QĐND - Hơn 5 năm nay, hàng trăm người dân ở xã Diễn Ngọc (Diễn Châu, Nghệ An) phải sống chung với tình trạng ô nhiễm môi trường trầm trọng. Căn nguyên của tình trạng này là do việc xây dựng một bể xử lý nước thải trên địa bàn không đạt tiêu chuẩn.

Diễn Ngọc (Diễn Châu, Nghệ An) là một xã vùng biển, với những điều kiện sẵn có, năm 2008 được UBND huyện phê duyệt, thành lập làng nghề chế biến hải sản với 2,16ha. Khi làng nghề được thành lập, cũng là thời điểm hàng trăm hộ dân bắt đầu sống chung với ô nhiễm. Không khí bị ô nhiễm với mùi hắc gây khó thở khi những cơ sở chế biến cá xả khói mù mịt liên tục cả ngày lẫn đêm; nguồn nước sinh hoạt bị nhiễm bẩn, bốc mùi hôi tanh và ngả màu vàng...

Được biết, cùng với việc đầu tư xây dựng khu chế biến hải sản, UBND xã Diễn Ngọc còn được Nhà nước hỗ trợ hơn 1,8 tỷ đồng để xây dựng một hệ thống xử lý nước thải nhằm ngăn chặn tình trạng ô nhiễm môi trường xung quanh trong quá trình sản xuất, chế biến. Thế nhưng, công trình này sau khi xây dựng và đi vào hoạt động lại trở thành thứ gây hại cho người dân. Theo đề án xây dựng thì công trình này thực chất là một hệ thống chứa nước thải tập trung đã qua xử lý của các cơ sở chế biến hải sản, với diện tích 460m2, không nắp đậy, đáy bể không được gia cố bê-tông. Đã thế, hầu hết các cơ sở chế biến hải sản trên địa bàn đều không xử lý nước thải theo quy định trước khi thải vào bể chứa. Chính việc làm này đã khiến bể chứa trở thành hệ thống chứa nước thải chưa qua xử lý trước khi được xả thải thẳng ra sông Diễn Ngọc.

Người dân bức xúc đào hệ thống ống xả thải ngầm chui cho phóng viên xem.

Chị Nguyễn Thị Phượng, một người dân trong làng bức xúc: “Sống trong cảnh ô nhiễm thế này chịu mãi sao được! Các anh thấy đấy, mùi xú uế nồng nặc cả ngày lẫn đêm. Để đối phó, người dân chúng tôi phải dùng khẩu trang suốt, ngột ngạt lắm! Không biết cảnh ô nhiễm này đến bao giờ mới được khắc phục?”.

Tình trạng ô nhiễm từ các cơ sở chế biến hải sản gây ra đã tác động xấu tới môi trường sống của người dân trong xã và ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của hàng trăm hộ dân. Người dân địa phương đã phản ánh tới chính quyền hàng trăm lần, có những thời điểm hàng trăm người kéo lên trụ sở xã đòi được giải quyết. Trước những bức xúc của người dân, chính quyền địa phương đã cho xây dựng một hệ thống ống dẫn nước thải (hệ thống cống ngầm) từ các cơ sở chế biến cá đổ ra sông Diễn Ngọc. Việc làm này càng làm cho nguồn nước mặt và nước ngầm ở địa phương thêm ô nhiễm nghiêm trọng. Thế nhưng, ông Đậu Xuân Thủy, Chủ tịch UBND xã lại nói rằng: “Không biết hệ thống cống ngầm xả thải đó được xây dựng từ bao giờ, tôi cũng chưa được báo cáo. Tôi sẽ cho kiểm tra việc này”.

Thế nhưng, những hộ dân sống gần cống ngầm xả thải lại khẳng định hệ thống cống xả thải ngầm này mới được UBND xã cho xây dựng cách đây không lâu. Vừa hì hục đập một lớp bê tông cứng, đào đất để cho chúng tôi thấy rõ hệ thống cống xả thải ngầm, một người dân vừa bức xúc cho biết: “Đây, các anh xem, khắc phục ô nhiễm bằng cách chôn ống xả thải xuống tận lòng sông rồi cứ vô tư mà tuôn chất thải độc hại xuống con sông. Thật không thể chấp nhận nổi. Nếu tình trạng này không kịp thời được khắc phục thì dòng sông Diễn Ngọc trở thành dòng sông chết”.

Công trình bể chứa nước thải này được xây dựng với kinh phí lên tới hơn 2,6 tỷ đồng.

Một số người dân trong xã còn khẳng định: Chính bể chứa nước thải không đạt yêu cầu vì không có nắp đậy và đáy không được phủ bê tông cũng là một trong những căn nguyên gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường tại đây.

Ông Bùi Ngọc Thạch, kế toán UBND xã cho biết, công trình này được xây dựng với tổng chi phí lên tới hơn 2,6 tỷ đồng. Ngoài số tiền 1 tỷ 850 triệu đồng mà UBND xã được Nhà nước hỗ trợ, UBND xã Diễn Ngọc còn vay UBND huyện Diễn Châu 250 triệu đồng, ngoài ra UBND xã Diễn Ngọc còn có trên dưới 500 triệu đồng tiền bán đất thuộc dự án làng nghề (đây là con số phía UBND cung cấp chưa cụ thể - PV). Ban quản lý xây dựng là UBND xã và người chịu trách nhiệm trực tiếp là ông Đậu Xuân Thủy, Trưởng ban. Rồi ông Thạch cho biết thêm, đến thời điểm hiện nay, UBND xã Diễn Ngọc vẫn còn nợ hơn 600 triệu đồng từ công trình này. Những thông tin mà ông Thạch đưa ra khiến chúng tôi không khỏi băn khoăn, không biết do đâu mà UBND xã Diễn Ngọc lại nợ một khoản tiền lớn như vậy?

Đề nghị UBND tỉnh Nghệ An và các cấp, ngành liên quan sớm có biện pháp khắc phục.

Bài và ảnh: Xuân Hiếu