QĐND - Hằng năm có hàng triệu lượt du khách trong nước và quốc tế đến tham quan đảo Hòn Mun (Nha Trang, Khánh Hòa), khu vực đa dạng sinh học biển bậc nhất ở Việt Nam. Tuy nhiên, việc đầu tư ở đây chưa xứng với tiềm năng, chưa đáp ứng được nhu cầu hạ tầng của một khu du lịch nổi tiếng...

Du khách chen chúc xuống tàu ra đảo dưới nắng nóng

Cung chưa xứng cầu

Sau hơn 40 phút khởi hành từ Bến Đá, chúng tôi có mặt tại đảo Hòn Mun. Tàu du lịch cập bến rất khó khăn vì cầu cảng rất hẹp. Trong khi đó lượng tàu du lịch có nhu cầu đỗ tại bến rất lớn, thời gian cao điểm lên đến gần 20 chiếc. Rất đông du khách đi lại trên cầu cảng chật hẹp dưới nắng nóng gay gắt. Theo ông Võ Hùng Phi, nhân viên thu vé vào tham quan đảo Hòn Mun, bình quân một ngày, Hòn Mun đón khoảng 2.500 đến 2.700 lượt người đến tham quan. Theo Quyết định số 12/2011/QĐ-UBND tỉnh Khánh Hòa, mỗi du khách đến tham quan Hòn Mun phải trả phí 10.000 đồng vào cổng. Nếu tắm, bơi, lặn tại vùng lõi Hòn Mun phải trả phí 40.000 đồng. Qua quan sát của chúng tôi, các cơ sở vật chất phục vụ tham quan du lịch ở đây còn rất nghèo nàn và đã xuống cấp. Nhà trung tâm thông tin, không có hướng dẫn viên. Các hiện vật, tranh ảnh sắp xếp tại đây phủ bụi thời gian, ít được chăm sóc, bảo quản. Sa bàn vị trí khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Mun đã bị mối mọt ăn lỗ chỗ, trông rất thiếu thẩm mỹ. Hiện Khu bảo tồn biển Nha Trang có 13 chòi, mỗi chòi bố trí 8 ghế để du khách nghỉ ngơi, với mức phí là 20.000 đồng/ghế. Số lượng này chỉ đáp ứng một phần rất nhỏ nhu cầu, nhiều người lớn và trẻ em ngồi vạ vật dưới tán cây, hoặc những nơi có thể nghỉ ngơi được. Anh Mai-cơn, khách du lịch đến từ nước Anh cho biết: “Đáy biển ở đây rất đẹp, như một mê cung. Tôi rất thích được khám phá nơi này. Nhưng việc phục vụ thì chưa được như ý...”, vừa nói Mai-cơn vừa nhún vai. Chị Phạm Thị Hồng, một du khách đến từ Đà Lạt chia sẻ, đi tham quan bằng tàu đáy kính nhà cung cấp dịch vụ chỉ cho có 20 phút, thời gian như vậy là quá ít, khiến chúng tôi chưa kịp cảm nhận được cái đặc biệt về môi trường sinh thái ở đáy biển Hòn Mun. Chị Bùi Thị Trâm nhà ở TP Nha Trang, một du khách đã khá nhiều lần ra thăm đảo Hòn Mun phàn nàn rằng, các cơ quan chức năng của Khánh Hòa đầu tư cho Hòn Mun chưa xứng tầm, cầu cảng được xây dựng từ trước năm 1975, vừa nhỏ, vừa hẹp. vì thế cầu cảng luôn quá tải, khách lên, xuống ùn ứ rất đông. Ông Trần Văn Phú, Phó trưởng phòng Tuyên truyền thuộc Ban quản lý khu bảo tồn biển Vịnh Nha Trang cho biết, cơ quan đã lập dự án xây dựng cầu cảng từ năm 2008, nhưng đến nay chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Cần có giải pháp đồng bộ bảo tồn khu du lịch Hòn Mun

Đảo Hòn Mun đã được Quỹ Ðộng vật hoang dã thế giới (WWF) đánh giá là khu vực đa dạng sinh học biển bậc nhất ở Việt Nam. Nơi đây có hệ sinh thái động, thực vật biển vô cùng phong phú và đa dạng. Theo thống kê, trên thế giới có khoảng 2000 loài san hô và sinh vật biển thì ở Hòn Mun đã có tới 1.500 loài, riêng san hô, hiện tại đã phát hiện được khoảng 350 loài. Các rạn san hô nằm ở độ sâu 10m, cùng với rất nhiều loại cá, đủ màu sắc và chủng loại. Ở độ sâu dưới 18m, có rất nhiều hang động, có hang sâu 10-15m, đây là nơi sinh vật biển chuyên sống trong bóng tối như mực, tôm hùm, cá đuối trú ngụ… Chính những ưu đãi của thiên nhiên này đã làm cho Hòn Mun trở nên có sức hút lớn đối với khách du lịch trong nước và quốc tế. Hiện nay, đảo Hòn Mun phát triển loại hình du lịch biển, như: Lặn biển khám phá san hô, thuyền đáy kính, tắm biển... được nhiều du khách ưa chuộng. Hiện có 13 câu lạc bộ bơi lặn và 6 tàu đáy kính được phép hoạt động phục vụ du lịch. Theo ông Trần Văn Phú, các nhà khoa học đã tính, nếu bảo tồn 15km2 môi trường biển Vịnh Nha Trang tốt, một năm, 1km2 sẽ sinh lời khoảng 1 triệu USD từ nguồn lợi hải sản. Nhưng hiện nay, không ít du khách đến Hòn Mun du lịch lặn biển đã bẻ san hô, phá vỡ hệ sinh thái. Nếu cứ đà này chẳng bao lâu các rạn san hô ở Hòn Mun sẽ biến mất. Hơn nữa các hoạt động đánh bắt truyền thống như giã cào, dùng đèn công suất lớn đánh bắt tận diệt của ngư dân tại Hòn Mun và việc xả rác thải ra biển của cư dân nơi đây cũng gây khó khăn lớn cho công tác bảo tồn. Theo ông Trương Kỉnh, Giám đốc Ban quản lý Khu bảo tồn biển Vịnh Nha Trang, hiện nay UBND tỉnh mới ra quy chế tạm thời để quản lý khu bảo tồn biển Vịnh Nha Trang, trong đó có bảo tồn Hòn Mun, nên việc phối hợp tuần tra, phát hiện và xử lý các hành vi gây ảnh hưởng đến môi trường biển Vịnh Nha Trang nói chung và Hòn Mun nói riêng là rất khó khăn. Muốn thực hiện được công tác bảo tồn chu đáo, xứng với tầm vóc thì cần phải có sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo, các cơ quan chức năng và tổ chức quốc tế trong đầu tư kinh phí, trong tuyên truyền, trong khai thác du lịch và chuyển nghề cho ngư dân địa phương.

Chúng tôi cho rằng, trong điều kiện hiện tại, lãnh đạo các cơ quan chức năng của tỉnh Khánh Hòa cần có những biện pháp chặt chẽ để bảo tồn thiên nhiên môi trường biển Vịnh Nha Trang, nhất là các nơi có hệ sinh thái biển đặc biệt ở Hòn Mun, Hòn Nọc, Hòn Cau, Hòn Vung... Đồng thời có kế hoạch đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, để nơi đây thực sự là điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước.

Bài và ảnh: Mạnh Thắng