LTS: Sau khi nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng số tháng 6-2006 đăng bài “Trên chiếc Li-2 số 203 chở Bác Hồ vào sân bay Đồng Hới” của đồng chí Lại Văn Ly, chúng tôi đã nhận được thư của đồng chí Đặng Đình Ninh, trung tá không quân, đã nghỉ hưu, là người đã được nêu trong bài báo. Để có thêm thông tin chính xác về chuyến bay lịch sử này, chúng tôi xin trích đăng thư của đồng chí Đặng Đình Ninh.

Trước hết, xin đề nghị viết rõ là chiếc máy bay Li-2. Li-2 có tên chung là Đa-cô-ta vì sản xuất dựa theo mẫu Đa-cô-ta của Mỹ thì chưa hẳn đã là đúng. Li là chữ đầu tên của công trình sư Li-u-nốp, người Nga, đã thiết kế máy bay này, sau khi máy bay đã sản xuất được mấy năm thì ông ta chạy sang định cư ở Mỹ và đã bán thiết kế cho Mỹ. Vì thế, Li-2 và Đa-cô-ta có hình dáng, kích thước và kết cấu giống nhau. Tuy thế, cũng có điểm khác nhau cơ bản: Li-2 được lắp động cơ của Liên Xô, có 9 xi lanh, công suất 1050 mã lực còn Đa-cô-ta lắp động cơ của Mỹ, 14 xi lanh, công suất 1.400 mã lực.

Một số thông tin đồng chí Thế Kỷ cung cấp cũng chưa chính xác, tôi xin nói rõ:

Đồng chí Thế kỷ viết: “Đi theo Bác từ Vinh có đồng chí Nguyễn Chí Thanh, đồng chí Hoàng Văn Diệm”: Ở thời điểm ấy, đồng chí Nguyễn Chí Thanh đã ở Quảng Bình. Chuyến bay ấy cũng không có đồng chí Diệm. “Trước khi hạ cánh xuống sân bay Đồng Hới, máy bay lượn hai vòng trên bầu trời”: Sự thật là máy bay chỉ lượn một vòng. “Lúc rời khỏi Đồng Hới, Bác bảo cho máy bay quay lại một vòng hướng về phương Nam...”: Đoạn này hoàn toàn là hư cấu. “Cả ngày và đêm hôm ấy (16-6-1957), Bác bảo đem bia, rượu cho tổ lái dùng”: Không có chuyện ấy.

Tháng 7-2004, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng Quảng Bình, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh có mời một đoàn đại biểu Quân chủng Không quân vào thăm lại chiến trường xưa. Nhiều nhân chứng không còn nữa. Sáng 18-9-2004, chúng tôi vào thăm lại sân bay Đồng Hới. Đứng gần đài chỉ huy nhỏ bé còn sót lại sau chiến tranh, tôi đã nhận ra được đúng chỗ Bác Hồ đã ngồi nói chuyện, muốn tìm gặp một cán bộ phụ trách sân bay để đề nghị dựng lên ở đấy một tấm bia mang dòng chữ: “Chính nơi đây, 5 giờ sáng ngày 17-6-1957 Bác Hồ đã ngồi trên vạt cỏ nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ sân bay Đồng Hới” nhưng tôi không gặp được ai.

Các nhân viên tổ lái chuyến bay ấy ai còn ai mất? Tôi xin thưa: Anh Đặng Tính, Cục trưởng Cục Không quân, khi đi làm Chính ủy đoàn 559 đã hy sinh trong chuyến tháp tùng Quốc vương Xi-ha-núc trên đường 559. Bốn nhân viên người Trung Quốc đã về nước tháng 2-1958, từ ngày ấy chúng tôi không có liên lạc nữa. Ba nhân viên Việt Nam là Ngô Địch Thanh, Trần Tê và tôi đang nghỉ hưu với gia đình ở phường Ngọc Lâm, quận Long Biên, Hà Nội. Cả ba người đều sinh năm 1930. Phiên dịch tiếng Trung Nguyễn Thế Tài, năm 1960 chuyển ngành về nhà máy dệt Nam Định.