LTS: “Đạo pháp trong lòng dân tộc, đất nước lâm nguy sẵn sàng cởi áo cà sa mặc chiến bào” - lời Tam Thánh tổ Thiền phái Trúc Lâm từ cách đây 700 năm vẫn còn ý nghĩa trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Trong chuyến tìm hiểu về công tác phổ biến kiến thức QP-AN cho chức sắc, chức việc tôn giáo trên dải đất miền Trung, nhóm phóng viên Báo Quân đội nhân dân nhận thấy lời răn dạy ấy không chỉ là truyền thống tốt đẹp mà còn là tâm nguyện và ý chí của các vị chức sắc, chức việc, cũng như của bà con giáo dân.

Bài 1: Bổn phận của người dân yêu nước

Không phải là vấn đề nhạy cảm

Nói đến việc giáo dục, phổ biến kiến thức QP-AN cho chức sắc, chức việc tôn giáo, có ý kiến cho rằng đây là vấn đề nhạy cảm. Chúng tôi được biết, trên địa bàn Quân khu 4, nhiều xứ đạo, họ đạo đã trở thành điểm sáng trong phong trào xây dựng làng văn hóa, gia đình văn hóa, nhiều địa phương có đảng viên là người công giáo, đặc biệt nhiều xã có đông giáo dân được Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân và danh hiệu Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới, trở thành điển hình của cả nước như: Xã Gia Phổ, huyện Hương Khê; xã Quang Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh... Trong thành tích chung của các địa phương trên, có kết quả thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng - an ninh, mà với vị trí, vai trò là những người chủ trì, điều hành hoạt động tôn giáo ở cơ sở, các chức sắc, chức việc tôn giáo đã góp phần tuyên truyền, vận động bà con giáo dân thực hiện. Bởi thế, bồi dưỡng, phổ biến kiến thức QP-AN cho chức sắc, chức việc tôn giáo để họ làm tốt hơn việc đời, việc đạo là nhu cầu khách quan, việc làm cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội, củng cố QP-AN, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Các vị sư thầy giới thiệu khách tham quan Học viện Phật giáo Việt Nam tại Huế. Ảnh: Hoài Vinh.

Về Hà Tĩnh, chúng tôi khá bất ngờ khi gặp lại Linh mục Nguyễn Văn Lợi, từng là chiến sĩ thuộc Sư đoàn 324. Khi tại ngũ, chiến sĩ Nguyễn Văn Lợi có thành tích xuất sắc trong huấn luyện, công tác, từng được các nhà báo hỏi chuyện, viết bài biểu dương. Năm 1999, hoàn thành nghĩa vụ quân sự, Nguyễn Văn Lợi thi đỗ vào Đại Chủng viện, tốt nghiệp trở thành linh mục. Linh mục Nguyễn Văn Lợi tâm sự: “Từng là chiến sĩ quân đội nên khi tham gia lớp bồi dưỡng kiến thức QP-AN, tôi càng thấy rõ hơn việc trang bị tri thức, hiểu biết về nhiệm vụ QP-AN cho toàn dân là hết sức cần thiết. Đặc biệt, đối với các vị linh mục, tu sĩ, chức sắc, chức việc tôn giáo rất cần những tri thức cơ bản về QP-AN, về luật pháp để hướng dẫn tín đồ, giáo dân thực hành đạo pháp, thực hiện sống tốt đời đẹp đạo”.

Cố đô Huế trong cơn mưa tháng Sáu nhẹ nhàng, những con đường nhỏ êm đềm, vòng quanh Đại Nội nhắc chúng tôi về những năm tháng học sinh, sinh viên và phật tử Huế xuống đường tranh đấu đòi thống nhất hai miền Nam Bắc, đòi hòa bình cho Việt Nam. Rất nhiều ngôi chùa ở Huế thâm nghiêm và trầm mặc, từng là nơi nuôi giấu cán bộ cách mạng, cất giữ vũ khí hay điểm tập kết, trú quân của các đơn vị Quân giải phóng... Thượng tọa Thích Nguyên Thành, Phó viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP Huế tâm sự: “Lòng yêu nước luôn thường trực trong mỗi công dân, cả người có đạo cũng như không có đạo. Đó không chỉ là truyền thống của dân tộc mà còn là bổn phận của mỗi chúng ta”.

Linh hoạt cách làm

Đề cập đến vấn đề này, Trung tướng Nguyễn Hữu Cường, Tư lệnh Quân khu nhớ lại: “Năm 2004, Quân khu 4 chọn Quảng Trị là tỉnh đầu tiên tổ chức bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho chức sắc, chức việc tôn giáo để rút kinh nghiệm và nhân rộng trong toàn Quân khu. Kinh nghiệm quý mà Quân khu rút ra là cần tổ chức khảo sát nắm chắc số lượng chức sắc, chức việc, nhà tu hành để từ đó xây dựng nội dung, chương trình, kế hoạch bồi dưỡng cho phù hợp với đặc điểm của từng tôn giáo và điều kiện cụ thể ở địa phương”. Theo Trung tá Khắc Ngọc Cách, Trưởng ban DQTV, Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị, cần tổ chức các lớp bồi dưỡng kiến thức QP-AN riêng cho từng đối tượng chức sắc, chức việc của từng tôn giáo. Tuy nhiên, với từng địa bàn, có thể mở rộng đối tượng, thành phần hoặc cử một số cán bộ cấp ủy, chính quyền địa phương tham gia lớp bồi dưỡng với chức sắc, chức việc để hiểu tâm tư, nguyện vọng và tạo tình cảm gắn bó. Ví dụ như TP Đông Hà (Quảng Trị), khi mở lớp bồi dưỡng, phổ biến kiến thức QP-AN cho chức việc tôn giáo, đã mời thêm các trưởng khu phố cùng tham dự.

Còn nhớ năm 2009, trong cuộc diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh Nghệ An, chúng tôi được tham quan phần nội dung thực binh “làng xã chiến đấu”, do lực lượng dân quân các xã thuộc vùng ven biển, có đông bà con giáo dân thực hiện. Theo Đại tá Bùi Hoài Thanh, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Nghệ An, trong tất cả các giai đoạn của diễn tập, bên cạnh việc quán triệt, tổ chức thực hiện nhiệm vụ cho lực lượng dân quân, các cấp, các ngành đã chủ động tiến hành tuyên truyền, vận động các chức sắc, chức việc tôn giáo góp phần động viên cán bộ, chiến sĩ dân quân là giáo dân tích cực tham gia các nội dung diễn tập. Ban CHQS huyện Nghi Lộc đã cử cán bộ trực tiếp gặp gỡ tuyên truyền, giải thích và hướng dẫn các vị chức sắc, chức việc hiểu rõ về nhiệm vụ, mục đích, yêu cầu của diễn tập, nhằm định hướng nhận thức, hành động cho bà con giáo dân, đồng thời xây dựng quyết tâm cho lực lượng dân quân địa phương. Tương tự ở xứ đạo Thượng Bình, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh), nội dung bồi dưỡng kiến thức QP-AN còn được các chức sắc, chức việc tôn giáo tự giác lồng ghép, đưa vào các buổi giảng đạo ở các nhà thờ. Mô hình này đã được Hội đồng GDQP-AN và Bộ CHQS tỉnh rút kinh nghiệm để nhân rộng... Đó chỉ là một số dẫn chứng cho thấy việc bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho chức sắc, chức việc tôn giáo ở Quân khu 4 không chỉ bó hẹp ở việc mở lớp mà còn bằng nhiều hình thức, cách làm chủ động, linh hoạt, sáng tạo thông qua quá trình thực hiện nhiệm vụ quân sự của địa phương.

------------

Bài 2: Thực hiện dân chủ, không áp đặt

Trần Hoài-Xuân Dân-Tuấn Linh