Một tiết mục biểu diễn của các ca Nga. Ảnh: Hồng Anh

Tại chương trình nghệ thuật “Sáng mãi Cách mạng Tháng Mười” vừa được tổ chức tại Cung Văn hóa-lao động hữu nghị Việt – Xô mới đây, hàng nghìn khán giả Việt Nam và khán giả Nga có mặt cùng lặng đi xúc động trong giai điệu tha thiết của bài hát “Triệu triệu bông hồng” – một bản tình ca Nga bất tử: Tặng một đại dương hoa hồng thắm/Cho nàng ca sĩ anh yêu thầm/Và căn nhà xinh anh đã bán/Cả giọt máu nóng trái tim mình... - một tình yêu đích thực luôn cao đẹp hơn muôn ngàn lần những lầu son gác tía. Đó là một triết lý về tình yêu, một triết lý sống đã trở thành mẫu số chung của nhân loại, dù chúng ta đang sống trong thời buổi toàn cầu hóa giữa một “thế giới phẳng”.

Nghe bài hát, bỗng thoáng buồn khi nhớ đến những ngày gần đây, dư luận đang ồn ào xung quanh một vụ xì-căng-đan liên quan tới chuyện tình yêu, lối sống của giới trẻ. Thật buồn khi nghe Google.com, công cụ tìm kiếm số một thế giới công bố, năm 2007, Việt Nam là nước có số người tìm từ khóa liên quan đến “sex” cao nhất thế giới. Thật buồn khi có ý kiến cho rằng, phải chăng đang có một cuộc “cách mạng tình dục” âm thầm diễn ra trong giới trẻ? Buồn hơn, khi bên lề kỳ họp Quốc hội khóa XII, có đại biểu là một nhà khoa học khả kính lại hồn nhiên trả lời báo chí: ông không coi sinh hoạt tình dục trước hôn nhân là xấu, là “có vấn đề”!

Liệu có một cuộc “xâm lăng văn hóa” nào hay chính sự dễ dãi, đơn giản xa rời những chuẩn mực đạo đức, những giá trị truyền thống đã tạo ra một dòng chảy “tự diễn biến” về văn hóa của chúng ta? Phải chăng, trong “thế giới phẳng” với những vòng quay nghiệt ngã của cơ chế thị trường, chúng ta đã thiên về mảng “bánh mì” nhiều hơn là “hoa hồng” trong đời sống?

Cách đây khoảng 30 năm, trong bộ phim Thời đại sống của Liên Xô, khi một phóng viên hỏi một bé gái: “Lớn lên, em sẽ làm gì?” và nhận được câu trả lời rất trong sáng: “Lớn lên em sẽ sống!”. Một thế hệ sinh trưởng trong chiến tranh, được nuôi dưỡng trong thiếu thốn nhưng được giáo dục chu đáo, một thế hệ nghèo về vật chất nhưng từng nằm lòng những đoạn tự sự nổi tiếng “đời người chỉ sống có một lần...” của Pa-ven Coóc-sa-ghin, từng trăn trở như Hăm-lét “tồn tại hay không tồn tại”... đã biết sống và biết yêu.

Còn hôm nay, một lớp trẻ bội thực những buổi học thêm để vào đại học mà rất thiếu những buổi học làm người. Một lớp trẻ chìm đắm trong thế giới nhạc “não tình” với những ca từ “triết lý” khá “lạ lùng” về tình yêu. Ngay như một chương trình được gọi là “truyền hình thực tế” dành cho tuổi học trò thì tràn ngập trong chương trình ấy là dạy cho giới trẻ cách chơi, cách hưởng thụ hơn là cách sống.

Dạy lớp trẻ cách “yêu và sống”, chuyện tưởng đã xưa như trái đất mà vẫn chưa hề cũ!

Nguyễn Văn Minh