Chủ tịch Hạ viện Anh M.Mác-tin đã từ chức vì vụ bê bối chi tiêu của các nghị sĩ. Ảnh: Roi-tơ

Ngày 21-6, Chủ tịch Hạ viện Anh M.Mác-tin đã chính thức từ chức. Đây là lần đầu tiên trong vòng hơn 300 năm qua tại Anh, một vị Chủ tịch Hạ viện buộc phải rời nhiệm sở. Một ngày trước đó, trả lời phỏng vấn tờ Người bảo vệ, Thủ tướng Anh G.Brao cũng thừa nhận, ông đã bị tổn thương trước những lời chỉ trích nhằm vào mình và có thể "sớm ra đi”. Vụ xì-căng-đan liên quan tới sự lạm dụng chi tiêu công quỹ của các nghị sĩ khiến chính trường Anh như đang phải đối mặt với “cơn lũ quét”. Nhiều nghị sĩ và bộ trưởng đã phải ra đi… và nay đến lượt Chủ tịch Mác-tin.

Chủ tịch Hạ viện có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị của Anh. Ông M.Mác-tin được bầu giữ cương vị này năm 2000. Theo truyền thống, vị trí của ông không bị ai tranh giành trong các cuộc bầu cử nên ông có thể tại vị cho tới khi về hưu. Áp lực đè nặng lên ông Mác-tin kể từ khi tờ Điện tín hằng ngày cho đăng tải chi tiết những chi phí mà các nghị sĩ nước này đã kê khai để được chính phủ thanh toán thời gian qua. Các nhà lập pháp thuộc Công đảng cầm quyền và cả đảng Bảo thủ đối lập đã lạm chi tiền đóng thuế của người dân để thỏa mãn những nhu cầu sinh hoạt cá nhân và gia đình. Điều này khiến người dân Anh giận dữ nhất là trong bối cảnh tỉ lệ thất nghiệp gia tăng, kinh tế suy thoái.

Dù ông M.Mác-tin không trực tiếp dính dáng vào vụ bê bối chi tiêu quá tay của các nghị sĩ khiến công chúng giận dữ, nhưng ông vẫn bị cho là đã tạo ra “kẽ hở” để các nghị sĩ ném tiền qua cửa sổ. Tuy nhiên, trong bài phát biểu chia tay các đồng sự, ông M.Mác-tin cũng chỉ trích Thủ tướng G.Brao đã không có những quyết định kịp thời về vấn đề này.

Thực tế, uy tín của Công đảng cầm quyền của Thủ tướng Brao đã giảm mạnh sau vụ bê bối trên. Thủ tướng Brao thừa nhận, ông đã không phải là người có khả năng truyền đạt như bản thân mong muốn. Người đứng đầu Chính phủ Anh tuyên bố sẽ chẳng lo ngại nếu không bao giờ còn tới Văn phòng Thủ tướng nữa. Thủ tướng Anh G.Brao cũng  bày tỏ mong muốn nhanh chóng thành lập một cơ quan độc lập để giám sát Quốc hội. Ông Brao cho biết, Chính phủ Anh sẽ đưa ra những đề xuất nhằm thay đổi chế độ truyền thống cho phép Quốc hội tự quy định chế độ đãi ngộ đối với các nghị sĩ theo hướng trao quyền này cho một tổ chức độc lập. Chính phủ cũng sẽ đề nghị Quốc hội thông qua Bộ luật về quy tắc hành xử đối với tất cả các nghị sĩ. Ông cam kết sẽ trình những đề xuất này lên Quốc hội trước khi các nghị sĩ bắt đầu nghỉ Hè từ ngày 21-7 tới.

Khoảng 20 nghị sĩ và một số bộ trưởng ở Anh phải từ chức kể từ khi hành động lạm dụng công quỹ của một loạt nghị sĩ bị phơi bày trước công luận cách đây vài tuần. 183 nghị sĩ đã phải hoàn trả tổng cộng 478.616 bảng Anh. Với 36.800 bảng, nghị sĩ Công đảng E.Móc-lây, cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tạm đứng đầu danh sách này. Tiếp đến là Nghị sĩ, Thứ trưởng Bộ Du lịch B.Phô-lét hoàn trả 32.976 bảng. Nghị sĩ, Bộ trưởng Phát triển Quốc tế Đ.A-lếch-xan-đơ “khiêm tốn” ở con số 12.600 bảng. Trong danh sách này cũng có tên của Thủ tướng G.Brao và Thủ lĩnh đảng Bảo thủ đối lập Đ.Ca-me-rôn. Song, số tiền hai chính trị gia này phải hoàn trả là không đáng kể, chưa tới 1.000 bảng.

Ngày 18-6, chi tiêu của các nghị sĩ Anh lần đầu tiên đã được công bố chính thức trên trang web của Quốc hội nước này. Khoảng 1,2 triệu trang tài liệu trên trang web của Quốc hội liệt kê chi tiêu của các nghị sĩ trong thời gian từ năm 2004-2008. Tuy nhiên, điều khiến dư luận bức xúc là phần lớn các thông tin đều bị bôi đen, kể cả địa chỉ của các nghị sĩ. Các nhà vận động vì sự minh bạch cho rằng việc bôi đen địa chỉ của các nghị sĩ khiến họ không thể xác định được người có hành động mờ ám này. Họ đồng thời đề nghị Quốc hội công bố đầy đủ những chi tiết chi tiêu của các nghị sĩ.