QĐND - Binh đoàn 15 là một trong những đơn vị triển khai sớm các dự án của Chương trình hợp tác kinh tế Việt -Lào, chủ yếu trồng cây cao su trên đất bạn. Song song với việc thực hiện các dự án trên đây, những người lính Binh đoàn 15 còn góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt -Lào anh em… Nhiều chương trình, dự án lớn đã và đang phát huy hiệu quả, giúp bà con các bộ tộc Lào vươn lên trong cuộc sống, tô đẹp thêm mối quan hệ mật thiết, son sắt, thủy chung giữa nhân dân hai nước…

Những gian nan buổi đầu...

Công ty Hợp tác kinh tế 385, Binh đoàn 15 được thành lập từ năm 2006, với nhiệm vụ xây dựng cụm bản và hợp tác kinh tế trồng cây cao su trên địa bàn tỉnh át -ta-pư, nước bạn Lào. Thực hiện nhiệm vụ xây dựng cụm bản Văng Tắt, Công ty đã ký hợp đồng với tỉnh át -ta-pư bao gồm: Đường giao thông, đập thủy lợi, công trình nước sạch tự chảy, khai hoang đồng ruộng, cung cấp giống, hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăn nuôi, xây dựng nhà văn hóa, trường học, trạm y tế… Bên cạnh đó còn tham gia xây dựng cơ sở chính trị cụm bản; củng cố cụm bản bảo đảm quốc phòng -an ninh, xây dựng đời sống, phát triển y tế, giáo dục…

Lễ cột chỉ tay giữa bà con, nhân dân các bộ tộc Lào với cán bộ và công nhân công ty 385.

Đại tá Cao Phi Hùng, Bí thư Đảng ủy công ty cho biết: Buổi ban đầu triển khai dự án, chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn như bà con thiếu tin tưởng công ty và thiếu niềm tin ở cây cao su; đội ngũ cán bộ kỹ sư công ty phải ăn nghỉ trong điều kiện rất khó khăn, nguy hiểm, địa bàn phức tạp, rừng núi hẻo lánh, giao thông hiểm trở, thời tiết mưa, nắng bất thường... Nhiệm vụ đặt ra cho cán bộ nhân viên công ty lúc này là làm sao để bà con nhân dân Lào hiểu cán bộ, tin tưởng vào hiệu quả của việc trồng cây cao su! Chúng tôi từng phải đưa lao động Lào sang vùng cao su Đức Cơ, Gia Lai để tham quan và hiểu về cây cao su... Thế rồi mưa dầm cũng thấm đất, bà con Lào đã sớm hiểu ra, tin tưởng những gì chúng tôi đang làm...

Đơn vị phải thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện khí hậu thời tiết rất khắc nghiệt! Về mùa mưa, giao thông có lúc bị cô lập; dân cư bạn Lào có nhiều dân tộc, trong đó có dân tộc Ghẻ còn rất lạc hậu, cán bộ công ty nói cả tiếng Việt và tiếng Lào có lúc bà con cũng không hiểu. Vùng át -ta-pư là địa bàn cư trú của bà con Lào Lùm, Lào Thưng, Lào Sủng... Trong đó, Lào Sủng ở vùng cao, dân cư thưa thớt, có bản mất 2, 5 ngày đường rừng mới đến nơi. Có những bản như bản Tăng Cơ, buổi đầu công ty đến chỉ có 18 nóc nhà, rất khó khăn trong việc vận động quần chúng… Trong những năm tháng gian lao ấy, có những người lính của Công ty 385 đã mãi mãi nằm lại trên đất bạn thân yêu… Vượt lên muôn vàn khó khăn, hơn 6 năm qua công ty đã triển khai thành công dự án trồng cao su; thực hiện có hiệu quả công tác dân vận… Anh Vũ Ngọc Sơn - Đội trưởng Đội 2 Công ty 385 phấn khởi bộc bạch: “Từ khi đặt chân đến nước bạn Lào, chúng tôi thường xuyên gần gũi và hướng dẫn theo kiểu “cầm tay chỉ việc” rất vất vả… Bây giờ bà con đã biết trồng cao su, đời sống đã cải thiện...”.

Những con số nghĩa tình...

Sau 6 năm triển khai các chương trình hợp tác kinh tế trên đất bạn, những người lính Công ty 385 đã đạt được những con số ấn tượng: Đã có 788 hộ gia đình ở các cụm, bản thuộc tỉnh At -ta-pư nhận khoán trồng chăm sóc gần 1.200ha cao su, thu nhập bình quân xấp xỉ 2000 kíp /người/tháng (khoảng 5 triệu VNĐ), công nhân lao động yên tâm nhận khoán và gắn bó với công ty. Chị Su Lin Thong, công nhân Đội 2, vui mừng khoe với chúng tôi: “Dự án trồng cao su đã giúp bà con có thu nhập ổn định. Gia đình tôi và bà con trong bản rất phấn khởi, chăm chỉ đi làm để nâng cao đời sống…”.

Đến nay Công ty 385 đã làm mới 42km đường giao thông cấp 6 miền núi, trên nhiều cụm thuộc tỉnh át -ta-pư, xây dựng 4 công trình nước sạch, 2 công trình thủy lợi và 5, 9ha lúa nước; đồng thời sửa chữa nhiều trường học, nhà văn hóa, trạm y tế với hàng nghìn ngày công lao động. Hiện tại, công ty có 6 đội sản xuất kết nghĩa với 6 cụm bản ở Lào, nhằm cùng nhau phát triển… Đặc biệt tháng 12-2011, Binh đoàn 15 đã bàn giao dự án cụm bản Văng Tắt với tổng kinh phí đầu tư xây dựng 50 tỷ kíp, tương đương với 90 tỷ VNĐ.

Chủ trương “Binh đoàn gắn với tỉnh, huyện; công ty gắn với huyện, xã; đội sản xuất gắn với thôn, làng; hộ công nhân gắn kết với hộ đồng bào địa phương” là một mô hình của Binh đoàn 15 đã thực hiện rất thành công ở các bản làng Tây Nguyên Việt Nam. Qua nghiên cứu tìm hiểu, đơn vị nhận thấy có thể áp dụng trên đất bạn Lào. Và thực tế cho thấy, mô hình “gắn kết” trên đây đã thành công trên đất bạn. Các buổi lễ gắn kết giữa các đội sản xuất với bà con nhân dân đã lần lượt diễn ra. Tại buổi lễ gắn kết giữa Đội 2 của công ty với bản Soọk, huyện Sa -mã-kli-xay (tỉnh át -ta-pư) có sự chứng kiến của lãnh đạo, chính quyền địa phương diễn ra tưng bừng như một ngày hội. Bên ché rượu trắng, mọi người xúc động làm lễ cột chỉ tay trong dìu dặt lời ca điệu múa: Bản Lào chúc phúc cho anh / Trắng tinh sợi chỉ hiền lành buộc tay / Mỏng manh một sợi chỉ gầy / Buộc hờ mà trói lòng này khôn nguôi...

Bài và ảnh: Văn Hạnh - Văn Thiền