- Năm 2007, công tác kiều bào có bước đột phá với chính sách miễn thị thực. Vấn đề hai quốc tịch đã nói rất nhiều trong năm 2007 vậy liệu năm 2008 có giải quyết dứt điểm được hay không?

- Vấn đề hai quốc tịch liên quan đến Hiến pháp nên không thể ngày một ngày hai có thể thay đổi được. Trước mắt, Đảng và Chính phủ quyết tâm tạo điều kiện tối đa cho bà con có vị trí pháp lý thuận lợi ở quốc gia sở tại để sinh sống ổn định, lâu dài, đồng thời tạo điều kiện cho họ có thể về quê hương trong bất cứ thời điểm nào bà con mong muốn miễn là phù hợp với luật pháp Việt Nam và nước sở tại. Được mang hai quốc tịch là nguyện vọng của đông đảo bà con nên chúng tôi xác định đây là vấn đề cần cố gắng giải quyết trong năm 2008.

Năm 2008, Ủy ban sẽ hỗ trợ mạnh mẽ với nhiều hình thức khác nhau để thực hiện sâu rộng chương trình dạy tiếng Việt trong cộng đồng người Việt ở 90 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Ủy ban dự kiến ngoài hình thức dạy qua truyền hình (VTV4), sách giáo khoa, năm 2008 sẽ thông qua hình thức giảng dạy tiếng Việt bằng đĩa VCD gửi tới từng gia đình.

- Ông suy nghĩ gì khi có thông tin cho rằng số lượng Việt kiều về nước bằng hình thức cũ xin visa vẫn đông hơn số xin miễn thị thực?

- Thông tin này là không chính xác. Vì có một số bà con đã nhận visa từ trước trong thời hạn một năm. Hoặc có bà con đang trong thời gian chờ cấp giấy miễn thị thực. Theo tôi, số lượng bà con về nước bằng hình thức miễn thị thực vẫn đông hơn. Vì qua con số theo dõi, có hơn nửa triệu người đã truy cập trang web của Bộ Ngoại giao để xem xét các thủ tục xin giấy miễn thị thực. Con số ước tính vào khoảng 585 nghìn lượt truy cập.

Tôi xin nhấn mạnh rằng, nhằm tạo điều kiện tối đa cho kiều bào về nước, một tư duy rất đổi mới trong chính sách của Nhà nước đó là không xem xét đến việc họ ra đi trong hoàn cảnh nào, miễn là họ chứng minh được mình còn quốc tịch Việt Nam và là người Việt Nam thì đều được cấp giấy miễn thị thực. Tất nhiên đó phải là những trường hợp không vi phạm pháp luật Việt Nam và nước sở tại.

- Con số khoảng 5,5 tỷ USD kiều hối năm 2007 nói lên điều gì? Lượng kiều hối không phải là nhỏ nhưng tại sao số các dự án của Việt kiều đầu tư về nước vẫn chỉ ở quy mô vừa và nhỏ?

- Kiều hối gửi về mỗi năm đều tăng so với năm trước. Năm nay theo thống kê sơ bộ, lượng kiều hối ước khoảng 5,5 tỷ USD, tăng hơn 1 tỷ so với năm ngoái. Trong 5,5 tỷ USD kiều hối, thì đa số là của các doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động ở nước ngoài. Điều đáng mừng là bà con ngày càng có xu hướng mong muốn đầu tư về quê hương. Vậy nhưng cũng phải thừa nhận là thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực đầu tư của ta cần phải gọn nhẹ hơn nữa. Ta chủ trương đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là các thủ tục liên quan tới đầu tư, song việc thực hiện chưa được như ý muốn tạo rào cản không nhỏ.

- Năm nay, “Tết Việt kiều” do Ủy ban tổ chức có gì đặc biệt hơn so với mọi năm thưa ông?

- Theo truyền thống, hằng năm, Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài vẫn đứng ra tổ chức đón kiều bào về quê ăn Tết. Năm nay “Tết Việt kiều” sẽ được tổ chức ở Trung tâm Hội nghị quốc gia vào ngày 31-1. Đặc biệt, trong khuôn khổ hoạt động này sẽ có triển lãm Bác Hồ với kiều bào, kiều bào với Bác Hồ và kiều bào góp phần xây dựng đất nước. Phát huy đạo lý uống nước nhớ nguồn, năm nay sẽ tổ chức đón đoàn kiều bào (54 người) có công trong hai cuộc kháng chiến từ 14 quốc gia trên thế giới về thăm đất nước. Khác với mọi năm, năm nay Việt kiều về quê ăn Tết sẽ đăng ký qua sứ quán hoặc cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài. Căn cứ vào danh sách đó, bà con sẽ nhận giấy mời tham dự “Tết Việt kiều”.

MỸ HẠNH (ghi)