QĐND - Trong các nhóm giải pháp xây dựng Đảng mà Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI) đã chỉ ra có giải pháp “Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo tinh thần Chỉ thị 03 - CT/TW, ngày 14-5-2011 của Bộ Chính trị, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc làm theo gương Bác là một cách thiết thực, hiệu quả”.

Đây là giải pháp hàng đầu trong nhóm giải pháp về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng. Theo đó, việc thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI) phải gắn liền với việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị 03-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XI), đồng thời triển khai thực hiện Kế hoạch 03-KH/TW ngày 1-7-2011 của Ban Bí thư và Chỉ thị số 37-CT/QUTU ngày 5-8-2011 của Quân ủy Trung ương “về tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Các tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên phải tiếp tục nâng cao nhận thức về những nội dung trong các chỉ thị quan trọng này và tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc, gắn liền với thực hiện các chỉ thị, kế hoạch, hướng dẫn của tổ chức Đảng và cơ quan chuyên trách các cấp về việc đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Đồng thời cần phải vận dụng đúng hệ thống các nhóm giải pháp xây dựng Đảng mà Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI) đã chỉ ra để tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, đặc biệt là nhóm giải pháp về tự phê bình và phê bình, nêu cao tính tiên phong gương mẫu của cấp trên.

Thực tế cho thấy trong cán bộ, đảng viên có một bộ phận không nhỏ chưa nhận thức sâu sắc, đầy đủ về tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và con đường, biện pháp học tập và làm theo tấm gương đó của bản thân và đơn vị mình. Nhưng điều rất đáng nói là, ở không ít người có nhận thức, hiểu biết khá cao về tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, biết rất rõ về những biểu hiện và hậu quả của sự suy thoái đạo đức nhưng không quyết tâm học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, không tuyên truyền giáo dục và làm gương cho người khác được. Những người này ít hoặc nhiều lần đã lên tiếng răn đe, phê phán hiện tượng suy thoái đạo đức của người khác nhưng chưa nhìn thẳng, nói rõ, nói đúng hiện trạng đạo đức ở đơn vị, cơ quan, bản thân và gia đình mình. Tình trạng này cho thấy sự vi phạm nguyên tắc đạo đức hàng đầu là: “Nói đi đôi với làm, noi gương về đạo đức” và nguyên tắc sinh hoạt Đảng: “tự phê bình và phê bình” đang đặt ở mức báo động cao trong Đảng ta. Nhiều người đã nhắc tới một tổng kết rất sâu sắc của người xưa rằng: “hành nan, ngôn dị” để nói về cái khó trong việc đạt tới sự nhất quán giữa nói và làm, nhất là nói đạo đức và thực hành đạo đức. Thực tế cho thấy, do nhiều nguyên nhân khác nhau mà người đời không phải ai cũng có thể thực hiện trọn vẹn những điều mình đã nói ở mọi nơi, mọi lúc. Song, đó không thể là cái để biện minh cho thói nói hay mà làm dở, nói một đằng, làm một nẻo hoặc nói mà không làm.

Thực tế cho thấy trong lĩnh vực đạo đức, những người “nói đi đôi với làm”, nói ít làm nhiều, nhất là làm tốt mà không cần nói là những người tự mình nêu gương về đạo đức cho người khác noi theo. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, nêu gương là một biện pháp đặc biệt quan trọng, có hiệu quả trong giáo dục đạo đức. Đương nhiên, đạo làm gương phải từ trong gia đình ra tới ngoài xã hội và ở nơi công sở, làm gương mọi lúc, mọi nơi, mọi mối quan hệ. Làm được việc này không phải dễ dàng, nó đòi hỏi người cán bộ, đảng viên phải không ngừng hoàn thiện nhân cách và bản lĩnh của người cách mạng chân chính; không được “tự thích nghi”. Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI) đã yêu cầu cán bộ, đảng viên phải thực hiện tốt việc nêu gương, đồng thời phải phổ biến những gương người tốt, việc tốt trong mọi lĩnh vực hoạt động cho nhiều người biết để học tập noi theo.

Trong tình hình hiện nay để xây dựng Đảng ta thật sự “là đạo đức, là văn minh” phải rất coi trọng thực hành nghiêm túc việc tự phê bình và phê bình theo tư tưởng và tấm gương của Hồ Chí Minh. Tại phiên bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 4 (khóa XI), Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói rất sâu sắc về tự phê bình và phê bình, coi “đây là khâu mấu chốt nhất nhưng thực hiện cũng có những khó khăn nhất. Bởi vì, nó đòi hỏi mỗi người phải tự phân tích, mổ xẻ những ưu, khuyết điểm chính của bản thân mình, phải nhận xét, đánh giá về người khác. Nếu không thật tự giác, chân thành, công tâm thì rất dễ chủ quan, thường chỉ thấy ưu điểm, mặt mạnh của mình nhiều hơn người khác, trong khi chỉ thấy khuyết điểm, mặt yếu của người khác nhiều hơn mình. Nếu không hết lòng vì sự nghiệp chung, không có dũng khí, không thật sự cầu thị thì không dám nói hết khuyết điểm của mình và không dám phê bình người khác, nhất là phê bình cấp trên. Thái độ nể nang, hữu khuynh, “im lặng là vàng”, hoặc thái độ cực đoan, muốn lợi dụng phê bình để đả kích người khác, gây rối nội bộ, đều là không đúng. Tự phê bình và phê bình đòi hỏi mỗi người phải có tinh thần tự giác rất cao, có tình yêu thương đồng chí thật sự và phải có dũng khí đấu tranh thẳng thắn, chân tình. Tổng bí thư nhấn mạnh, lần này, theo tinh thần của Trung ương chúng ta cần rút kinh nghiệm, chuẩn bị thật chu đáo, chỉ đạo tỉ mỉ, chặt chẽ; tiến hành nghiêm túc, thận trọng; làm đến đâu chắc đến đó, đạt kết quả cụ thể, thực chất. Hết sức tránh làm lướt, làm qua loa, hình thức, chiếu lệ. Khắc phục tình trạng xuê xoa, nể nang, thậm chí biến cuộc họp tự phê bình và phê bình thành nơi vuốt ve, ca tụng lẫn nhau; cũng như tình trạng lợi dụng dịp này để “đấu đá”, “hạ bệ” nhau với những động cơ không trong sáng. Nghiêm túc xử lý những trường hợp trù dập phê bình và vu cáo người khác”.

Việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là nhiệm vụ thường xuyên, là trách nhiệm của các cấp ủy đảng, của mỗi cán bộ, đảng viên. Có nhiều giải pháp để tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh được gắn với các giải pháp xây dựng Đảng mà Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) đã chỉ ra. Song, dù với các hình thức và biện pháp cụ thể nào cũng phải nắm vững nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng mà Hồ Chí Minh đã chỉ ra, đó là: Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức; Xây đi đôi với chống; Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời. Có điều các nguyên tắc phải được cụ thể hóa và đặt vào trong điều kiện cụ thể và thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các nguyên tắc ấy để phát huy cái tốt và kịp thời khắc phục những tiêu cực, những nguy cơ làm suy thoái, biến chất đạo đức của người cán bộ, đảng viên.

Đại tá, PGS, TS Nguyễn Văn Thế ^(*)

----------------------

* Chủ nhiệm Khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh - HVCT