Gioóc Ten-nét, cựu Giám đốc CIA.

Sự thật chỉ được phơi bày sau khi Ủy ban điều tra về các vụ khủng bố đẫm máu ngày 11-9-2001 cho công bố chi tiết bản báo cáo về kết quả điều tra của mình. Theo đó, kế hoạch và chiến dịch bắt giữ Bin La-đen (khi đó đang trú ẩn tại Kan-đa-ga, Áp-ga-ni-xtan) đã được CIA tiến hành tổng duyệt vào năm 1998. Tuy nhiên, đến phút chót, Giám đốc CIA lúc đó là Gioóc Ten-nét lại quyết định cho dừng phi vụ này.

Theo bản báo cáo trên, chưa có bất cứ kế hoạch nào trước sự kiện ngày 11-9 được tiến hành phân tích kỹ lưỡng và chuẩn bị tỉ mỉ như kế hoạch bắt giữ Bin La-đen. Ban lãnh đạo CIA đã cân nhắc các hình thức khuyến khích và các giải thưởng có thể được trao khi thực hiện thành công chiến dịch. Tất cả các quan chức cao cấp có quyền tiếp cận tài liệu này đều có chung quan điểm rằng, đây là chiến dịch hết sức nguy hiểm khi bắt tay vào thực hiện. Khi đó, trên báo chí đã xuất hiện một số thông tin nhất định về chiến dịch bắt giữ Bin La-đen. Kế hoạch được Ri-chát Klắc-Trưởng phân ban chống khủng bố của CIA-tiết lộ trong cuốn sách của mình và nhà báo Stíp Kôn đăng tải trên tờ Bưu điện Oa-sinh-tơn. Tuy nhiên, chi tiết của chiến dịch chỉ được tiết lộ sau khi công bố bản báo cáo của Ủy ban điều tra khủng bố ngày 11-9. Trong bản báo cáo này có nêu cụ thể về tiến độ thực hiện công việc cũng như các toan tính của Nhà trắng, CIA và Lầu Năm góc. Theo đó, CIA bắt đầu có thái độ nghiêm túc đối với chiến dịch sau khi nhận được các thông tin về “lãnh địa” của Bin La-đen ở Áp-ga-ni-xtan, trong đó có các thông tin do những người đứng đầu các bộ lạc ở địa phương cung cấp. “Lãnh địa” của Bin La-đen được gọi là Ta-nắc Pham, bao gồm gần 80 gian phòng bằng bê tông nguyên khối và gạch nung xỉ, nằm trên đường đến sân bay Kan-đa-ga, bao quanh là bức tường dày hơn 10 fut (tương đương hơn 3m).

Thời báo Niu Y-oóc cho biết, kế hoạch bắt giữ Bin La-đen được CIA lập dựa vào những bức ảnh từ vệ tinh gửi về và những thông tin tình báo thu thập được. Vai trò chính trong chiến dịch này do các điệp viên CIA người Áp-ga-ni-xtan đảm nhiệm. Chính các điệp viên này phải thực hiện công việc nguy hiểm nhất là bắt giữ Bin La-đen và giao nộp cho người Mỹ. Theo kế hoạch, một nhóm các điệp viên CIA người Áp-ga-ni-xtan sẽ ngay lập tức tiêu diệt lính gác bên ngoài cửa dẫn vào hầm trú ẩn của Bin La-đen, sau đó nhóm này sẽ thâm nhập vào bên trong phòng ngủ và bắt giữ trùm khủng bố, sau đó chuyển y đến địa điểm phía sau Kan-đa-ga cho những người đứng đầu các bộ lạc địa phương để chuyển giao cho đại diện của CIA. Cuối cùng CIA sẽ chuyển tên trùm khủng bố này đến Niu Y-oóc hoặc một thủ đô nào đó của các nước Ả rập.

Những tài liệu CIA gửi đến Nhà trắng cũng đưa ra các phương án khác trong việc bắt giữ Bin La-đen, trong đó có cả các hoạt động phá hủy “các lợi ích của Bin La-đen” ở Kan-đa-ga và ở Xu-đăng, đồng thời cũng tính đến phương án tấn công bằng tên lửa.

Sau khi làm việc với trưởng các bộ lạc địa phương ở Áp-ga-ni-xtan, CIA đã soạn thảo ra các phương án của kế hoạch và tiến hành tập trận vào mùa thu năm 1997, đồng thời chờ phê chuẩn của Nhà trắng vào đầu năm 1998.

Cuối tháng 5-1998, CIA tiếp tục tiến hành diễn tập cùng với FBI. Sau đó hai bên cùng đi đến quyết định tiến hành chiến dịch vào ngày 23-6-1998 và muộn nhất là ngày 23-7-1998, Bin La-đen phải được đưa ra khỏi Áp-ga-ni-xtan.

Mặc dù đã xác định rõ ràng những mục đích cần phải đạt được, đã trải qua nhiều lần tập dượt nhưng những tính toán có thể nói là sai lầm của những người phụ trách chiến dịch đã làm hỏng tất cả. Đến ngày 29-5, người phụ trách “vấn đề Bin La-đen” của CIA đã thông báo cho các điệp viên ngừng điệp vụ này vì “rủi ro đối với dân thường là rất lớn”. Nguyên nhân có lẽ là do họ nhận được quá nhiều thông tin phản hồi có liên quan đến các hiểm họa mà những người trực tiếp tham gia chiến dịch có thể sẽ phải gánh chịu. Đáng lo ngại hơn là sau đó chân tay của Bin La-đen có thể sẽ có các hành động đáp trả như bắt cóc công dân Mỹ ở Kan-đa-ga. Đây chính là điều khiến Nhà trắng lo lắng hơn cả. Chính vì vậy, dưới nhiều áp lực khác nhau, Giám đốc CIA Ten-nét đã đưa ra quyết định phải hủy bỏ chiến dịch “nguy hiểm” này, và lập tức Nhà trắng đồng ý với đề nghị đó. Nếu như kế hoạch này được thực hiện hiệu quả thì có lẽ người Mỹ đã không phải gánh chịu những tổn thất nặng nề do các vụ khủng bố kinh hoàng ngày 11-9-2001 để lại.

Đức Hà