QĐND - Đến tháng 6-2012 này, Đoàn Kinh tế -Quốc phòng Sông Mã (Quân khu 2) tròn 10 năm thành lập, cũng là tròn 10 năm đơn vị gắn bó với tuyến biên giới miền Tây Bắc thuộc địa bàn hai tỉnh Sơn La và Điện Biên. Bắt đầu từ những đội quân đầu tiên lội suối trèo đèo hành quân bộ về đây; vừa xây dựng doanh trại, vừa kiện toàn tổ chức, vừa tham gia xây dựng địa bàn... đến nay đơn vị đã có những đóng góp to lớn trong sự nghiệp củng cố quốc phòng -an ninh, phát triển kinh tế -xã hội trên một địa bàn chiến lược quan trọng của Tổ quốc. Theo đó, Đoàn Kinh tế -Quốc phòng (KT-QP) Sông Mã cũng từng bước trưởng thành, vững mạnh toàn diện...

Đại tá Đoàn trưởng Chu Ngọc Khanh giới thiệu sơ đồ các dự án xóa đói giảm nghèo trong Khu KT -QP Sông Mã.

Đại tá -Kỹ sư Chu Ngọc Khanh, Đoàn trưởng Đoàn KT -QP Sông Mã cho biết:

- Đoàn KT -QP Sông Mã được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký quyết định thành lập ngày 14-6-2002, phụ trách 13 xã vùng cao biên giới thuộc 3 huyện: Sốp Cộp (tỉnh Sơn La), Điện Biên và Điện Biên Đông (tỉnh Điện Biên). Đây là vùng rừng núi hiểm trở, độ cao trung bình trên 800m, là nơi sinh sống của đồng bào thuộc 7 dân tộc anh em; chủ yếu là người Thái, Mông, Khơ-mú, Lào...

Nhiều năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các ngành, đời sống đồng bào các dân tộc ở đây đã được cải thiện; hệ thống điện -đường-trường-trạm... đã đến được nhiều xã. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý và văn hóa nên đây vẫn là vùng đặc biệt khó khăn, 100% xã trong Khu KT -QP Sông Mã đều thuộc diện chính sách 135 của Chính phủ, gần 40% hộ thuộc diện đói nghèo, đời sống chủ yếu dựa vào nương rẫy, nhiều xã đường ô tô chỉ đến được vào mùa khô...

Đây cũng là địa bàn hoạt động của tội phạm ma túy và các hoạt động gây rối trị an của các thế lực thù địch lợi dụng những khó khăn về kinh tế -xã hội nêu trên. Chính vì vậy, Bộ Quốc phòng và Quân khu 2 quyết định thành lập Đoàn KT -QP Sông Mã đứng chân trên địa bàn này. Từ đó đến nay, đơn vị luôn luôn được cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương hết sức tin tưởng và ủng hộ...

* Đề nghị đồng chí Đoàn trưởng nói rõ hơn về chức năng, nhiệm vụ của Đoàn KT -QP Sông Mã trong Khu KT -QP Sông Mã kể trên?

- Là một đơn vị quân đội thuộc LLVT Quân khu 2, nhiệm vụ chính trị của đơn vị là huấn luyện sẵn sàng chiến đấu cao, chủ động phòng, chống có hiệu quả với âm mưu phá hoại của các thế lực thù địch, thực sự là lực lượng nòng cốt trong thế trận quốc phòng toàn dân trên một hướng phòng thủ trọng yếu; Thực hiện tốt công tác dân vận, tham gia xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, giữ vững an ninh và an toàn xã hội trên địa bàn. Đồng thời tích cực tham gia thực hiện các dự án xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế -văn hóa -xã hội trong vùng dự án KT -QP Sông Mã. Đó là những nhiệm vụ chủ yếu của đơn vị.

* Và 10 năm qua, đơn vị đã đạt được những kết quả như thế nào trong thực hiện các nhiệm vụ trên đây, thưa đồng chí?

- Chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu không chỉ thể hiện qua kết quả kiểm tra của cấp trên và qua các kỳ hội thao, diễn tập... thường xuyên đạt tỷ lệ khá -giỏi cao, mà được biểu hiện sinh động nhất qua việc đơn vị đã chủ động xử lý tốt các tình huống tiềm ẩn trên địa bàn; tham mưu đúng, trúng, kịp thời cho địa phương đối phó hiệu quả với các “điểm nóng” không để bùng phát và lây lan; phối hợp các lực lượng chức năng phát hiện và ngăn chặn kịp thời những biểu hiện âm mưu phá hoại của các thế lực thù địch. Mười năm qua, đơn vị đã cử hàng ngàn lượt cán bộ, chiến sĩ đến các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới... làm công tác vận động quần chúng. 15 đội sản xuất của Đoàn là 15 đơn vị “cắm bản”, thực hiện “bốn cùng” với nhân dân nhằm kiên trì thực hiện mục tiêu “bốn tăng, bốn giảm”. Đến nay, trong toàn bộ 13 xã không còn bản “trắng” chi bộ đảng; các đoàn sản xuất đã tổ chức hàng chục lớp xóa mù chữ cho phụ nữ và vận động gần 1000 trẻ em bỏ học trở lại trường; phối hợp với các lực lượng chức năng quy hoạch ổn định 23 cụm dân cư, đặc biệt trong đó Đoàn Sông Mã đã xây dựng thành công một điểm dân cư mới là bản Na -ố ở xã Mường Nhà (huyện Điện Biên) với 60 hộ dân ổn định cuộc sống. Các công trình hạ tầng tiêu biểu do đơn vị xây dựng đang phát huy hiệu quả phục vụ dân sinh: Ngầm Nậm Ca giải quyết nạn “chia cắt” do mưa lớn ở trung tâm huyện Sốp Cộp, tuyến cấp điện Mường Và -Mường Lạn (huyện Sốp Cộp) đưa điện lưới quốc gia đến hơn 1.100 hộ gia đình, lắp đặt và vận hành 4 trạm thu -phát VTV và VOV phủ sóng hơn 300km2 dọc tuyến biên giới Tây Bắc, đập thủy lợi bản Ban (huyện Điện Biên) biến 300ha lúa trong vùng từ một vụ thành 2 vụ lúa nước mỗi năm v.v..

* “Bốn cùng, bốn giảm, bốn tăng” là những gì và cụ thể như thế nào, thưa đồng chí?

- “Bốn cùng” là: Cùng ăn, cùng ở, cùng làm việc và cùng nói tiếng dân tộc của đồng bào. “Bốn giảm” là: Giảm tệ nạn xã hội, giảm hoạt động tôn giáo trái phép, giảm di -dịch cư tự do và giảm tỷ lệ đói nghèo. “Bốn tăng” là: Tăng dân trí, tăng đời sống kinh tế -văn hóa, tăng chất lượng dân quân -tự vệ và quân dự bị động viên, tăng chất lượng hệ thống chính trị cơ sở. Đó là phương thức hoạt động và mục tiêu phấn đấu của Đoàn KT -QP Sông Mã suốt mười năm qua và đã đạt được những kết quả cụ thể trên từng mặt, tiêu biểu là vài con số và sự kiện như vừa nêu trên đây. Những đóng góp đó của đơn vị, cùng với các dự án khác của Nhà nước đã góp phần làm cho Khu KT -QP Sông Mã thay đổi rõ rệt, tạo điều kiện cho đồng bào các dân tộc vươn lên từng bước xóa đói, giảm nghèo; hình thành các cụm dân cư biên giới trong thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. Xin nêu thêm một ví dụ gần đây nhất: Trong vụ xúi giục lôi kéo đồng bào Mông tụ tập gây rối ở huyện Mường Nhé cuối năm 2010, tuyệt đối không có bà con 13 xã thuộc Khu KT -QP Sông Mã tham gia. Đây là một thành tích có ý nghĩa rất lớn, được địa phương và cấp trên đánh giá cao.

* Được biết, Đoàn Sông Mã không có các nhà máy, nông trường và biên chế đông đảo; không có lực lượng phương tiện cơ giới “hùng hậu”, không có nguồn vốn đầu tư dồi dào... như nhiều đơn vị KT -QP khác. Bằng cách nào đơn vị đạt được những kết quả to lớn như vậy?

- Đoàn KT -QP Sông Mã là đơn vị quân đội tham gia phát triển kinh tế -văn hóa -xã hội trên địa bàn để củng cố quốc phòng -an ninh vững mạnh, hoàn toàn không phải là một doanh nghiệp. “Hoạt động kinh tế” chủ yếu của đơn vị là phối hợp cùng các ngành chức năng tổ chức thực hiện tốt các dự án xóa đói giảm nghèo của Nhà nước thuộc Chương trình 135 và Nghị quyết 30a của Chính phủ. Các đoàn sản xuất trực tiếp chỉ đạo các đội sản xuất “cắm bản” ở cơ sở, “bốn cùng” với nhân dân để tư vấn, hướng dẫn bà con sử dụng đồng vốn xóa đói giảm nghèo có hiệu quả. Ngoài ra, các đơn vị có thể trích quỹ tăng gia hoặc vay vốn cấp trên để làm các “mô hình trình diễn” về chăn nuôi, trồng trọt, dịch vụ... Đây là hình thức “cầm tay, chỉ việc, cùng làm” để bà con làm theo và sau đó tự thực hành. Nhiều mô hình của các đội sản xuất đã phát huy hiệu quả tốt và đang được nhân rộng ra nhiều xã -bản như: Nuôi gà và trồng đậu hàng hóa ở Đoàn 825, nuôi cá giống và bò sinh sản “xoay vòng” ở Đoàn 19; trồng ngô lai và lúa nước ở Đoàn 46 v.v.. Với trình độ dân trí và điều kiện thực tế ở địa bàn thì “mô hình trình diễn” là cách làm phù hợp và hiệu quả nhất.

* Thưa đồng chí, đây cũng là những kinh nghiệm cho phong trào “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới” trong thời gian tới của đơn vị?

- Đầu tháng 2-2012 vừa rồi, toàn Đoàn đã phát động phong trào thi đua “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”, hưởng ứng phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” do Thủ tướng Chính phủ đề xướng. Những hoạt động tham gia phát triển kinh tế -văn hóa -xã hội trên địa bàn của đơn vị trong 10 năm qua cũng chính là những hoạt động thiết thực tham gia xây dựng nông thôn mới, thực hiện chức năng “Đội quân công tác” của quân đội ta. Từ nay, hoạt động này được “nâng cấp” cao hơn, trở thành phong trào của toàn Đảng, toàn dân, có các tiêu chí cụ thể do Chính phủ đề ra. Vì vậy, các đơn vị phải bàn bạc, thống nhất với lãnh đạo và các ngành chức năng địa phương về những công việc cụ thể và bước đi thích hợp để thực hiện đạt hiệu quả cao nhất. Căn cứ các tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và điều kiện của địa phương và đơn vị, vừa qua Đoàn chúng tôi xác định 5 nội dung “chung sức” là: Tham gia xây dựng một số công trình hạ tầng phục vụ dân sinh; tham gia thực hiện chuyển dịch cơ cấu, chuyển giao kỹ thuật, thiết thực góp phần xóa đói giảm nghèo trên địa bàn; tham gia có hiệu quả công tác giáo dục, y tế, chính sách xã hội và vận động xây dựng đời sống văn hóa mới; tham gia củng cố cơ sở chính trị địa phương vững mạnh và tham gia đấu tranh phòng, chống các tệ nạn xã hội, giữ vững an ninh chính trị và an toàn xã hội trên địa bàn.

Với những kinh nghiệm qua 10 năm “bốn cùng” với đồng bào Tây Bắc, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng ủy -Bộ tư lệnh Quân khu 2, được sự ủng hộ giúp đỡ của cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương, nhất định Đoàn KT -QP Sông Mã sẽ đạt được những kết quả cao hơn nữa trong phong trào “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”.

* Xin cảm ơn đồng chí và chúc đơn vị tiếp tục phát huy tốt vai trò lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp phát triển kinh tế -xã hội, củng cố quốc phòng -an ninh trên một địa bàn chiến lược miền Tây Bắc của Tổ quốc!

Trần Ngọc Yến (thực hiện)