* Bạo lực làm 13 người chết

Tình hình tại I-ran đang vô cùng căng thẳng khi phe đối lập được cổ vũ từ Mỹ và các nước phương Tây khác tiếp tục thách thức chính quyền của Tổng thống A-ma-đi-nê-giát. Những cuộc đụng độ giữa cảnh sát và những người biểu tình đang trở nên khốc liệt hơn sau khi cơ quan an ninh nước này cảnh báo sẽ mạnh tay với các cuộc biểu tình bất hợp pháp. Đã có 13 người chết trong các vụ đụng độ. 

Sự khẳng định của Giáo chủ A-li Kha-mê-ni, thủ lĩnh tinh thần tối cao I-ran, rằng không có gian lận trong cuộc bầu cử tổng thống I-ran hôm 12-6, cũng như những cảnh báo sẽ trấn áp các cuộc biểu tình bất hợp pháp… dường như không làm lực lượng đối lập nản lòng. Hàng chục nghìn người vẫn tiếp tục xuống đường biểu tình phản đối kết quả bầu cử và bạo lực vẫn tiếp diễn.

Biểu tình và bạo lực ở Tê-hê-ran. Ảnh: Getty Images

Trong những nỗ lực lập lại trật tự, Chính phủ I-ran đã huy động hàng chục nghìn cảnh sát và nhân viên an ninh bảo vệ các cơ quan chính phủ, điều động trực thăng tuần tra suốt ngày đêm. Những người biểu tình ném đá, lửa vào lực lượng an ninh và các tòa nhà chính phủ ở thủ đô Tê-hê-ran. Cảnh sát I-ran đã phải dùng vòi rồng, gậy, súng hơi cay và đạn để giải tán đoàn người biểu tình. Tính đến ngày 21-6 đã có ít nhất 13 người thiệt mạng, khoảng 100 người khác bị thương. Sự việc đang được đẩy cao khi một vụ đánh bom tự sát gần lăng mộ của lãnh tụ phong trào cách mạng I-ran, Đại giáo chủ Ay-a-tô-la Ru-hô-la Khô-mây-ni, làm một người thiệt mạng và 2 người khác bị thương. Vụ tự sát bằng bom này đã cho thấy nguy cơ kích động và sự giận dữ trong một bộ phận dân chúng đã lên tới đỉnh điểm. Tuy nhiên, ông A.Ra-dan, quan chức cảnh sát cao cấp I-ran cảnh báo, lực lượng an ninh sẽ tiếp tục "chống lại những hành vi tụ tập bất hợp pháp và biểu tình". Ông cho biết thêm, những người tổ chức biểu tình sẽ bị bắt giữ.

Bất chấp lời kêu gọi của lãnh đạo tối cao A.Kha-mê-ni và các biện pháp cứng rắn của chính phủ, ứng cử viên thất cử H.Mu-xa-vi vẫn kêu gọi những người biểu tình ủng hộ tiếp tục tuần hành trên toàn quốc nếu ông bị bắt giữ. Trong bài diễn văn đọc trước công chúng ở Tây Nam thủ đô Tê-hê-ran, ông Mu-xa-vi nói rằng ông sẵn sàng "tử vì đạo" và sẽ tiếp tục thực hiện các mục tiêu của mình. Ông kêu gọi người dân tiếp tục biểu tình và một lần nữa yêu cầu hủy bỏ kết quả bầu cử gây tranh cãi. Trong thư gửi Hội đồng Giám hộ được đăng trên trang web cá nhân, ông Mu-xa-vi cũng khẳng định ông không đối đầu với Nhà nước Hồi giáo và không có ý thách thức pháp luật I-ran, nhưng sẽ đấu tranh "chống lại sự gian dối và những hành động sai trái của chính phủ". Ông này cảnh báo về những "hậu quả nghiêm trọng" nếu chính phủ tiếp tục trấn áp các cuộc biểu tình, đồng thời kịch liệt chỉ trích phát biểu bác bỏ gian lận bầu cử của Giáo chủ Kha-mê-ni. Ông ta cho rằng việc hủy bỏ kết quả bầu cử là "không thể tránh khỏi" vì đã xảy ra "nhiều sai phạm trong quy định".

Tuyên bố của ông Mu-xa-vi là thách thức mới nhất của phe đối lập đối với chính quyền của Tổng thống M.A-ma-đi-nê-giát trong bối cảnh quốc gia này đang phải đối mặt với tình trạng bạo động tồi tệ nhất kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Cuộc khủng hoảng hậu bầu cử ở I-ran đang đặt nền an ninh của đất nước này vào tình trạng nguy hiểm. Những diễn biến ở Tê-hê-ran trong những ngày qua mang dáng dấp của “một cuộc cách mạng màu sắc” như đã từng xảy ra trong mấy năm qua ở một số nước trong không gian hậu Xô-viết. Sự phản kháng của lực lượng đối lập ở I-ran đang nhận được khích lệ từ các lực lượng chống I-ran từ bên ngoài. Trong những ngày cuối tuần vừa qua, tại các nước Mỹ, Pháp và Đức cũng diễn ra các cuộc biểu tình rầm rộ ủng hộ lực lượng đối lập ở I-ran và đòi hủy kết quả cuộc bầu cử hôm 12-6.