Carl Levin). Ông Lê-vin cho rằng, kế hoạch di dời căn cứ Phư-ten-ma đến Ha-nô-cô là không khả thi. Trước đó, vấn đề di chuyển căn cứ không quân Phư-ten-ma từng là “điểm nóng” trong quan hệ Nhật-Mỹ. Theo một thỏa thuận năm 2006 giữa Oa-sinh-tơn và Tô-ki-ô, 8 nghìn lính thủy đánh bộ Mỹ sẽ được chuyển từ phía Nam đảo Ô-ki-na-oa tới khu vực ít dân cư sinh sống trên đảo Gu-am vào năm 2014, đồng thời, Mỹ sẽ di dời căn cứ không quân Phư-ten-ma từ Gi-nô-oan về Hê-nô-cô. Tuy nhiên, kế hoạch trên đã bị trì hoãn do vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của người dân địa phương.

Với việc đạt được thỏa thuận lần này, giới chức hai nước khẳng định đó là những điều chỉnh cần thiết nhằm thể hiện vị thế của lực lượng Mỹ tại châu Á - Thái Bình Dương, bảo đảm an ninh cho Nhật Bản trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng bất ổn. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lê-ôn Pa-nét-ta cho rằng, thỏa thuận đạt được sẽ giảm gánh nặng cho người dân ở Ô-ki-na-oa. Ngoại trưởng Nhật Bản Côi-chi-rô Gem-ba cho biết thỏa thuận phản ánh thực tế diễn tiến trong khu vực, vào thời điểm các nước châu Á và Mỹ ngày càng lo ngại trước những thay đổi môi trường an ninh trong khu vực. 

LINH OANH