QĐND - Tổng thống Mỹ Ba -rắc ô -ba-ma từng nói: Trong các vấn đề an ninh, chính phủ Mỹ lo lắng nhất là các tổ chức khủng bố có được vũ khí hạt nhân, đem nhập lậu vào Hoa Kỳ...

Thật vậy, vấn đề an toàn hạt nhân là mối quan tâm đặc biệt của chính phủ các nước. Tuy nhiên, sự thật và dối trá chỉ cách nhau trong gang tấc. Trong cuộc “Chiến tranh lạnh”, sự phản ứng thái quá của Hoa Kỳ về vấn đề hạt nhân đã gây nên nhiều chuyện nực cười. Tờ New York Times đã căn cứ vào những tài liệu lưu trữ được giải mật gần đây nhất, công bố thêm nhiều thông tin thú vị.

1. “Vũ khí hạt nhân có thể được giấu trong Đại sứ quán Liên Xô tại Mỹ”

Nhờ “Đạo luật về tự do thông tin”, tờ New York Times đã có được hàng trăm trang văn kiện tuyệt mật từ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI). Đó là báo cáo đánh giá của tình báo Hoa Kỳ trong những năm 50 của thế kỷ XX. Nội dung các văn kiện cho thấy, các nhà chức trách Mỹ lúc này lo ngại gián điệp của những nước theo chủ nghĩa cộng sản có thể gây nên một vụ nổ hạt nhân tại Hoa Kỳ.

Tình báo quốc gia Mỹ cho biết, Mỹ đang phải đối mặt với loại kẻ thù này. Và cho dù kẻ thù này sử dụng bất kỳ loại vũ khí và thủ đoạn nào, họ cũng đều cảm thấy bất an. Báo cáo cảnh báo rằng, gián điệp của các nước cộng sản có thể đang ẩn nấp ngay trong nước Mỹ.

Khủng bố hạt nhân - nỗi ám ảnh của nước Mỹ.

Theo những thông tin mà tờ New York Times có được, ngay từ trước khi vụ thử hạt nhân lần đầu tại Liên Xô năm 1949, các quan chức an ninh Mỹ đã bắt đầu nghiên cứu về mối đe dọa của vũ khí hạt nhân đối với nước Mỹ. Sau khi Liên Xô có được vũ khí hạt nhân thì kết luận của báo cáo này là: Liên Xô có thể lén lút tham gia cuộc tấn công vũ khí hạt nhân trước khi cuộc "đại chiến thế giới lần thứ ba" bắt đầu. Chính quyền Mỹ thậm chí còn nghi ngờ rằng: Gián điệp Liên Xô có thể đã đem vũ khí hạt nhân đến văn phòng ngoại giao Liên Xô ở Niu Y -oóc và Oa -sinh-tơn, chỉ cần có lệnh là kích nổ, hậu quả sau đó là giữa hai nước Mỹ - Xô bùng nổ một cuộc chiến tranh lạnh và chạy đua vũ trang quyết liệt.

Các tài liệu mật còn cho thấy: Vào khoảng năm 1951, người phụ trách Cục Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) lúc đó đã báo cáo với Tổng thống Tru -man về những đánh giá của tình báo.

Năm 1953, chính tờ New York Times đã công bố báo cáo để nhắc nhở người đọc rằng, chính quyền Tổng thống Anh -hô-ven cảnh báo công chúng hãy cảnh giác về những “quả bom trong va -ly”: “Các quan chức tin rằng, kẻ thù có thể sử dụng vũ khí hạt nhân để nhằm mục đích lật đổ chính phủ Mỹ. Đây là mối đe dọa nguy hiểm nhất mà Mỹ đang phải đối mặt lúc này”.    2. Sợ gián điệp Liên Xô hóa trang thành wetback

Năm 1953, FBI cảnh báo: “Có thể sẽ có người với âm mưu phá hoại hóa trang thành wetback rồi vào Mỹ một cách âm thầm mà thần không biết quỷ chẳng hay và trong hành lý của họ có thể là vũ khí nguyên tử”. Wetback là một thuật ngữ mang ý nghĩa nhục mạ, dùng để chỉ những người Mê -xi-cô bơi qua sông Ri -ô Gran để  nhập cư trái phép vào Mỹ. Trong những năm 40-50 của thế kỷ XX, wetback có ở khắp mọi nơi trên đất Mỹ.

Các quan chức tình báo Mỹ lo lắng, quả bom có thể được chuyển đến Mỹ bằng các con đường sau: Dưới dạng bưu phẩm gửi đến Mỹ; trong hành lý của hành khách đi máy bay; gửi đến một bãi biển hoang vắng bằng thuyền hoặc tàu ngầm... Gián điệp Liên Xô ẩn nấp đâu đó trên lãnh thổ Mỹ, tại đây họ đã chuẩn bị sẵn mọi thứ, chỉ cần có hiệu lệnh là sẽ kích nổ vũ khí hạt nhân.

Về vấn đề chống vũ khí hạt nhân, ông ét -ga Hô -vơ, Giám đốc FBI, đã đề xuất tăng nguồn nhân lực để đối phó. Trong một văn kiện của FBI có đoạn: “Việc giám sát cộng sản và những người ủng hộ họ là không thực tế và không khả thi bởi vì số lượng của họ lớn hơn rất nhiều so với số lượng nhân viên FBI của chúng tôi”.

3. Sự lo sợ thái quá và những tình huống nực cười

Năm 1954, một tờ báo ở Los Angeles đăng bài với tiêu đề gây sốc: “Tôi đem quả bom nguyên tử đến Lốt An -giơ-lét”. Hình ảnh minh họa trong bài báo cũng cho thấy có bom nguyên tử trong chiếc va -ly của người đàn ông. Bài báo này đã tạo ra phản ứng mạnh mẽ trong nhân dân. Tuy chỉ là một tờ báo lá cải, thành lập năm 1948, đóng cửa năm 1962, nhưng bài báo đã gây ra một cơn ác mộng về khủng bố hạt nhân cho người dân Mỹ.

Thời kỳ đó, toàn bộ nước Mỹ nơm nớp lo sợ. Chính phủ Mỹ đã chi hàng triệu USD để cài đặt các máy phát hiện vật liệu phóng xạ tại các sân bay và cảng biển. Dù nghi ngờ về hiệu quả đem lại nhưng họ vẫn quyết định cài đặt loại thiết bị này. Trong thời gian đó, đã phát sinh một tình huống làm cho người Mỹ hốt hoảng: Có một lần báo động hạt nhân bất ngờ vang lên nhưng sau một hồi kiểm tra, bộ phận an ninh đã phát hiện ra “thủ phạm ẩn nấp” bên trong áo nịt ngực của một người phụ nữ. Đó là một cái đồng hồ có chứa radium.

Các cơ quan tình báo Mỹ cũng hết sức hoang mang, dường như họ đã tin chắc rằng có một cuộc tấn công hạt nhân. Một nhà báo của Liên Xô, một đại biểu của ủy ban Mỹ - Hy Lạp... lúc đó đều rơi vào tầm ngắm, trở thành đối tượng đáng chú ý của Cục điều tra Liên bang (FBI).

Giữa những năm 50 của thế kỷ XX, Tổng lãnh sự Ba Lan tại Đê -trou gửi đến Mỹ 4 hộp lớn. Sự việc này đã chạm vào dây thần kinh nhạy cảm của FBI. Họ thận trọng tìm hiểu xem liệu trong những cái thùng kia có phải là nguyên liệu hạt nhân hay không? Nhưng rốt cuộc họ chẳng thấy gì ngoài 4 chai nước trái cây anh đào và đã hùng hồn khẳng định trong báo cáo rằng: “Không tìm thấy bất kỳ thứ gì được coi là nguyên liệu dùng để sản xuất các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt”.

Kể từ khi phát minh ra tên lửa đạn đạo cuối những năm 50, mối quan tâm về vũ khí hạt nhân đối với Mỹ bắt đầu giảm dần. Có điều này là do các tên lửa đạn đạo liên lục địa được sử dụng cho một đòn bất ngờ thì sẽ hiệu quả hơn. Tuy nhiên, trong nửa thế kỷ tiếp theo, các nhà chức trách Mỹ cũng không hoàn toàn dứt bỏ mối quan tâm về vũ khí hạt nhân bị nhập lậu vào Mỹ.

4. Nghi ngờ Trung Quốc tấn công Mỹ và sẽ đổ lỗi cho Liên Xô

Khi Trung Quốc có bom nguyên tử (vào 15 giờ ngày 16-10-1964, Trung Quốc thử nghiệm thành công quả bom nguyên tử đầu tiên), các quan chức an ninh Mỹ đã chuyển mục tiêu nghi ngờ sang Trung Quốc. Thậm chí họ còn lo lắng rằng các gián điệp Trung Quốc lén lút đem quả bom hạt nhân vào Mỹ để gây một vụ nổ, có khi còn ngụy trang thành người Liên Xô nhằm gây nên bất hòa giữa Liên Xô và Trung Quốc.

Tại thế vận hội Mu -nich năm 1972, các gián điệp Pa -le-xtin giết chết một số vận động viên I -xra-en. Kể từ đó, quan chức an ninh Mỹ đã chuyển mối quan tâm sang ngăn chặn những kẻ khủng bố.

5. Chuyển mối quan tâm sang Al -Qaeda

Sau cuộc tấn công khủng bố ngày 11-9-2001, nỗi lo lắng của các quan chức an ninh Mỹ lại càng tăng lên gấp bội, bởi vì có thông báo rằng Al -Qaeda kể từ đầu những năm 1990 đã cố gắng tìm kiếm vũ khí hạt nhân.

Đa số các chuyên gia an ninh Mỹ tin rằng, trong thời điểm này khủng bố hạt nhân là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với Mỹ. Chỉ cần những kẻ khủng bố đánh cắp một vũ khí hạt nhân tự chế cũng đủ để làm cho hàng chục nghìn người Mỹ bị giết ngay lập tức.

Một nghiên cứu viên của ủy ban quan hệ ngoại giao Mỹ, ông Mai -ka-dan-cơ đã nghiên cứu lịch sử vũ khí hạt nhân của Mỹ. Trong cuộc phỏng vấn với New York Times, ông nói: “Kể từ khi có sự xuất hiện vũ khí hạt nhân, Mỹ đã bắt đầu lo lắng rằng đất nước sẽ phải chịu một cuộc tấn công hạt nhân bí mật, chỉ có điều lúc đó nó chưa có tên là chủ nghĩa khủng bố”.

Trong những năm 50 của thế kỷ XX, Mỹ đã biết đối thủ của mình có vũ khí hạt nhân, điều khó khăn là làm thế nào để biết liệu họ có sử dụng vũ khí hạt nhân hay không? Ngày nay, tình hình xảy ra như một sự đảo ngược. Giép -phrây Ri -chát-sơn, nhà sử học nghiên cứu về lịch sử vũ khí hạt nhân cho biết: Lãnh đạo Al -Qaeda công khai tuyên bố họ sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân, “tuy nhiên, theo như những gì tôi biết hiện nay thì Al -Qaeda không có khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân”.

Ngày 12 và 13-4-2010, Tổng thống nước chủ nhà Mỹ Ba -rắc ô -ba-ma đã tổ chức Hội nghị thượng đỉnh an ninh hạt nhân đầu tiên tại Trung tâm Hội nghị thủ đô Oa -sinh-tơn. Các nước tham gia đều nhất trí tăng cường áp dụng các biện pháp an ninh đối với các loại nguyên liệu như uranium, biến uranium được làm giàu ở cấp độ cao thành uranium được làm giàu ở cấp độ thấp và cuối cùng là giảm thiểu tối đa việc sản xuất uranium làm giàu ở cấp độ cao.

Mai -ka-dan-cơ cho rằng: Nếu hiểu được mối lo ngại về vũ khí hạt nhân mà Mỹ phải đối mặt là có tính chu kỳ thì sẽ có lợi trong việc giúp loại bỏ sự hoảng loạn hiện nay. ông nói: “Nếu bạn biết mối đe dọa như vậy đã diễn ra trong 60 năm qua thì bạn sẽ không bị hoảng loạn khi rơi vào thời điểm này”.

Hồng Nhung