QĐND - Ngày ấy trên vùng đất Trị Thiên đầy đạn bom và máu lửa, chàng sinh viên năm thứ 4 Trường Đại học Hàng hải Nguyễn Văn Hòa gác bút nghiên cầm súng ra mặt trận. Những suy tư của anh giữa chiến trường Quảng Trị đã được anh ghi lại. Đó là tâm tình về quê hương, đồng đội và đặc biệt với người bạn gái Tiếu Lan nơi hậu phương (trong nhật ký anh gọi là T, T. Lan)…

20-5-1972

Thế là từ nay tôi đã là một anh Giải phóng quân. T ơi, chẳng hiểu em của anh những ngày này sẽ sống ra sao? Lo lắng cho anh nhiều lắm phải không. Thôi nhé em ở lại đừng buồn, đừng phải suy nghĩ lo lắng nhiều cho anh nữa. Anh ra đi có đồng đội. Ra đi có thể hy sinh nhưng đó là vì đất nước, vì dân, vì hạnh phúc của non sông, của gia đình và của riêng chúng ta nữa em ạ.

Được biên chế làm chiến sĩ thông tin Tiểu đoàn 18, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308, vài ba ngày lại phải học thuộc hàng trăm mật mã, Nguyễn Văn Hòa vẫn luôn bám sát đội hình hành quân của đơn vị tiến về phương Nam.

CCB Nguyễn Xuân Hòa.

26-5-1972

Sau mỗi cuộc hành quân là tôi lại càng tiến sâu dần vào tuyến lửa. Đêm qua thành phố Vinh, tôi đã thấy được cảnh tan hoang của nó sau những trận ném bom của máy bay Mỹ. Những hố bom la liệt hai bên đường đã để lại trong tôi bao suy nghĩ. Tôi tự hỏi mình đã làm gì để bớt những hố bom ấy, bớt cảnh tang thương cho đồng bào... Đêm về khuya chúng tôi vẫn hành quân. Hai bên đường là những làng xóm yên lặng. Trong đêm chỉ có chúng tôi-những người lính Giải phóng quân đang hướng theo phía Nam – nơi đồng bào ta đã mấy mươi năm chưa có khi nào yên giấc mà tiến.

30-5-1972

Hôm nay tôi đã nằm trên đất Quảng Bình (huyện Bố Trạch). Càng làm tôi thấy rõ sự ác liệt của chiến tranh phá hoại bằng máy bay của đế quốc Mỹ. Suốt ngày đêm máy bay lượn rú trên đầu, cả những trận pháo kích ác liệt nữa. Mới đặt chân tới nơi đây, chúng tôi đã đi qua bãi pháo kích, những hố bom sâu khoảng 0,8m  cách nhau chừng 1m tròn như những chiếc nia la liệt trên mặt đất. Nhìn đấy mới thấy đồng bào Khu 4 đã phải chịu đựng bao nhiêu, chúng tôi càng thấy trách nhiệm của mình-những người lính trực tiếp cầm súng đánh Mỹ.

28-6-1972

Vượt qua sông Ba Lòng, con sông nước trong xanh trông đẹp quá mà nước chảy dữ lại sâu đến thắt lưng, tôi phải gắng hết sức mới vượt qua được an toàn. Trời mưa to nhưng đơn vị vẫn cứ đi, chưa kịp vượt qua bãi trống thì cả đơn vị lại bị máy bay địch đánh trúng đầu đội hình. Rất may là tôi còn cách xa khu bom rơi khoảng 100m. Thật là một lần thử lửa ghê gớm.

29-6-1972

Một sự bất ngờ, tôi được bổ sung vào đơn vị thông tin, phân khoa vô tuyến. Chắc chắn sẽ có những khó khăn mới với tôi về ngành nghề. Tôi phải có những quyết tâm mới cao hơn. Tôi tin rằng với sự nỗ lực của bản thân cộng với sự hỗ trợ tận tình của những đồng chí cũ tôi sẽ hoàn thành nhiệm vụ.

Một trang nhật ký của chiến sĩ thông tin Nguyễn Xuân Hòa. Ảnh: Thanh Tuấn

2-8-1972

Vẫn tiếp tục những ngày sống dưới đồng bằng, hôm nay SCH dịch chuyển nơi ở, chúng tôi đi đào hầm trước. Hôm qua vừa “húc” một mình một hầm mệt quá mà hôm nay vẫn hăng. Mặc dù bụi, mệt, đói, khát nước nhưng vẫn cứ đào bằng xong mới nghỉ. Pháo địch bắn mỗi lúc một nhiều, vừa đào vừa chúi. Chiếc hố sâu 1m mà 4 người chúng tôi cứ nằm gí trong đó tránh những quả pháo nổ ầm trời. Pháo dứt lại tiếp tục đào.

19-8-1972

Ngày cuối cùng sống trong thị xã Quảng Trị cũng là ngày ác liệt nhất. Pháo địch bắn suốt ngày, suốt đêm. Chúng tôi ngồi trong hầm cũng không an tâm vì những quả pháo với tiếng nổ “êm tai”. Trong chiếc hầm không lấy gì làm chắc chắn lắm, 5 chúng tôi ngồi đó, Hòa và Luyến bị thương vì mảnh pháo bắn vào. Rất may là những mảnh nhỏ nên vết thương nhẹ.

24-8-1972

Một đêm chầu chực không được nằm, không được ngủ, mệt quá. Tình hình thật là căng thẳng. SCH đặt cách địch khoảng 250m, đào hầm không dám làm mạnh nữa. Ngày nào cũng vậy, pháo địch, cối tay, pháo trên tăng, đạn thẳng… chúng tôi ù tai vì tiếng súng, ngạt thở vì khói đạn.

Một ngày lịch sử trong đời bộ đội. Là người chịu trách nhiệm đảm bảo giao thông liên lạc thông suốt mà hôm nay tôi đã phải kìm súng, lựu đạn tự vệ. Nhìn thấy thằng địch chỉ cách chừng 40m tôi muốn bắn nhưng vì giữ bí mật tôi đành giữ yên khẩu súng trong tay, nín thở chờ cho nó đến gần hơn nhưng cuối cùng nó lại đi chếch sang hướng khác.

Giữa sự sống và cái chết Nguyễn Văn Hòa vẫn hướng về hậu phương, nơi ấy có cô bạn gái Tiếu Lan của anh. Tình yêu đó có lúc trăn trở, có những ngậm ngùi khôn nguôi…

14-7-1972

Em yêu của anh ơi! Một mùa hè mới sắp tới. Một mùa hè hoàn toàn khác hẳn với những năm xưa. Ngày còn là sinh viên thì hè là những ngày vui vẻ nhất của chúng mình. Giờ đây là người lính không được hưởng tiếng ve kêu, hưởng màu đỏ của những cánh phượng nữa mà mùa hè này anh lại đang nghe những tiếng pháo, tiếng bom. Những ngày này chắc em lại càng mong tin tức của anh lắm phải không. Sẽ còn nhiều mùa hè như vậy nữa em ạ!

15-8-1972

Trong những ngày ác liệt này, anh vẫn nhớ và nhớ tới em nhiều lắm. Dù khói đạn có che lấp bầu trời, bom pháo có thể lật hết đất của Quảng Trị thì anh cũng vẫn nhớ tới em. Hai đêm nay anh không yên giấc vì cứ ho suốt. Nằm trong chiếc hầm mắt cứ mở trừng trừng trong đêm. Nghĩ tới quê hương anh nhớ em vô cùng. Đã mấy tháng xa em anh chỉ được gặp em trong giấc mộng mà thôi. Khi tỉnh dậy chiến trường miền Nam lại hiện ra trước mặt.

29-8-1972

Hơn một tháng liên tục làm nhiệm vụ đảm bảo mạch máu liên lạc, bị thương nhẹ hôm nay tôi mới được về hậu cứ của đơn vị nghỉ ngơi. Ở cái chiến trường này thì không biết đâu là nơi an toàn, đâu là nơi đảm bảo chắc chắn tính mạng cả. Ở đâu cũng có bom đạn nhưng dù sao gọi là hậu cứ thì cũng tạm yên ổn so với tiền phương. Tôi luôn mong cho chóng khỏe và khỏi bệnh để rồi đây lại tiếp tục làm nhiệm vụ. Nơi tiền phương anh em, đồng đội của tôi vẫn chiến đấu. Được nghỉ tôi cũng cố gắng học cho thuộc mật mã mới để khi nào khỏi bệnh sẽ bắt tay vào làm việc được ngay, trở lại vị trí chiến đấu của mình.

22-9-1972

Thế là anh sống trong chiến trường miền Nam đã gần 5 tháng rồi, không biết sẽ còn sống ở trong này bao lâu nữa. Mấy tháng nay bặt vô tin tức của gia đình, quê hương và của cả em nữa. Lúc nào anh cũng mong đến ngày đoàn tụ của chúng mình. Không biết ngày ấy có được thành sự thật với chúng mình không em nhỉ? Nhưng anh tin rằng chua xót và đắng cay sẽ không đến với chúng mình đâu. Hạnh phúc và tốt lành sẽ thuộc về những người yêu thương chân chính!

Tình yêu và niềm lạc quan cách mạng ấy đã giúp Nguyễn Xuân Hòa đi qua cuộc chiến, trở về bình an bên gia đình và người thân. Anh chuyển sang học ngành Tài chính - Ngân hàng,  lấy Tiếu Lan làm vợ, có một gia đình hạnh phúc với người con gái mình yêu thương. Đến nay, khi rời vị trí Giám đốc Kho bạc tỉnh Bắc Ninh về nghỉ hưu, CCB Nguyễn Xuân Hòa vẫn tham gia các công tác xã hội. Ông tâm sự: “Đã 40 năm trôi qua, chúng tôi, những chiến sĩ Quảng Trị dù ở nơi đâu vẫn tìm đến với nhau, tri ân đồng đội đã khuất và bảo nhau cùng nuôi dạy con cháu sống, học tập thật xứng đáng với sự hy sinh của cha anh”.

 Bích Trang