Kỳ 3: Mạch nguồn ngàn năm chảy mãi

QĐND Online - Không chỉ có bé Hồ Song Tất Minh, Nguyễn Ngọc Trường Xuân mà mỗi em bé sinh ra và lớn lên ở Trường Sa đều là biểu tượng sống động nhất cho mạch nguồn ngàn năm chảy mãi của người Việt Nam trên quần đảo kiêu hùng giữa biển Đông. Sự tiếp nối ấy thể hiện ở mơ ước trở thành bộ đội hải quân của Nguyễn Ching Sy, trở thành cô giáo của Phan Thị Thu Quyền….

Chú hải quân “nhí”

Trong những ngày ở Trường Sa, tôi đã dành nhiều thời gian tìm hiểu về đời sống của các gia đình trên đảo. Trong những lần đi ấy, tôi thường bắt gặp hình ảnh các em nhỏ chơi đùa dưới tán cây bàng vuông, tra, phong ba. Tiếng cười trong trẻo của các em thơ trên đảo đã làm dịu đi phần nào cái nắng gay gắt nơi đảo xa, làm vơi đi bao vất vả, nhọc nhằn của quân và dân trên đảo.

Tôi ngồi trò chuyện với bé Nguyễn Thị My Sen, 9 tuổi, học sinh lớp 3, Trường Tiểu học thị trấn Trường Sa. So với bạn bè cùng lứa thì Sen lớn vượt lên hẳn. Là con gái đầu lòng của vợ chồng anh Nguyễn Xuân Yên và chị Trần Thị Hoa, Sen tỏ ra khá hòa đồng và bạo dạn hơn các bạn rất nhiều.

Những mầm non ở Song Tử Tây với niềm vui sau giờ học

Đang trò chuyện, Sen với một cành tra, hái một chiếc lá non đưa cho tôi, rồi bảo: “Chú ăn không, ngon lắm!”. Để tôi tin là có thể ăn được, Sen bỏ một lá non vào miệng nhai ngon lành. Tôi cũng đưa chiếc lá vào miệng! Cảm nhận đầu tiên là độ giòn, rồi đến vị chan chát. Chưa kịp hỏi lá tra thường dùng làm gì thì Sen đã nhanh miệng nói cho tôi biết: “Cây tra ngoài phủ bóng mát cho các cháu chơi, lá tra non còn được bố mẹ và các chú bộ đội trên đảo dùng để cuốn thịt, cuốn cá ăn. Ngon lắm! Hôm nào chú vào nhà cháu chơi, cháu nói bố làm cho chú ăn”.

Rồi My Sen “bật mí” cho tôi biết, tên cháu là Sen (phiên âm sang tiếng Anh, sand có nghĩa là cát. Cháu có một em trai tên là Nguyễn Ching Sy, phiên âm sang tiếng Anh là sea, có nghĩa là biển). My nói: “Bố mẹ cháu mong muốn cháu lớn lên sẽ dịu dàng và mềm mại như bờ cát trắng, còn em trai sẽ mạnh mẽ và kiêu hùng như biển khơi”.

Tôi quay sang trò chuyện với Nguyễn Ching Sy. Là em út trong nhà, kém chị Sen 3 tuổi nhưng Sy khá hiếu động. Cứ sau mỗi buổi đi học về Sy lại ra chơi với các chú bộ đội trên đảo, bắt các chú dạy cách chào, cách đi điều lệnh… Bởi vậy, Sy được các chú bộ đội cưng chiều và rất mực yêu thương. Có lẽ, tình yêu biển, yêu màu xanh áo lính đã sớm ngấm sâu vào tâm hồn bé Sy. Bởi thế, cứ khi nào đảo có khách đến thăm là Sy lại đòi mẹ cho diện bộ quân phục hải quân “nhí” ra đón khách. Tôi bảo Sy: Cháu được các chú hải quân dạy cho cách chào, đi điều lệnh, vậy cháu thử làm động tác chào chú xem nào? Ngay lập tức Sy tự hô khẩu lệnh, hai chân đứng nghiêm, mắt nhìn thẳng về phía trước, đưa tay lên chào như một người chiến sĩ! Tôi hỏi Ching Sy: Sau này Sy lớn lên, cháu muốn làm gì? Cậu bé trả lời ngay tức thì: “Sau này cháu lớn, cháu sẽ học thật giỏi để trở thành bộ đội hải quân, được ôm súng, canh giữ biển đảo quê hương”.

“Cô giáo nhỏ” trên đảo Song Tử Tây

Khác với Nguyễn Ching Sy ở thị trấn Trường Sa lớn, Phan Thị Thu Quyền ở xã đảo Song Tử Tây lại mơ ước sau này lớn lên sẽ trở thành cô giáo. Bởi vậy, ngay từ bây giờ, tuy mới 11 tuổi, học lớp 5 ở Trường Tiểu học Song Tử Tây nhưng Thu Quyền đã thử tập làm…cô giáo nhỏ cho các em trên đảo.

Tôi gặp Thu Quyền vào buổi chiều tà trên đường bao quanh đảo. Quyền ngồi giữa, chăm chú hướng dẫn các em trong làng tập đọc. Cứ khoảng 15 phút, em lại đưa mắt nhìn ra phía biển. Tôi lại gần, lân la hỏi chuyện mới biết, Quyền cùng các em nhỏ trong làng đang đợi bố đi biển về. Tranh thủ lúc chờ đợi, Quyền thường bảo các em đem theo sách để Quyền dạy thêm.

Bên góc trường Tiểu học ở xã đảo Song Tử Tây

Vậy là chẳng biết từ bao giờ, ngoài thầy cô giáo dạy trên lớp hằng ngày, các em nhỏ trên đảo còn có một “cô giáo nhỏ” Thu Quyền. Tâm sự với tôi, Quyền nói: “Em rất thích làm cô giáo, sau này em sẽ cố gắng học thật giỏi để thực hiện giấc mơ của mình. Hiện giờ trên đảo, em là chị cả nên thường sau mỗi buổi học về, em lại sang các gia đình hướng dẫn các em học bài”. Mách nhỏ với tôi, em Nguyễn Quang Vinh, học sinh lớp 3 nói: “Chị Quyền giỏi lắm! Chị dạy chúng em tất cả, từ tập đọc, làm toán đến cả tiếng Anh. Cứ hễ cái gì khó là chúng em lại sang hỏi chị Quyền. Chúng em xem chị Quyền như cô giáo nhỏ trong làng”.

Chung tay chăm lo mầm non trên đảo

Để chăm lo, ươm mầm cho ước mơ của bé Nguyễn Ching Sy, bé Phan Thị Thu Quyền và rất nhiều mầm non khác trên đảo, thời gian qua, quân, dân các xã đảo Song Tử Tây, Sinh Tồn và Trường Sa lớn đã dành hết tất cả những gì có thể để chăm lo toàn diện cho các em.

Chúng tôi đã đến thăm gia đình anh Nguyễn Xuân Quang ở xã đảo Song Tử Tây. Anh cùng vợ, chị Huỳnh Thị Thanh Thương, đã có hai con Nguyễn Quang Vinh (9 tuổi) và Nguyễn Huỳnh Thanh Vy (15 tháng tuổi). Từ lâu nay, họ đã coi Song Tử Tây là quê hương thứ hai của mình. Tâm sự với chúng tôi về chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng các cháu nhỏ  trên đảo, chị Thương cho biết: “Từ khi tôi mang thai, vào bờ sinh đến khi mẹ tròn con vuông ra lại đảo, mẹ con tôi luôn được sự quan tâm đặc biệt của quân, dân trên đảo. Nay cháu Thanh Vy đã 15 tháng tuổi nhưng không lúc nào trong nhà là không có sữa hộp để bồi bổ cho cháu. Ngoài ra, hôm nào các chú trên đảo đánh được con cá tươi, hay làm thịt lợn, cháu đều được chỉ huy đảo quan tâm cho những phần ngon nhất”.

Các em nhỏ vui đùa dưới tán lá cây phong ba ở xã đảo Sinh Tồn

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, tất cả các cháu trên đảo đều được hỗ trợ miễn phí sách, bút, học phí đến trường. Là người trực tiếp đứng lớp dạy học cho các em nhỏ ở xã đảo Sinh Tồn, thầy Mai Thành Tiến vừa dẫn tôi đi thăm cơ sở vật chất của nhà trường, vừa cho tôi biết: “Được sự quan tâm của chính quyền các cấp trong tỉnh Khánh Hòa và nhân dân cả nước, hệ thống trường lớp và dụng cụ, tài liệu phục vụ học tập cho các em hầu như không thiếu thứ gì. Bản thân các thầy, cô cố gắng hết mình để truyền dạy cho các em kiến thức”.

Tuy nhiên, thầy Tiến cũng tâm sự: “Hiện việc dạy ngoại ngữ và vi tính cho các cháu rất hạn chế. Chúng tôi đã cố gắng hết mức có thể nhưng giá như có thầy chuyên ngoại ngữ và có thêm máy tính phục vụ việc học của các cháu chắc sẽ tốt hơn rất nhiều, tạo tiền đề để các cháu khi vào đất liền học sẽ theo kịp được bạn bè cùng lớp”.

Trao đổi với chúng tôi xoay quanh việc chăm lo toàn diện cho sự phát triển của các mầm non trên đảo Trường Sa lớn, anh Đinh Văn Hải, Chủ tịch UBND thị trấn Trường Sa cho biết: “Lãnh đạo thị trấn luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi về cả vật chất lẫn tinh thần để các cháu phát triển. Tuy nhiên, nơi đảo xa các cháu vẫn còn những thiệt thòi nhất định so với các em nhỏ trong đất liền, từ việc vui chơi giải trí đến việc học tập, ăn ở sinh hoạt. Chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của các cấp, các ngành trên cả nước, chung sức cùng chăm lo cho các em nhỏ trên quần đảo thiêng liêng này”.

Ghi chép của Duy Thành

Mầm non ở Trường Sa (kỳ 2)

Mầm non ở Trường Sa (kỳ 1)